:: Informacje ::  Uprawnienia  ::  Prawo :: Rehabilitacja :: PFRON :: Bez barier :: Zakłady Pracy Chronionej :: Poradniki :: NSZZ Solidarność ::
:: Podatek VAT :: Programy celowe :: Rzecznik Praw Obywatel.  ::  Protesty  ::  Świadczenia :: Aktualności :: Karty praw  :: O mnie :: Home ::

PODSTAWOWE UPRAWNIENIA i ULGI

    Osoby niepełnosprawne niezależnie od praw i ulg o charakterze powszechnym korzystają także ze szczególnych przywilejów i to w różnych aspektach życia. Ich celem jest przede wszystkim zapewnienie tym osobom równych szans w życiu zawodowym i społecznym. Dlatego wyartykułowana w Karcie Praw Osób Niepełnosprawnych zasada niedyskryminacji oraz prawo do samodzielnego i aktywnego życia osób, których sprawność fizyczna lub psychiczna utrudnia lub uniemożliwia naukę, pracę oraz pełnienie ról społecznych, ma nie tylko aspekt społeczny, ale przede wszystkim ma niwelować rzeczywiste bariery, jakie w codziennym życiu napotykają osoby niepełnosprawne. Niepełnosprawność jest zatem tytułem do korzystania z licznych ulg i preferencji, a ochrona w tym zakresie znalazła swój wyraz zarówno w przepisach prawnych dotyczących tej grupy osób, jak i w licznych regulacjach z innych dziedzin prawa, takich choćby jak prawo pracy, prawo podatkowe czy prawo budowlane.

Stopień niepełnosprawności

    Wiele uprawnień przysługujących tej grupie osób zostało powiązanych ze stopniem ich niepełnosprawności. Zasady orzekania w tym zakresie normuje ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (patrz podstawa prawna).
Ustawa ta ściśle określa krąg osób, które z uwagi na swój szczególny status mogą liczyć na ulgowe traktowanie w wielu sferach życia. Ma ona bowiem zastosowanie do osób, których niepełnosprawność została potwierdzona orzeczeniem o:
• zakwalifikowaniu przez powiatowy zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności do jednego z trzech stopni niepełnosprawności (znacznego, umiarkowanego lub lekkiego),
• całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy, wydanym na podstawie odrębnych przepisów przez orzecznika ZUS,
• niepełnosprawności wydanym przed ukończeniem 16 roku życia.

Orzekanie o uprawnieniach

    Powiatowe zespoły orzekania o niepełnosprawności ustalają stopień niepełnosprawności, który uprawnia osoby niepełnosprawne do określonych ulg i przywilejów. W wydawanych przez siebie orzeczeniach zespoły te powinny również zamieszczać wskazania dotyczące konkretnych uprawnień przysługujących niepełnosprawnym. W szczególności wskazania te powinny dotyczyć:
• odpowiedniego zatrudniania uwzględniającego psychofizyczne możliwości danej osoby,
• szkolenia, w tym specjalistycznego,
• zatrudnienia w zakładzie aktywności zawodowej,
• uczestnictwa w terapii zajęciowej,
• konieczności zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze oraz pomoce techniczne, ułatwiające funkcjonowanie danej osoby,
• korzystania z systemu środowiskowego wsparcia samodzielnej egzystencji, przez co rozumie się korzystanie z usług socjalnych, opiekuńczych, terapeutycznych i rehabilitacyjnych świadczonych przez sieć instytucji pomocy społecznej, organizacje pozarządowe oraz inne placówki,
• konieczności stałej lub długotrwałej opieki albo pomocy innej osoby, w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, albo stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji,
• spełniania przez osobę niepełnosprawną przesłanek określonych w prawie o ruchu drogowym, w zakresie zwolnienia z obowiązku stosowania się do niektórych znaków drogowych dotyczących zakazu ruchu lub postoju.

WARTO WIEDZIEĆ
• Do znacznego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej i wymagającą, w celu pełnienia ról społecznych, stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji.
• Do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej lub wymagającą czasowej albo częściowej pomocy innych osób w celu pełnienia ról społecznych.
• Do lekkiego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę o naruszonej sprawności organizmu, powodującej w sposób istotny obniżenie zdolności do wykonywania pracy w porównaniu ze zdolnością, jaką wykazuje osoba o podobnych kwalifikacjach zawodowych z pełną sprawnością fizyczną i psychiczną, lub mającą ograniczenia w pełnieniu ról społecznych dające się kompensować za pomocą wyposażenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze lub środki techniczne.

    Orzeczenie ustalające stopień niepełnosprawności stanowi także podstawę do przyznania ulg i uprawnień na podstawie odrębnych przepisów, np. wydania karty parkingowej lub ulg na przejazdy komunikacją kolejową i autobusową.
    Dla celów korzystania z różnych ulg i uprawnień, osoby posiadające ważne orzeczenia o zaliczeniu do jednej z grup inwalidów, niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym oraz orzeczenie o niezdolności do pracy wydane przez lekarza orzecznika ZUS, mogą także wnioskować o ustalenie stopnia niepełnosprawności. W tym celu powinny złożyć stosowny wniosek do zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności.

Pomoc w załatwianiu różnych spraw

    Osoby niepełnosprawne w wielu aspektach życia mogą korzystać z różnego rodzaju pomocy, np. załatwiać swoje sprawy poza kolejnością w instytucjach i urzędach. Pomocy udziela się im także w czasie wyborów, w razie konieczności wystąpienia w sądzie lub gdy korzystają z usług niektórych instytucji.
    Utrudnienia wynikające z różnorakiej dysfunkcji organizmu osób niepełnosprawnych mogą być przeszkodą w czynnym korzystaniu z praw wyborczych. Chcąc temu zaradzić w Ordynacji wyborczej przewidziano pewne ułatwienia dla tej kategorii osób.
Zarówno przepis art. 54 ustawy z dnia 27 września 1990 r. o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej (patrz podstawa prawna), jak i art. 46 ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw daje osobom niepełnosprawnym prawo korzystania przy głosowaniu z pomocy innych osób, niebędących członkami obwodowej komisji wyborczej i mężami zaufania.
    Także w przypadku wyborów do Sejmu i Senatu osobom niepełnosprawnym ułatwiono głosowanie poprzez określenie w przepisach rozporządzenia ministra spraw wewnętrznych i administracji z dnia 31 lipca 2001 r. w sprawie lokali obwodowej komisji wyborczej dostosowanych do potrzeb wyborców niepełnosprawnych (patrz podstawa prawna) wymogów technicznych lokali wyborczych.
    Lokale wyborcze dostosowane do potrzeb tej grupy wyborców powinny znajdować się na parterze budynku (wyposażonego w podjazdy lub inne urządzenia, umożliwiające samodzielne poruszanie się osoby na wózku inwalidzkim) oraz mieć wymiary zapewniające swobodne poruszanie się po nim wyborców niepełnosprawnych. Określone parametry powinny mieć także drzwi
Początek strony wejściowe do lokalu oraz urna wyborcza.

