Powrót na stronę  głównąProblemy Osób NiepełnosprawnychPowrót na stronę główną
 

Zmiany w zawieszaniu prawa do rent rodzinnych

        Jakie zmiany wprowadził ustawodawca? Jak aktualnie ustala się podział i wysokość renty rodzinnej?

2 maja 2003 r. wszedł w życie art. 1 pkt 8 i 9 ustawy z 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 56, poz. 498). Ustawa zmieniająca wprowadziła do ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS (Dz.U. Nr 162, poz. 1118 z późn. zm.) przepis, który ma niezmiernie istotne znaczenie dla rodzin pobierających rentę rodzinną, do której uprawnionych jest kilka osób i jedna lub kilka z nich osiąga przychód w wysokości powodującej zawieszenie jej części renty lub też zmniejszenie jej wysokości. Z uregulowań zawartych w tym przepisie będą mogły także skorzystać osoby, które z własnych powodów nie są zainteresowane w dalszym pobieraniu części renty rodzinnej.

Wprowadzony do ustawy emerytalnej przepis art. 107a umożliwia osobie (osobom) uprawnionej do renty rodzinnej wieloosobowej zrezygnowanie z uprawnienia do pobierania części renty rodzinnej przysługującej tej osobie.

Przed 12 maja 2003 r., a więc przed dniem wejścia w życie omawianego przepisu, możliwość zawieszenia prawa do części renty rodzinnej na wniosek osoby zainteresowanej wynikała z art. 103 ust. 4 ustawy emerytalnej. Jednakże zgłoszenie takiego wniosku, a następnie zawieszenie prawa do części renty rodzinnej przysługującej osobie, która taki wniosek zgłosiła, nie pociągało za sobą zmiany w wysokości części renty rodzinnej przysługującej pozostałym uprawnionym członkom rodziny.

Nowo wprowadzona regulacja w istotny sposób odbiega od poprzedniej.

Aby uzmysłowić istotę wprowadzonej zmiany i korzyści, jakie pociąga za sobą, pokrótce przypomnimy zasady regulujące sposób ustalania wysokości renty rodzinnej wieloosobowej oraz zasady zawieszania i zmniejszania tego świadczenia w przypadku, gdy jedna z uprawnionych osób osiąga przychód.

Renta rodzinna stanowi - odpowiedni do liczby osób uprawnionych - procent świadczenia, jakie przysługiwało emerytowi lub renciście, albo przysługiwałoby ubezpieczonemu. I tak, jeśli do renty rodzinnej uprawniona jest jedna osoba, wysokość renty wynosi 85 proc. świadczenia, jakie przysługiwałoby zmarłemu. W przypadku, gdy do tej renty uprawnione są dwie osoby - stanowi ona 90 proc. świadczenia, jakie przysługiwałoby zmarłemu, a jeżeli prawo do renty zostało ustalone dla trzech lub więcej osób - renta wynosi 95 proc. świadczenia, jakie przysługiwałoby zmarłemu. Tak ustalona renta podlega następnie podziałowi na równe części, których wysokość uzależniona jest od liczby uprawnionych. Początek strony

 

Przykład

Od 1 marca 2003 r. oddział ZUS przyznał rentę rodzinną po zmarłym renciście. Wysokość renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy wynosiła 967,89 zł. Do renty rodzinnej uprawniona jest niepracująca wdowa i 6-letnie dziecko. Wysokość tej renty wynosi 90 proc. świadczenia, jakie przysługiwałoby zmarłemu żywicielowi, tj. 871,10 zł. Renta ta podlega podziałowi na dwie równe części, a zatem każdej uprawnionej osobie przysługuje renta w kwocie 435,55 zł.

Osiąganie zarobków w wysokości przekraczającej 130 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia powoduje zawieszenie prawa do części renty rodzinnej przysługującej osobie, która je osiąga. Natomiast wysokość renty rodzinnej przysługującej pozostałym członkom rodziny nie ulega zmianie. Zasada ta wynika z art. 105 ust. 3 ustawy emerytalnej. O wysokości przychodów każda z osób uprawnionych do renty rodzinnej (a także do innych świadczeń emerytalno-rentowych) zobowiązana jest niezwłocznie powiadomić oddział ZUS. Po uzyskaniu tego powiadomienia ZUS zawiesza część renty rodzinnej przysługującą tej osobie, przy czym zawieszenie tego świadczenia następuje od miesiąca przypadającego po miesiącu, w którym została wydana ta decyzja.

