Biblioteka nut chóralnych przygotowana przez Towarzystwo Muzyczne im. Edwina Kowalika
Biblioteka nut chóralnych przygotowana przez Towarzystwo Muzyczne im. Edwina Kowalika
Franciszek Liszt to jedna z największych indywidualności romantyzmu w muzyce. Jego twórczość stanowiła inspirację dla wielu kompozytorów. Był ponadto znakomitym nauczycielem i wirtuozem fortepianu, a także dyrygentem. Przyszedł na świat w Raiding k. Sopron na Węgrzech. Można uważać go za kolejne "cudowne dziecko". Gdy chłopiec ukończył 6 lat, Adam Liszt, który niegdyś grał w prowadzonej przez Haydna orkiestrze pałacowej księcia Esterhazy'ego, począł udzielać mu lekcji muzyki. Oczarowany jego talentem odwiedzał domy bogatych mieszczan, gdzie jego syn popisywał się grą na fortepianie, a także skomponowanymi przez siebie utworkami.
Pewnego razu Franciszek grał w domu niewidomego muzyka - barona Brauna. Ten zasugerował, że chłopiec mógłby wystąpić publicznie. I tak w 1820 roku w Sopron odbył się jego pierwszy koncert. Talent chłopca dostrzegli węgierscy arystokraci i to oni zapewnili mu fundusze na naukę muzyki u najlepszych nauczycieli w Wiedniu - grę na fortepianie u Carla Czernego oraz kompozycję u Antonia Salieriego.
Wielkim autorytetem dla Franciszka był Beethoven. Ojciec bezskutecznie starał się o spotkanie z nim. Aż wreszcie w roku 1823 Mistrz pojawił się na występie chłopca w Wiedniu w małej sali redutowej. Jakaż była radość Franciszka, gdy po zakończeniu koncertu Beethoven wszedł na estradę i ucałował go w czoło.
Jesienią tego samego roku Franciszek udał się pod opieką ojca do Paryża. Ponieważ nie przyjęto go jako cudzoziemca do Konserwatorium, kształcił się nadal, pobierając prywatne lekcje kompozycji i fortepianu u wybitnych pedagogów. Jednocześnie występował w paryskich salonach, wzbudzając powszechny entuzjazm słuchaczy. W 1831 roku Liszt poznał Chopina, który wtedy przybył do Paryża. Dwa lata później wspólny koncert stał się początkiem przyjaźni obu artystów. Chopin został oczarowany wirtuozowską grą Węgra. On natomiast podziwiał geniusz kompozytorski Polaka.
W ciągu swojego życia Liszt odbył wiele podróży koncertowych po Europie. Odwiedził m.in. Szwajcarię, Anglię, Włochy, Rosję i Turcję, a nawet kilkakrotnie Polskę. Wzbudzał podziw przede wszystkim swoją techniką gry oraz mistrzowskim wykonaniem fortepianowych aranżacji dzieł, pierwotnie pisanych na orkiestrę.
W roku 1848 Liszt otrzymał stanowisko nadwornego dyrygenta w Weimarze u księcia Karola Aleksandra. Kierował tam głównie wystawianiem dzieł scenicznych. Już pod koniec życia objął funkcję rektora założonej przez siebie Akademii Muzycznej w Budapeszcie. Wiele czasu poświęcał pracy pedagogicznej, kształcąc pianistów i dyrygentów.
Pomimo tak licznych obowiązków, Liszt nie zaniedbywał pracy twórczej. Jego dorobek kompozytorski jest ogromny. Pozostawił poematy symfoniczne, z których najwybitniejsze to: Prometeusz, Tasso, Preludia, Orfeusz i Mazepa. Spośród utworów fortepianowych warto wymienić: Koncerty, Ballady, Sonaty oraz 19 Rapsodii węgierskich. Napisał także kilkadziesiąt pieśni na głos z fortepianem.
W 1859 roku Liszt udał się do Rzymu. Zamieszkał tam przez jakiś czas, a po sześciu latach przyjął niższe święcenia kapłańskie. Wpłynęło to na tematykę jego twórczości. Powstawały wówczas głównie kompozycje sakralne: oratoria ("Legenda o świętej Elżbiecie", "Chrystus", "Via Crucis", "Święty Stanisław"), motety i msze (w tym Requiem).
Franciszek Liszt zmarł osamotniony na zapalenie płuc w 1886 roku w Bayreuth.