Pomoc w sądzie

    Konieczność udziału w postępowaniu sądowym może okazać się dla osoby niepełnosprawnej wyzwaniem trudnym do podjęcia. Zawiłość sprawy, wymogi procedury sądowej i szereg formalności, które trzeba spełnić, to utrudnienia, które mogą zniechęcić każdego, a tym bardziej osobę, która z uwagi na niepełnosprawność nie jest w stanie wykonać niektórych czynności samodzielnie.
    Przepisy kodeksu postępowania cywilnego umożliwiają zatem występowanie przed sądem w imieniu takich osób (w niektórych sprawach) innych uprawnionych podmiotów. Zgodnie z art. 61 par. 1 k.p.c., organizacje społeczne, których zadania nie polegają na prowadzeniu działalności gospodarczej, mogą bowiem wytyczać powództwa na rzecz obywateli. Wykaz organizacji uprawnionych do działania przed sądem w imieniu lub na rzecz obywateli zawiera rozporządzenie ministra sprawiedliwości z dnia 10 listopada 2000 r.

W urzędzie
(Dz. U. z 1998 r., Nr 64, poz. 414 z późn. zm.)

    Osoba niepełnosprawna lub z dzieckiem niepełnosprawnym może załatwiać sprawy poza kolejnością w instytucjach i urzędach publicznych oraz w sklepach.

Ulgi na przejazdy

    Niepełnosprawni, którzy podróżują, mają prawo do odpowiednich warunków. Zgodnie bowiem z art. 14 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. Prawo przewozowe (patrz podstawa prawna), przewoźnik jest obowiązany do zapewnienia podróżnym odpowiednich warunków bezpieczeństwa i higieny oraz wygody i należytej obsługi.
    Z tej generalnej zasady wynika powinność podejmowania przez niego działań ułatwiających korzystanie ze środków transportowych, punktów odprawy, przystanków i peronów osobom niepełnosprawnym, w tym również poruszających się na wózkach inwalidzkich. Na podstawie ustawy z dnia 20 czerwca 1992 r. o uprawnieniach do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego, osobom niepełnosprawnym przysługują także uprawnienia do ulgowych przejazdów kolejowych i autobusowych. Rodzaje ulg i ich wysokość są zróżnicowane, a ponadto prawo do nich musi być odpowiednio udokumentowane. Rodzaje dokumentów poświadczających uprawnienia do korzystania z ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego określa rozporządzenie ministra infrastruktury z dnia 25 października 2002 r. Dokumenty te osoby uprawnione mają obowiązek okazywać wraz z dowodem osobistym lub innym dokumentem stwierdzającym ich tożsamość.

Ulgi w PKS i PKP

od 1 sierpnia 2002 r.

    Wszystkie ulgi obowiązują tylko w 2 klasie pociągów, tylko w określonych kategoriach pociągów oraz na podstawie określonych rodzajów biletów (szczegóły te zawarte są poniżej, w opisach uprawnień wyróżnionych grup). Ulgi nie dotyczą przejazdów pociągami EuroCity i InterCity w komunikacji międzynarodowej oraz przejazdów w komunikacji autobusowej ekspresowej.

    Osoby uprawnione do ulgowych przejazdów w klasie 2 - na podstawie biletów jednorazowych - korzystające z przejazdu w klasie 1 zobowiązane są uiścić dopłatę w wysokości różnicy między cena biletu w klasie 1 a ceną biletu w klasie 2 (chodzi o ceny biletów bez ulg).Początek strony

Ustawa z 20 czerwca 1992 r. o uprawnieniach do ulgowych
przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego

 Tekst ujednolicony po zmianie z 21 grudnia 2001 r. * Stan prawny na 31 stycznia 2002 roku
 

    Ujednolicony tekst ustawy z 20 czerwca 1992 r. o uprawnieniach do bezpłatnych i ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego - od 31 stycznia jej tytuł brzmi: o uprawnieniach do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego - powstał na podstawie następujących Dzienników Ustaw:

      z 1992 r. nr 54, poz. 254,  z 1994 r. nr 40, poz. 150; nr 80, poz. 368; nr 113, poz. 547,  z 1995 r. nr 50, poz. 261,  z 1996 r. nr 100, poz. 460,  z 1998 r. nr 162, poz. 1126,  z 2000 r. nr 12, poz. 136,  z 2001 r. nr 111, poz. 1194,  2002 r. nr 4, poz. 34.  W tym ostatnim jest najnowsza nowelizacja z 21 grudnia 2001 r.

Art. 1 wprowadzający zmiany do tej ustawy jest uwzględniony w ujednoliconej wersji.

Art. 2. zmienił art. 16 ustawy z 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 1983 r. nr 13, poz. 68 z późn. zm.). Ma on następującą treść:

1.   Inwalidzie wojennemu przysługuje prawo do ulgi 100 proc. przy przejazdach tramwajami i autobusami (trolejbusami) komunikacji miejskiej, bez względu na miejsce zamieszkania.

2.   Uprawnienie, o którym mowa w ust. 1, przysługuje także przewodnikowi towarzyszącemu inwalidzie wojennemu zaliczonemu do I grupy inwalidzkiej.

3.   Inwalidzie wojennemu przysługuje prawo do ulgi 37 proc. przy przejazdach środkami publicznego transportu zbiorowego kolejowego w pociągach osobowych i pospiesznych oraz autobusowego w komunikacji zwykłej, z zastrzeżeniem ust. 4.

4.   Inwalidzie wojennemu zaliczonemu do I grupy inwalidów przysługuje prawo do ulgi 78 proc. przy przejazdach środkami publicznego transportu zbiorowego kolejowego w pociągach osobowych i pospiesznych oraz autobusowego w komunikacji zwykłej.

5.   Do ulgi w wysokości 78 proc. przy przejazdach środkami publicznego transportu zbiorowego kolejowego w pociągach osobowych i pospiesznych oraz autobusowego w komunikacji zwykłej uprawniony jest przewodnik towarzyszący w podróży inwalidzie wojennemu zaliczonemu do I grupy inwalidzkiej.

6.   Minister właściwy do spraw transportu określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje dokumentów poświadczających uprawnienia do korzystania z ulgowych przejazdów, o których mowa w ust. 3-5.

Art. 3 zmienił art. 153 ustawy z 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym (Dz. U. nr 65, poz. 385 z późn. zm.), który teraz ma taką treść:

    Studentom przysługuje prawo do korzystania z 50 proc. ulgi w opłatach za przejazdy środkami komunikacji miejskiej.

Art. 4 zmodyfikował art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. nr 142, poz. 950 z późn. zm.). Obecnie pkt 1 brzmi:

.     ulga w wysokości 37 proc. przy przejazdach środkami publicznego transportu zbiorowego kolejowego w pociągach osobowych i pospiesznych oraz autobusowego w komunikacji zwykłej.

Do art. 20 dodano też ust. 5a:

Minister właściwy do spraw transportu określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje dokumentów poświadczających uprawnienia do korzystania z ulgowych przejazdów, o których mowa w ust. 2 pkt 1.

Oto ujednolicona wersja ustawy o uprawnieniach do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego.

Art. 1. 1. Ustawa reguluje uprawnienia do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego w regularnych przewozach osób, wykonywanych przez uprawnionych przewoźników kolejowych i autobusowych.

2. Przepisów ustawy nie stosuje się do komunikacji miejskiej.

Art. 1a. 1. Uprawnienia do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego kolejowego przysługują wyłącznie w 2 klasie pociągów i nie są uwzględniane przy pobieraniu należności za przejazd w 1 klasie.