Przykład

Do renty rodzinnej uprawniona jest wdowa i dwoje małoletnich dzieci. Renta została przyznana w 2002 r. W lutym 2003 r. wdowa podjęła zatrudnienie i osiąga wynagrodzenie w wysokości powodującej zawieszenie przysługującej jej części renty rodzinnej. W marcu 2003 r. wdowa powiadomiła ZUS o podjęciu zatrudnienia i o osiąganiu wynagrodzenia w kwocie 2800,00 zł miesięcznie. Decyzję o zmniejszeniu renty oddział ZUS wydał 2 kwietnia 2003 r., a zatem część renty ustalona dla wdowy została zawieszona od maja 2003 r. Natomiast wysokość renty przysługującej dzieciom nie uległa zmianie.

W sytuacji przedstawionej w przykładzie wdowa nie mogła zgłosić wniosku o wyłączenie jej z kręgu osób uprawnionych do renty z takim skutkiem, aby renta została obliczona na nowo w wysokości przysługującej dwóm osobom (dwojgu dzieciom).

Artykuł 103 ust. 4 ustawy emerytalnej (skreślony z dniem 2 maja 2003 r.) przewidywał możliwość zawieszenia prawa do renty rodzinnej wieloosobowej na wniosek jednego z uprawnionych. Jednak w takim przypadku wysokości części renty przysługujących pozostałym osobom nie ulegały zmianie. Zawieszenie prawa do świadczenia trwało do czasu zgłoszenia wniosku o podjęcie wypłaty.Początek strony

 

Przykład

Wdowa, która wraz z dziećmi jest uprawniona do renty rodzinnej i która osiąga wynagrodzenie przekraczające 130 proc. przeciętnego wynagrodzenia, w marcu 2003 r. zgłosiła wniosek o zawieszenie renty rodzinnej w trybie art. 103 ust. 4 ustawy emerytalnej. Oddział ZUS wydał decyzję zawieszającą prawo do przysługującej jej części renty rodzinnej, natomiast w niezmienionej wysokości wypłacane są części renty rodzinnej przysługujące dzieciom.

Nowo wprowadzony przepis art. 107a ust. 1 ustawy emerytalnej w znaczący sposób zmienił tę sytuację. Otóż zgodnie z tym przepisem jedna z osób uprawnionych do renty rodzinnej będzie mogła zgłosić wniosek o wyłączenie z kręgu osób uprawnionych do tej renty. Skutkiem zgłoszenia takiego wniosku jest ustanie prawa do renty tej osoby, a nie jak poprzednio - zawieszenie tego prawa. Osoba ta w każdym czasie będzie oczywiście mogła zgłosić wniosek o ponowne ustalenie tego prawa (art. 107a ust. 4 ustawy emerytalnej), przy czym ustalenie tego prawa nastąpi nie wcześniej niż od miesiąca zgłoszenia wniosku i - co oczywiste - jeśli nadal istnieje prawo do renty.

Znacznie korzystniejszy od dotychczasowego sposobu jest również sposób ustalenia wysokości renty rodzinnej przysługującej pozostałym uprawnionym.

Zgodnie z art. 107a ustawy emerytalnej, jeżeli do renty rodzinnej uprawnionych jest więcej niż jedna osoba i jedna lub kilka z nich zgłosi wniosek o wyłączenie z kręgu osób uprawnionych do renty, prawo do renty rodzinnej ulegnie ponownemu ustaleniu z pominięciem tej osoby (osób).

Przykład

Renta rodzinna została przyznana w listopadzie 2002 r. wdowcowi i dwojgu uczącym się dzieciom. Wysokość świadczenia, jakie przysługiwałoby zmarłej pracownicy, wynosiła 1367,10 zł, a zatem renta rodzinna w wysokości ustalonej dla trzech osób wynosiła 1298,75 zł. Na każdego z uprawnionych przypadała zatem kwota 432,92 zł. Od 1 marca 2003 r. renta została zwaloryzowana, a każda z uprawnionych osób otrzymuje ją w wysokości 448,93 zł. Od kwietnia 2003 r. ZUS zawiesił część renty rodzinnej przysługującą wdowcowi, bowiem poinformował on oddział o podjęciu zatrudnienia i osiąganiu wynagrodzenia w kwocie 3200,00 zł miesięcznie. Natomiast dzieci nadal pobierają rentę w kwocie po 448,93 zł. Po wejściu w życie art. 107a ustawy emerytalnej wdowiec zgłosił wniosek o wyłączenie z grona osób uprawnionych do renty. Oddział ZUS wydał decyzję, w której ponownie ustalił wysokość renty rodzinnej z pominięciem wdowca. Jak to wyjaśnialiśmy na wstępie, w pierwszej kolejności ZUS musi ustalić rentę przysługującą dla dwóch osób. Jest to 90 proc. świadczenia, jakie przysługiwałoby osobie, po której pobierana jest renta. ZUS musi więc cofnąć się do dnia, na jaki zostało ustalone świadczenie zmarłej (oczywiście świadczenie zmarłego nie mogło być waloryzowane). Na dzień 1 listopada 2002 r. wysokość świadczenia, jakie przysługiwałoby zmarłej pracownicy (renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy) wynosiła 1367,10 zł. Wysokość renty rodzinnej dla dwóch osób wynosiłaby zatem 1230,39 zł. Tak ustalona renta rodzinna podlega oczywiście waloryzacji, która miała miejsce od dnia 1 marca 2003 r. Wysokość zwaloryzowanej renty wynosi 1275,91 zł. Na każde z dzieci przysługuje zatem 637,95 zł.