2. Ilekroć w ustawie jest mowa o osobach niezdolnych do samodzielnej egzystencji - należy przez to rozumieć osoby całkowicie niezdolne do pracy i samodzielnej egzystencji w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, albo posiadające znaczny stopień niepełnosprawności, w rozumieniu przepisów o zatrudnieniu i rehabilitacji zawodowej osób niepełnosprawnych, bądź inwalidów I grupy, jeżeli orzeczenie o zaliczeniu do I grupy inwalidzkiej nie utraciło mocy.

Art. 1b. 1. Przepisów ustawy nie stosuje się do:

1)  osób, którym jednostki sektora rządowego i samorządowego oraz podmioty i instytucje spoza sektora publicznego wykupiły od przewoźnika legitymacje i bilety uprawniające do ulgowych przejazdów,

2)   osób, którym przewoźnik przyznał, w ramach własnej strategii handlowej, ulgi i zniżki taryfowe o charakterze komercyjnym,

3)   pracowników firm przewozowych kolejowych i autobusowych, emerytów, rencistów tych firm i najbliższych członków ich rodzin,

4)   pracowników przewoźników kolejowych odbywających służbowe przejazdy na podstawie zezwoleń, o których mowa w odrębnych przepisach, uprawniających do służbowego przebywania podczas jazdy w kabinach podróżnych pojazdów trakcyjnych nie przeznaczonych dla podróżnych,

5)   pasażerów odbywających podróż pociągami EuroCity, EuroNight i InterCity w komunikacji krajowej i międzynarodowej,  Początek strony

6)   pasażerów w komunikacji autobusowej przyspieszonej, pospiesznej i ekspresowej.

2. Wielkość ulg i zniżek taryfowych, o których mowa w ust. 1 pkt 2, nie może wynosić 78 proc., 49 proc. i 37 proc., stanowić wielokrotności tych liczb oraz nie może być przez nie podzielna.

Art. 2. 1. Do ulgi 100 proc. przy przejazdach środkami publicznego transportu zbiorowego kolejowego, w pociągach osobowych, pospiesznych i ekspresowych, na podstawie biletów jednorazowych, są uprawnione następujące osoby:

1)   dzieci w wieku do 4 lat,

2)   umundurowani funkcjonariusze Straży Granicznej w czasie wykonywania czynności służbowych, związanych z ochroną granicy państwowej, a także w czasie konwojowania osób zatrzymanych, służby patrolowej oraz wykonywania czynności związanych z kontrolą ruchu granicznego,

3)   funkcjonariusze celni w czasie wykonywania czynności służbowych kontroli celnej w ruchu granicznym,

4)   umundurowani funkcjonariusze Policji w czasie konwojowania osób zatrzymanych lub chronionego mienia, przewożenia poczty specjalnej, służby patrolowej oraz udzielania pomocy lub asystowania przy czynnościach organów egzekucyjnych,

5)   żołnierze Żandarmerii Wojskowej oraz wojskowych organów porządkowych, wykonujący czynności urzędowe patrolowania i inne czynności służbowe w środkach transportu zbiorowego,

6)   przewodnik lub opiekun towarzyszący w podróży osobie niewidomej lub ociemniałej albo osobie niezdolnej do samodzielnej egzystencji.

2. Do ulgi 100 proc. przy przejazdach środkami publicznego transportu autobusowego są uprawnione dzieci do lat 4, pod warunkiem niekorzystania przez dziecko z oddzielnego miejsca do siedzenia. Początek strony

3. Do ulgi 78 proc. przy przejazdach środkami publicznego transportu autobusowego, na podstawie biletów jednorazowych, są uprawnione osoby wymienione w ust. 1 pkt 2-6.

4. Do ulgi 78 proc. przy przejazdach środkami publicznego transportu zbiorowego kolejowego w pociągach osobowych i pospiesznych oraz autobusowego, na podstawie biletów jednorazowych, są uprawnione następujące osoby:

1)    jedno z rodziców lub opiekun towarzyszący dzieciom i młodzieży dotkniętej inwalidztwem lub niepełnosprawnej; uprawnienie to obejmuje wyłącznie przejazd z miejsca zamieszkania lub miejsca pobytu do przedszkola, szkoły, szkoły wyższej, placówki opiekuńczo-wychowawczej, placówki oświatowo-wychowawczej, specjalnego ośrodka szkolno-wychowawczego, specjalnego ośrodka wychowawczego, ośrodka umożliwiającego dzieciom i młodzieży spełnianie obowiązku szkolnego i obowiązku nauki, ośrodka rehabilitacyjno-wychowawczego, domu pomocy społecznej, ośrodka wsparcia, zakładu opieki zdrowotnej, poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, i z powrotem,

2)   żołnierze odbywający niezawodową służbę wojskową, z wyjątkiem służby okresowej i nadterminowej, oraz osoby spełniające obowiązek tej służby w formach równorzędnych.

5. Do ulgi 78 proc. przy przejazdach środkami publicznego transportu zbiorowego kolejowego w pociągach osobowych i pospiesznych oraz autobusowego, na podstawie biletów jednorazowych lub miesięcznych imiennych, są uprawnione dzieci i młodzież dotknięte inwalidztwem lub niepełnosprawne; uprawnienie to obejmuje wyłącznie przejazd z miejsca zamieszkania lub miejsca pobytu do przedszkola, szkoły, szkoły wyższej, placówki opiekuńczo-wychowawczej, placówki oświatowo-wychowawczej, specjalnego ośrodka szkolno-wychowawczego, specjalnego ośrodka wychowawczego, ośrodka umożliwiającego dzieciom i młodzieży spełnianie obowiązku szkolnego i obowiązku nauki, ośrodka rehabilitacyjno-wychowawczego, domu pomocy społecznej, ośrodka wsparcia, zakładu opieki zdrowotnej, poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, i z powrotem.  

Początek strony

Art. 3. Do dwóch przejazdów w ciągu roku z ulgą 37 proc. przy przejazdach środkami publicznego transportu zbiorowego kolejowego w pociągach osobowych, pospiesznych i ekspresowych uprawnieni są emeryci i renciści oraz ich współmałżonkowie, na których pobierane są dodatki rodzinne.

Art. 4. 1. Do ulgi 37 proc. przy przejazdach środkami publicznego transportu zbiorowego kolejowego w pociągach osobowych, pospiesznych i ekspresowych oraz autobusowego, na podstawie biletów jednorazowych, są uprawnione następujące osoby:

1)      dzieci w wieku powyżej 4 lat do rozpoczęcia nauki w szkole podstawowej,

2)      niezdolne do samodzielnej egzystencji.

2. Do ulgi 37 proc. przy przejazdach środkami publicznego transportu zbiorowego kolejowego w pociągach osobowych, pospiesznych i ekspresowych oraz autobusowego, na podstawie biletów jednorazowych lub miesięcznych imiennych, są uprawnione osoby niewidome lub ociemniałe.

3. Do ulgi 37 proc. przy przejazdach środkami publicznego transportu zbiorowego kolejowego w pociągach osobowych, pospiesznych i ekspresowych, na podstawie biletów jednorazowych, są uprawnione następujące osoby:

1)   dzieci i młodzież w okresie od rozpoczęcia nauki w szkole podstawowej do ukończenia gimnazjum, szkoły ponadpodstawowej lub ponadgimnazjalnej - publicznej lub niepublicznej o uprawnieniach szkoły publicznej, nie dłużej niż do ukończenia 24 roku życia,

2)   studenci do ukończenia 26 roku życia.

4. Do ulgi 37 proc. przy przejazdach środkami publicznego transportu zbiorowego kolejowego w pociągach osobowych, na podstawie biletów jednorazowych, są uprawnione następujące osoby:

1)   nauczyciele szkół podstawowych, gimnazjów, szkół ponadpodstawowych i ponadgimnazjalnych - publicznych lub niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych, Początek strony

2)   nauczyciele akademiccy.  

5. Do ulgi 49 proc. przy przejazdach środkami publicznego transportu zbiorowego kolejowego w pociągach osobowych, na podstawie imiennych biletów miesięcznych, z miejsca zamieszkania do szkoły, szkoły wyższej i z powrotem, uprawnione są osoby wymienione w ust. 3.

Art. 5. 1. Do ulgi 49 proc. przy przejazdach środkami publicznego transportu zbiorowego autobusowego, z miejsca zamieszkania do szkoły, szkoły wyższej i z powrotem, na podstawie biletów imiennych miesięcznych szkolnych, są uprawnione następujące osoby:

1)   dzieci i młodzież w okresie od rozpoczęcia nauki w szkole podstawowej do ukończenia gimnazjum, szkoły ponadpodstawowej lub ponadgimnazjalnej - publicznej lub niepublicznej o uprawnieniach szkoły publicznej, nie dłużej niż do ukończenia 24 roku życia,

2)   studenci do ukończenia 26 roku życia.

2. Do ulgi 37 proc. przy przejazdach środkami publicznego transportu zbiorowego autobusowego, z miejsca zamieszkania do szkoły, szkoły wyższej i z powrotem, na podstawie biletów imiennych miesięcznych, są uprawnione następujące osoby:

1)   nauczyciele szkół podstawowych, gimnazjów, szkół ponadpodstawowych i ponadgimnazjalnych - publicznych lub niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych, Początek strony

2)   nauczyciele akademiccy.  

Art. 6. 1. Minister właściwy do spraw transportu określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje dokumentów poświadczających uprawnienia do korzystania z ulgowych przejazdów, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1 i 6, ust. 2, ust. 3 - w zakresie dotyczącym osób wymienionych w ust. 1 pkt 6, ust. 4 pkt 1, ust. 5 oraz art. 3-5.

2. Minister właściwy do spraw wewnętrznych, w porozumieniu z ministrem obrony narodowej oraz ministrem właściwym do spraw transportu, określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje dokumentów poświadczających uprawnienie do korzystania z ulgowych przejazdów osób, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2-5, ust. 3 - w zakresie dotyczącym osób wymienionych w ust. 1 pkt 2-5, oraz ust. 4 pkt 2.

Art. 7. 1. Znosi się wszelkie uprawnienia do bezpłatnych i ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego, przewidziane w dotychczasowych przepisach prawa oraz postanowieniach układów zbiorowych pracy, z zastrzeżeniem ust. 2.

2. Przepis ust. 1 nie dotyczy osób, których uprawnienia do bezpłatnych albo ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego reguluje:

1)   ustawa z 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 1983 r. nr 13, poz. 68, z 1990 r. nr 36, poz. 206, z 1991 r. nr 104, poz. 450, z 1992 r. nr 21, poz. 84, z 1993 r. nr 129, poz. 602, z 1994 r. nr 10, poz. 37, z 1995 r. nr 4, poz. 17 i nr 138, poz. 681, z 1996 r. nr 136, poz. 636, z 1997 r. nr 28, poz. 153, z 1998 r. nr 106, poz. 668 i nr 162, poz. 1118 oraz z 2001 r. nr 81, poz. 877),

2)   ustawa z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. nr 142, poz. 950, z 1998 r. nr 37, poz. 204, nr 106, poz. 668 i nr 162, poz. 1118, z 1999 r. nr 38, poz. 360 i nr 77, poz. 862, z 2000 r. nr 12, poz. 136 oraz z 2001 r. nr 98, poz. 1070 i nr 154, poz. 1788).

3. Przepisy ustawy nie naruszają przepisu art. 43 ustawy z 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. nr 73, poz. 350 i nr 137, poz. 638, z 1997 r. nr 28, poz. 153, nr 98, poz. 604, nr 106, poz. 679, nr 121, poz. 770 i nr 160, poz. 1080, z 1998 r. nr 162, poz. 1118, z 1999 r. nr 52, poz. 527 i 528, z 2000 r. nr 6, poz. 69 oraz z 2001 r. nr 94, poz. 1032 i nr 138, poz. 1567). Początek strony

Art. 8. skreślony.

Art. 8a. 1. Finansowanie ustawowych uprawnień do ulgowych przejazdów należy do zadań samorządów województw, jako zadanie z zakresu administracji rządowej.

2. Samorządy województw przekazują przewoźnikom, wykonującym krajowe autobusowe przewozy pasażerskie, dopłaty do tych przewozów z tytułu stosowania obowiązujących ustawowych ulg w przewozach pasażerskich.

2a. Kwotę dopłaty, o której mowa w ust. 2, stanowi różnica pomiędzy wartością sprzedaży biletów obliczoną według cen nie uwzględniających ustawowych ulg a wartością sprzedaży tych biletów w cenach uwzględniających te ulgi. Przy określaniu wielkości dopłaty nie uwzględnia się podatku od towarów i usług.

3. Dopłaty, o których mowa w ust. 2, przekazywane są przewoźnikom wykonującym krajowe autobusowe przewozy pasażerskie na zasadach określonych w umowach między samorządami województw a wymienionymi podmiotami.

4. Przewoźnicy wykonujący krajowe przewozy pasażerskie są zobowiązani do stosowania kas rejestrujących, które umożliwiają określenie kwoty dopłat, o których mowa w ust. 2 i 2a.

5. Zmiany w programach pracy kas rejestrujących, uwzględniających zasady określone w ust. 2a i 4, wymagają uzyskania opinii ministra właściwego do spraw finansów

6. Zasad finansowania określonych w ust. 1-5 nie stosuje się do przejazdów dzieci do lat 4 objętych ulgą 100 proc.

Art. 8b. Przewoźnicy kolejowi, wykonujący krajowe przewozy pasażerskie, otrzymują z tytułu obowiązujących ustawowych ulg dotację przedmiotową na podstawie art. 22 ustawy z 27 czerwca 1997 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. nr 96, poz. 591 oraz z 1998 r. nr 106, poz. 668).

Art. 9. 1. Tracą moc dotychczasowe przepisy oraz postanowienia układów zbiorowych pracy w sprawach unormowanych w ustawie. Początek strony

2. W szczególności tracą moc:

1)   art. 49 ustawy z 31 stycznia 1959 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej oraz ich rodzin (Dz. U. z 1983 r. nr 46, poz. 210 z późn. zm.),

2)   art. 30 ustawy z 10 grudnia 1959 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 1984 r. nr 29, poz. 149 z późn. zm.),

3)   art. 13 ustawy z 17 lutego 1960 r. o Polskiej Akademii Nauk (Dz. U. z 1970 r. nr 4, poz. 35 z późn. zm.),

4)   art. 69 pkt 2 i art. 133 pkt 2 ustawy z 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1992 r. nr 4, poz. 16 z późn. zm.),

5)   art. 61 ust. 1 pkt 3 ustawy z 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1992 r. nr 8, poz. 31 z późn. zm.),

6)   art. 49 ustawy z 16 grudnia 1972 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin (Dz. U. z 1983 r. nr 29, poz. 139 z późn. zm.),

7)   art. 62 ustawy z 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. nr 3, poz. 19 z późn. zm.),