Przedstawiony przykład wskazuje, jak bardzo korzystna jest wprowadzona zmiana.

Należy także wskazać, że zarówno wyłączenie z kręgu osób uprawnionych do renty rodzinnej, jak i ponowne obliczenie wysokości renty z pominięciem osoby, która zgłosiła taki wniosek, następuje od miesiąca przypadającego po miesiącu, w którym została wydana decyzja (art. 134 ust. 2 pkt 2 i art. 107 ust. 3 ustawy emerytalnej).Początek strony

 

Przykład

Wniosek o wyłączenie z kręgu osób uprawnionych do renty wdowiec zgłosił w dniu 26 maja 2003 r. W czerwcu 2003 r. oddział ZUS wydał decyzję o wstrzymaniu wypłaty renty dla wdowca z uwagi na ustanie prawa do świadczenia wskutek złożonego wniosku, a wstrzymanie tej wypłaty następuje od lipca 2003 r. Od lipca też ZUS ustalił rentę rodzinną w wysokości przysługującej dla dwojga dzieci.

Na zakończenie najważniejsza informacja. Wstrzymanie wypłaty renty rodzinnej dla jednej z uprawnionych osób, które rodzi skutek prawny w postaci ustania prawa do renty dla tej osoby, może nastąpić wyłącznie na wniosek tej osoby. ZUS nie może podjąć działań z urzędu, jak również nie ma podstaw do tego, aby z urzędu oświadczenie o wysokości uzyskiwanego przychodu lub zawiadomienie o podjęciu zatrudnienia traktować jako wniosek o wyłączenie z grona osób uprawnionych do renty.

Przykład

Do renty rodzinnej po zmarłym pracowniku uprawniona jest wdowa i małżonka rozwiedziona, która otrzymywała od męża alimenty w wysokości ustalonej wyrokiem sądu. Każda z uprawnionych otrzymuje rentę w kwocie 530,00 zł. Małżonka rozwiedziona powiadomiła ZUS o podjęciu zatrudnienia od 1 lipca 2003 r. i osiąganiu przychodu w kwocie powodującej zawieszenie przysługującej jej części renty rodzinnej. Oddział ZUS wydał decyzję o zawieszeniu części renty rodzinnej przysługującej rozwiedzionej małżonce, natomiast wdowa otrzymuje rentę w dotychczasowej wysokości. ZUS nie ma bowiem podstaw prawnych do tego, aby uznać, iż małżonka rozwiedziona zgłosiła wniosek o wyłączenie jej z grona osób uprawnionych do renty, a tym samym wdowie wypłacać pełną rentę, w wysokości ustalonej dla jednej osoby.

Dla prawidłowej realizacji art. 107a ustawy emerytalnej wskazane jest, aby osoby zainteresowane precyzyjnie wskazywały, o co zwracają się do ZUS - czy o wyłączenie z kręgu osób uprawnionych do renty, czy też o zawieszenie lub zmniejszenie części renty z uwagi na wysokość uzyskiwanych przychodów.

Katarzyna Nowak Jolanta Lewińska
prawo.autorzy@infor.pl

Źródło: Prawo Przedsiębiorcy nr 21 (541) ROK 13, 26.05-1.06.2003 r.

http://www.pp.infor.pl/index.php?tresc=2003/21/2.htm

 

Początek strony

 

 

Powrót na stronę  głównąProblemy Osób NiepełnosprawnychPowrót na stronę główną

Parę słów o mnie - autorze witrynyOstatnia modyfikacja:  maj, 2003  e-meil do obsługującego witrynę  romans@idn.org.pl

Początek stronyPoczątek strony    INTERNET dla NIEPEŁNOSPRAWNYCH - IdN1Strona wyróżniona przez serwis NonProfit.pl

Najlepiej oglądać używając IE wersji 5.0. lub nowszej  i w rozdzielczości 800 x 600 lub większej.
Copyright 1997 - 200
3