8)   art. 25 ustawy z 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych (Dz. U. nr 31, poz. 214 z późn. zm.),

9)   art. 59 ust. 1 ustawy z 25 lipca 1985 r. o jednostkach badawczo-rozwojowych (Dz. U. z 1991 r. nr 44, poz. 194 z późn. zm.),

10) art. 74 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. nr 30, poz. 179 z późn. zm.),

11) art. 61 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Urzędzie Ochrony Państwa (Dz. U. nr 30, poz. 180 z późn. zm.),

12) art. 120 i 153 ustawy z 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym (Dz. U. nr 65, poz. 385 z późn. zm.),

13) art. 78 ustawy z 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. nr 78, poz. 462 z późn. zm.),

14) art. 64 ustawy z 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. nr 88, poz. 400 z późn. zm.),

15) art. 46 ust. 1 pkt 4 i ust. 2 ustawy z 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. nr 101, poz. 444 z późn. zm.),

16) art. 17 ust. 2 pkt 3 ustawy z 16 października 1991 r. o ochronie przyrody (Dz. U. nr 114, poz. 492 z późn. zm.),

17) art. 112 ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. nr 95, poz. 425 z późn. zm.).

Art. 10. 1. Właściwi ministrowie w terminie do 31 sierpnia 1992 r. przeprowadzą rokowania ze związkami zawodowymi, co do zasad i zakresu wykupu uprawnień, które znosi się na mocy niniejszej ustawy.

2. Rada Ministrów przedstawi Sejmowi wraz z projektem ustawy budżetowej na 1993 r. informację o wynikach rokowań, o których mowa w ust. 1, oraz o proponowanych rozwiązaniach prawnych w tym zakresie.

Art. 11. (Stanowił, że ustawa wchodzi w życie 1 stycznia 1993 r., z tym, że art. 10 wchodzi w życie z dniem ogłoszenia).Początek strony

 

Emblemat inwalidzki

(Dz. U. z 1997 r., Nr 98, poz. 602 z późn. zm.)

Emblemat inwalidzki mogą otrzymać:

  1. osoby ze znacznym stopniem niepełnosprawności lub całkowicie niezdolne do pracy oraz samodzielnej egzystencji (I grupa inwalidzka) oraz inwalidzi ruchu II i III grupy (odpowiednio z umiarkowanym lub lekkim stopniem niepełnosprawności) posiadający samochód,

  2. osoby spełniające warunki z punktu 1), które ze względu na stan zdrowia lub wiek nie są w stanie same prowadzić pojazdu i korzystają z samochodu należącego do nich lub członka najbliższej rodziny.

Emblemat dopuszcza nie stosowanie się do następujących znaków drogowych:

Niestosowanie się do wymienionych powyżej znaków nie powinno utrudniać ruchu innym kierowcom.

Początek strony

 

Niestosowanie się do wybranych znaków drogowych
(Dz. U. z 1997 r., Nr 98, poz. 602 z późn. zm.; art. 8)

    Osoby niepełnosprawne kierujące pojazdem (oczywiście posiadające do tego uprawnienia) lub kierowca przewożący osoby niepełnosprawne mające trudności w poruszaniu się, mogą nie stosować się do następujących znaków - pod warunkiem zachowania ostrożności (Dz. U. z 1999 r., Nr 58, poz. 622; §33.2 ):

Samochód osoby, która ma prawo nie stosować się do wymienionych znaków może być oznaczony (Dz. U. z 1999 r., Nr 59, poz. 632; §36) tzw. emblematem inwalidzkim, ale nie jest to formalny dokument (np. Mazowieckie Centrum Zdrowia Publicznego w Warszawie nie wydaje emblematów inwalidzkich). Pamiętajmy, że naklejenie emblematu to tylko oznaczenie pojazdu jako samochodu osoby niepełnosprawnej na podstawie dokumentu potwierdzającego niepełnosprawność.

        Mieszkańcom województwa warszawskiego emblematy przyznaje:

WOJEWÓDZKI ZESPÓŁ PUBLICZNYCH ZAKŁADÓW
OPIEKI ZDROWOTNEJ I REHABILITACJI NIEPEŁNOSPRAWNYCH
- PORADNIA ZAOPATRZENIA ORTOPEDYCZNEGO

ul. Bohaterów Września 9, 02-389 Warszawa
centrala tel. 823-23-84; 823-40-78 wew. 105, 106

Wymagane dokumenty:

Parking

(Dz. U. z 1997 r., Nr 98, poz. 602 z późn. zm.)

O wyznaczenie ogólnodostępnego zastrzeżonego miejsca postojowego (parkingu) może starać się:

- zaświadczenie o pobieraniu zasiłku pielęgnacyjnego (np. na dziecko), uzupełnione zaświadczeniem lekarskim o niepełnosprawności lub poważnej chorobie,
- dokument: książeczkę ZUS lub orzeczenie komisji lekarskiej stwierdzającej, że osoba jest niepełnosprawna, korzysta z pomocy osób trzecich lub ma duże trudności w poruszaniu się.

Miejsce, w którym będzie wyznaczony parking nie może utrudniać ruchu.

Możliwe są dwie sytuacje:

  1. Parking ma znaleźć się na ,,drodze wewnętrznej" np. osiedlu, podwórku - wówczas na wyznaczenie parkingu musi zgodzić się zarządca terenu. Nie ma obowiązku zatwierdzenia projektu w Zarządzie Dróg Miejskich.

  2. Parking ma znaleźć się na drodze publicznej (np. przy bloku) i jest dostępny dla wszystkich uprawnionych - wówczas wniosek o jego wyznaczenie składa się w instytucji Zarząd Dróg Miejskich.

    W Warszawie - ZARZĄD DRÓG MIEJSKICH przy ul. Chmielna 120, 00-801 Warszawa, tel. 620-10-21 w. 116.

    Do podania musi być dołączona legitymacja zaświadczająca prowadzenie samochodu przez osobę niepełnosprawną (legitymacja inwalidy wydana przez Poradnię Zaopatrzenia Ortopedycznego). Nie trzeba przedstawiać orzeczenia o stopniu niepełnosprawności (grupie inwalidzkiej).

UWAGA: Parking przysługuje nie ze względu na stopień niepełnosprawności, ale uprawnienia do prowadzeniaPoczątek strony samochodu przez osobę niepełnosprawną.

System płatnego parkowania w centrum Warszawy

    W centrum Warszawy, na obszarze objętym niestrzeżonym, płatnym parkowaniem, z opłat zwolnione są (Uchwała Nr 1828/LXXVII/2002 Rady Gminy Warszawa-Centrum z dn. 15 kwietnia 2002 r.) osoby niepełnosprawne:
1) posiadające
kartę parkingową – ale tylko jeśli parkują na miejscach wyznaczonych dla osób niepełnosprawnych,
2) posiadające Kartę N+ (mogą parkować na dowolnych miejscach w systemie płatnego parkowania).

    Karta N+ wydawana jest osobie niepełnosprawnej o znacznym stopniu niepełnosprawności lub mającej, potwierdzone orzeczeniem o niepełnosprawności, trudności w poruszaniu się, która jest właścicielem samochodu (ponieważ do wydania karty N+ niezbędne jest okazanie karty parkingowej, osoba starająca się o kartę N+ musi najpierw spełnić warunki konieczne do otrzymania karty parkingowej). Karta jest bezpłatna. Przysługuje na jeden konkretny pojazd (jego dane wpisane są w karcie).

    Przy składaniu wniosku o wydanie Karty N+ należy przedstawić do wglądu:
    - dowód osobisty,
    - dowód rejestracyjny pojazdu, na który wystawiona będzie Karta N+,
    - kartę parkingową wydaną przez starostę,
    - dokument potwierdzający znaczny stopień niepełnosprawności lub trudności w poruszaniu się (czyli orzeczenie Komisji

    Lekarskiej o zaliczeniu do I, II lub III grupy inwalidów lub orzeczenie Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności albo orzeczenie Lekarza Orzecznika ZUS).

Biura obsługi klienta WAPARK gdzie można składać wnioski o wydanie Karty N+:
- ul. Nowy Świat 33, tel. 828-02-10,
- ul. Marszałkowska 138 lok. 56a (przy kinie Bajka), tel. 828-67-30,
- ul. Bracka 22 lok. 12, tel. 827-62-95,
- ul. Krucza róg ul. Hożej, tel. 696-34-96,
- ul. Jagiellońska 15 lok. 112 "Rainbow Center", tel. 619-32-11 w.214,
- Pl. Grzybowski, tel. 696-33-52,
- ul. Asnyka 2/17, tel. 658-30-85,
- ul. Puławska 54/56, tel. 646-36-27.

Bezpłatna infolinia: 0-800-280-280

WAŻNE:

Karta parkingowa

    Odstępstwo od przestrzegania niektórych znaków drogowych dotyczy tylko osób kierujących samochodem oznaczonym kartą parkingową, która potwierdza uprawnienia jej właściciela lub kierowcy przewożącego właściciela takiej karty. Kierowca zobowiązany jest umieścić ją za przednią szyba samochodu, w sposób umożliwiający jej odczytanie.

    Kartę parkingową wydaje osobie niepełnosprawnej starosta. Podstawę jej wydania stanowi orzeczenie zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności zaliczające do znacznego, umiarkowanego lub lekkiego stopnia niepełnosprawności o przyczynie niepełnosprawności z kodu „R” lub „N” lub orzeczenie wydane przez organy rentowe równoważne na mocy przepisów szczególnych z orzeczeniami o niepełnosprawności.
    Wzór karty parkingowej oraz wysokość pobieranej za nią opłaty określa rozporządzenia ministra infrastruktury z dnia 30 stycznia 2002 r. w sprawie wzoru karty parkingowej dla osób niepełnosprawnych oraz wysokości opłaty za jej wydanie. Aktualnie za kartę parkingową trzeba zapłacić 25 złotych.
Początek strony

 

Zwolnienie od podatków lokalnych:

(Dz. U. z 1991 r., Nr 9, poz. 31 z późn. zm.)

    Osoba niewidoma lub głuchoniema jest zwolniona od podatku za posiadanie psa na podstawie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności (grupie inwalidzkiej).

Obowiązki firm świadczących usługi telekomunikacyjne

• wydzielenie w placówkach obsługi klienta stanowisk przystosowanych do obsługi osób niepełnosprawnych, oznaczonych specjalnym znakiem graficznym,
• instalowanie w każdej placówce obsługi klienta specjalnie oznaczonych urządzeń przekazu tekstu, umożliwiających kontakt z osobą niesłyszącą lub niemówiącą,
• umieszczenie w spisie abonentów informacji o miejscu zainstalowania i rodzaju dostępnych dla osób niepełnosprawnych urządzeń końcowych,
• sporządzenie na żądanie osób niewidomych albo słabowidzących, po udokumentowaniu niepełnosprawności, dodatkowych faktur wraz z podstawowym wykazem wykonywanych usług telekomunikacyjnych w alfabecie Braille’a lub w innej formie uwzględniającej rodzaj tej niepełnosprawności oraz udostępnienie takim osobom w punktach obsługi klienta, regulaminu świadczenia usług i cenników sporządzonych w jednej z form uwzględniającej rodzaj ich niepełnosprawności.

W placówce pocztowej

    Wymóg dostosowania placówek pocztowych do obsługi niepełnosprawnych klientów wynika z art. 56 ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. Prawo pocztowe (patrz podstawa prawna), a także z przepisów rozporządzenia ministra infrastruktury z dnia 9 stycznia 2004 r. w sprawie wykonywania powszechnych usług pocztowych (patrz podstawa prawna).
    Zgodnie z nimi operator świadczący powszechne usługi pocztowe ma obowiązek zapewnić organizację pracy swoich placówek w ten sposób, by umożliwić osobom poruszającym się na wózkach inwalidzkich korzystanie z świadczonych usług, a także stworzyć odpowiednio oznakowane stanowiska obsługi osób niepełnosprawnych oraz umieścić nadawcze skrzynki pocztowe w sposób i w miejscu umożliwiającym korzystanie z nich przez osoby niepełnosprawne.
    Ponadto osobom z uszkodzeniem narządu ruchu powodującym konieczność korzystania z wózka inwalidzkiego, niewidomym lub ociemniałym, na ich wniosek i bez pobierania dodatkowych opłat, doręcza się przesyłki listowe, przesyłki rejestrowane, w tym przesyłki z deklarowaną wartością oraz kwoty pieniężne określone w przekazach pocztowych, z pominięciem oddawczej skrzynki pocztowej oraz bez konieczności odbierania przesyłki w placówce operatora. Poczta ma także obowiązek przyjąć od osoby niepełnosprawnej w miejscu jej zamieszkania prawidłowo opłaconą przesyłkę niebędącą przesyłką rejestrowaną.

 

Łatwiejsze komunikowanie się

    Osoby niepełnosprawne mogą mieć różne problemy z korzystaniem z usług komunikacyjnych. Aby temu zaradzić w przepisach prawa telekomunikacyjnego i pocztowego przewidziano obowiązki, jakie spoczywają na operatorach i placówkach pocztowych w zakresie ułatwiania osobom niepełnosprawnym dostępu do świadczonych usług.
    Operatorzy świadczący usługi telekomunikacyjne są obowiązani zapewnić osobom niepełnosprawnym dostęp do świadczonych przez siebie usług powszechnych przez zakładanie aparatów publicznych przystosowanych do potrzeb tych osób oraz oferowanie im urządzeń końcowych przystosowanych do ich potrzeb, jeżeli używanie takiego urządzenia jest niezbędne dla zapewnienia im dostępu do usług powszechnych.
    Szczegółowe obowiązki operatora w zakresie ułatwiania osobom niepełnosprawnym korzystania z usług telekomunikacyjnych wynikają z rozporządzenia ministra infrastruktury z dnia 22 stycznia 2004 r. w sprawie katalogu usług powszechnych oraz szczegółowych wymagań, dotyczących świadczenia usług powszechnych.

Ulgi pocztowe i telekomunikacyjne

1. UDOGODNIENIA związane z usługami pocztowymi (Dz. U. z 1996 r., Nr 127, poz. 598; par. 3) to m.in.: bezpłatna usługa doręczania listów, paczek i przekazów bezpośrednio do domu. Listonosz powinien przyjąć zwykły, opłacony list i wrzucić go do skrzynki.
    Mają do nich prawo:
- osoby niepełnosprawne z uszkodzeniem narządu ruchu i korzystające z wózka inwalidzkiego,
- osoby z uszkodzonym wzrokiem, posiadające orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności lub całkowitej niezdolności do pracy i samodzielnej egzystencji (I grupa inwalidzka).

    Zapotrzebowanie na usługę zgłasza się w urzędzie pocztowym właściwym dla miejsca zamieszkania (dzielnicy).

2. Wobec uchwalenia ustawy prawo telekomunikacyjne (Dz. U. z 2000 r., Nr 73, poz. 852), która zastąpiła ustawę o łączności operatorzy świadczący usługi telekomunikacyjne o charakterze powszechnym mają obowiązek zapewnienia osobom niepełnosprawnym dostępu do świadczonych przez siebie usług powszechnych poprzez:
- zakładanie aparatów publicznych przystosowanych do używania przez osoby niepełnosprawne oraz
- oferowanie osobom niepełnosprawnym aparatów telefonicznych przystosowanych do używania przez te osoby.
Operatorzy nie moją obowiązku stosowania wobec osób niepełnosprawnych ulg w opłatach. Firmy telekomunikacyjne mogą jednak w drodze uchwał podejmować decyzje co do udzielenia rabatów osobom niepełnosprawnym.

TELEKOMUNIKACJA POLSKA S.A.

Rabaty w opłatach za usługi dla osób niepełnosprawnych (uchwała Zarządu TP S.A. nr 85/01 weszła w życie z dniem podjęcia z mocą obowiązującą od 1 stycznia 2001 r.):
1) za przyłączenie do sieci telefonicznej TP S.A. w wysokości 50% ceny za przyłączenie,
2) w abonamencie miesięcznym w wysokości 50% opłaty abonamentowej.

Podstawą do udzielenia rabatu jest zaświadczenie Powiatowego lub Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności.

Do rabatów mają prawo tylko niektóre grupy osób niepełnosprawnych:
1) w przypadku uszkodzenia wzroku
– tylko gdy osoba ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności (dawną I grupę inwalidzką),
2) w przypadku uszkodzenia słuchu lub mowy – tylko gdy osoba ma orzeczony znaczny lub umiarkowany stopień niepełnosprawności (odpowiednio dawna I i II grupa).

    Opisywanych rabatów udziela się także:

- osobom niepełnosprawnym, które nabyły prawa do ulg w oparciu o Rozporządzenie Ministra Łączności z dn. 21 października 1996 r. w sprawie określenia zakresu dostępu osób niepełnosprawnych do świadczonych usług pocztowych lub telekomunikacyjnych o charakterze powszechnym, a stopień niepełnosprawności orzeczony został na okres stały. W przypadku okresowego orzeczenia rabaty przysługują do upływu orzeczonego okresu niepełnosprawności.

- prawnym opiekunom osób niepełnosprawnych, przy czym rabat może otrzymać albo osoba niepełnosprawna uprawniona do uzyskania rabatu albo jej prawny opiekun.

    Także operatorzy sieci telefonii komórkowych mogą podjąć decyzję o zapewnieniu ulg osobom niepełnosprawnym. Bliższych informacji najlepiej szukać na ich stronach internetowych lub dzwonić na infolinię poszczególnych firm.Początek strony

 

Bez abonamentu
(Dz. U. z 1996 r., Nr 82, poz. 383 z późn. zm.)

    Osoby, wobec których orzeczono znaczny stopień niepełnosprawności, korzystają ze zwolnień od opłat za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych. Powyższe uprawnienie wynika z przepisów rozporządzenia Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia 27 czerwca 1996 r. w sprawie opłat abonamentowych za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych. Uprawnienie to przysługuje także osobom:

    Chcąc uzyskać zwolnienie od powyższych opłat, osoba uprawniona powinna udać się do placówki pocztowej w miejscu stałego pobytu i wraz z dowodem osobistym przedstawić dokument stwierdzający zaliczenie jej do jednej z wymienionych wyżej grup. Osoba, która posiada orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, przedstawia ten dokument albo legitymację dokumentującą niepełnosprawność w stopniu znacznym. Zwolnienie od opłat następuje od początku miesiąca następującego po miesiącu, w którym przedstawiono odpowiednie dokumenty w urzędzie pocztowym.

na podstawie jednego z dokumentów:

    Osoby niesłyszące, u których stwierdzono całkowitą głuchotę lub obustronne upośledzenie słuchu na podstawie jednego z dokumentów:

    Osoby niewidome, których ostrość wzroku nie przekracza 15% na podstawie jednego z dokumentów:

    Kombatanci:

Inwalidzi, nie będący emerytami lub rencistami, na podstawie:

lub

UWAGA: Zwolnienie przysługuje bez względu na to, czy książeczka opłat jest wystawiona na kombatanta lub inną osobę uprawnioną, czy na jego małżonka, który wspólnie z nim zamieszkuje.

Wdowy, wdowcy - emeryci, renciści pozostałe po kombatantach i innych osobach uprawnionych (zgodnie z Dz. U. 1997 r. Nr 142 poz. 950 z późn. zm.) na podstawie:

Inwalidzi wojenni i wojskowi na podstawie:

    Aby uzyskać zwolnienie należy przedstawić odpowiedni, wymieniony powyżej, dokument potwierdzający stopień niepełnosprawności / grupę inwalidzką w urzędzie pocztowym w miejscu stałego pobytu. Zwolnienie od opłaty następuje od początku miesiąca, następującego po miesiącu, w którym przedstawiono odpowiednie dokumenty.Początek strony

 

Ulgowe bilety do muzeów

(Dz. U. z 1997 r., Nr 130, poz. 854)

    Dotychczas o ulgach decydowały same muzea i w związku z tym nie do wszystkich można było wejść za niższą opłatą. Od 7 listopada 1997 r. wprowadzenie ulgowych opłat jest obowiązkiem muzeów państwowych (Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 października 1997 r.).

    Ulgowe bilety mogą kupować: osoby niepełnosprawne wraz z opiekunami oraz renciści, emeryci, nauczyciele wszystkich szkół, studenci i uczniowie.

W bibliotece i muzeum

    Osoby niewidome mogą korzystać z bibliotek przystosowanych do ich potrzeb. Zadania te spoczywają na Centralnej Bibliotece Niewidomych, która zapewnia obsługę biblioteczną niewidomych oraz koordynuje działalność pokrewnych bibliotek i instytucji. Ustawa z dnia 27 czerwca 1997 r. o bibliotekach kwalifikuje bowiem osoby niepełnosprawne do specjalnych grup użytkowników.
    Osoby niepełnosprawne są również uprawnione do ulgowych wstępów do muzeów. Uprawnienie to wynika z przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 października 1997 r. w sprawie określenia grup osób, którym przysługuje ulga w opłacie lub zwolnienie z opłat za wstęp do muzeów państwowych i dotyczy emerytów, rencistów, inwalidów oraz osób niepełnosprawnych wraz z opiekunami. Opłata ulgowa za wstęp do muzeum przysługuje za okazaniem stosownych dokumentów.

Tańsze wyjazdy za granicę

    Osoby niepełnosprawne mogą też liczyć na preferencje, gdy starają się o paszport. Zgodnie bowiem z par. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lutego 2003 r. w sprawie opłat paszportowych (patrz podstawa prawna), ulgową opłatę w wysokości 50 proc. stawki pobiera się od osób niepełnosprawnych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r., a także od współmałżonków tych osób, pozostających na ich wyłącznym utrzymaniu oraz osób korzystających z pomocy społecznej w formie zasiłków stałych.
    Aktualnie osoby takie płacą za wydanie paszportu 50 zł. Opłatę paszportową wpłaca się do kasy właściwego organu paszportowego lub na rachunek bankowy tego organu. W razie zbiegu tytułów uprawniających do ulgowej opłaty, przysługuje tylko ulgowa opłata paszportowa.

Przywileje w czasie podróży

    Niepełnosprawni w czasie podróży mogą liczyć na różnego rodzaju ułatwienia. Z jednej bowiem strony, jeśli występują w roli kierowcy, są zwolnieni z pewnych wymogów obowiązujących użytkowników dróg, z drugiej zaś jako pasażerowie mają prawo do ulgowych przejazdów i odpowiednich warunków w czasie podróży.
    Osoba niepełnosprawna o obniżonej sprawności ruchowej może pod warunkiem zachowania szczególnej ostrożności nie stosować się do niektórych znaków drogowych dotyczących zakazu ruchu lub postoju, w zakresie określonym przepisami rozporządzenia ministrów infrastruktury oraz spraw wewnętrznych i administracji z dnia 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów.
    Zwolnienie to dotyczy także kierowcy przewożącego osobę o obniżonej sprawności ruchowej oraz pracowników zajmujących się opieką, rehabilitacją lub edukacją osób niepełnosprawnych pozostających pod opieką tych placówek.
Początek strony
 

 

 Karta Praw Osób Niepełnosprawnych:

(M. P. z 1997 r., Nr 50, poz. 475)

    Jednym z podstawowych dokumentów dotyczących osób niepełnosprawnych jest Karta Praw Osób Niepełnosprawnych. Karta jest aktem ogólnym. Nie gwarantuje konkretnych uprawnień, można jednak oficjalnie powoływać się na nią jako obowiązujący akt uchwalony przez Sejm RP.

    Na wstępie w Karcie stwierdza się, że osoby niepełnosprawne, czyli osoby, których sprawność fizyczna, psychiczna lub umysłowa trwale lub okresowo utrudnia, ogranicza lub uniemożliwia życie codzienne, naukę, pracę oraz wypełnianie ról społecznych, zgodnie z normami prawnymi i zwyczajowymi mają prawo do niezależnego, samodzielnego i aktywnego życia oraz nie mogą podlegać dyskryminacji. Dalej w Karcie wymienione są prawa osób niepełnosprawnych m. in. dostęp do opieki medycznej i rehabilitacji, nauki w szkołach wspólnie z osobami sprawnymi oraz pełnego uczestnictwa w życiu publicznym.

 O czym warto pamiętać ?

    Osoby niepełnosprawne w Polsce mają swoją reprezentację. Z jeden strony w postaci wielu fundacji, stowarzyszeń, grup samopomocowych skupiających osoby niepełnosprawne lub działających na ich rzecz, a z drugiej strony w postaci Ogólnopolskiego Sejmiku Osób Niepełnosprawnych i Krajowej Rady Osób Niepełnosprawnych. Istnieją również instytucje publiczne, które powstały, aby działać na rzecz i w imieniu osób niepełnosprawnych. Jest to np. Pełnomocnik Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych.

 

Uprawnienia niepełnosprawnego pracownika


    Osoba niepełnosprawna korzysta ze szczególnych przywilejów w ramach zatrudnienia. Przede wszystkim ma ona prawo do niedyskryminacyjnych warunków pracy. Prawo to wynika z generalnego zakazu dyskryminacji określonego w art. 11 3 k.p., który niepełnosprawność wymienia jako jeden z kryteriów, według których niedopuszczalne jest gorsze traktowanie w ramach zatrudnienia. Niepełnosprawny pracownik korzysta też ze szczególnych uprawnień w zakresie warunków pracy, a w szczególności czasu pracy i urlopów.

 

Niepełnosprawny pracownik firmie - uprawnienia i obowiązki pracodawcy
 

    Biuro Karier Osób Niepełnosprawnych w ramach projektu Fundacji pt. „Kompleksowe działania na rzecz aktywizacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych. Doradztwo - edukacja - staże - pośrednictwo pracy - monitoring zatrudnienia”*. obejmuje bezrobotne osoby niepełnosprawne kompleksowym programem doradztwa i pośrednictwa pracy, w wyniku którego, wzrosną ich szanse na zatrudnienie na otwartym ryku pracy.

    W ramach projektu biuro proponuje współpracę w charakterze pracodawcy, stażodawcy lub praktykodawcy dla osób niepełnosprawnych.

 

Zainteresowane firmy prosimy o kontakt:

Praca:
Joanna Telej
e-mail:
joannat@idn.org.pl
tel. (+22) 848-98-21
Staże i praktyki:
Roma Cywińska
e-mail:
romac@idn.org.pl
tel. (+22) 848-98-21

 

Niepełnosprawny pracownik w mojej firmie uprawnienia i obowiązki pracodawcy

 

     

Animacja w formacie programu PowerPoint

 

*/ „Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej PHARE,
realizowany pod nadzorem Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości”

 

    Poniżej podaję listę instytucji, które możemy uznać za instytucje odwoławcze dla obywateli, których prawa są naruszane lub nieprzestrzegane:

Rzecznik Praw Obywateli Niepełnosprawnych
ul. Konwiktorska 7, 00-216 Warszawa, tel./fax. 635-57-9

Rzecznik Praw Obywatelskich
Al. Solidarności 77, 00-090 Warszawa, tel. 827-62-61 w. 260

Biuro Skarg i Listów Kancelarii Prezydenta RP
ul. Wiejska 10, 00-902 Warszawa, tel. 629-08-16

Pełnomocnik Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych
ul. Gałczyńskiego 4, 00-362 Warszawa, tel. 826-96-73, fax. 826-44-49

Początek strony

 

Świadczenia pieniężne

    Istotną kategorię uprawnień przysługujących osobom niepełnosprawnym stanowią świadczenia o charakterze pieniężnym. Prawo do nich zostało powiązane ze stopniem niepełnosprawności. Ponadto osoby niepełnosprawne mogą również korzystać ze świadczeń z pomocy społecznej, jeżeli spełniają określone kryterium dochodowe. Z pomocy finansowej mogą też korzystać opiekunowie niepełnosprawnych dzieci.
    Wypada dodać, że pewne zmiany w zakresie pieniężnych uprawnień osób niepełnosprawnych wprowadza nowa ustawa o świadczeniach rodzinnych, która zacznie obowiązywać od maja br., a na podstawie której przyznawany będzie zasiłek pielęgnacyjny i świadczenie pielęgnacyjne.
    Kolejne zmiany wynikają z nowej ustawy o pomocy społecznej.

ZASIŁEK z POMOCY SPOŁECZNEJ ?

Na podstawie znowelizowanej ustawy o pomocy społecznej z dn. 29 listopada 1990 r.

(Dz. U. z 1993 r., Nr 13, poz. 60; Dz. U. z 1994 r., Nr 62, poz. 265; Dz. U. z 1996 r., Nr 100, poz. 459; Dz. U. z 1996 r., Nr 147, poz. 687)

 Na czym polega pomoc społeczna?

Do Ośrodka Pomocy Społecznej (OPS) mogą zgłaszać się po pomoc osoby, które znajdą się w trudnej sytuacji życiowej. Pomoc ta przysługuje:

    Ośrodki Pomocy Społecznej pomagają potrzebującym w różny sposób, w tym między innymi:

 Pomoc finansowa - zasiłki

Jedną z form świadczonej pomocy jest pomoc finansowa w postaci zasiłków.
Poniżej przedstawiamy rodzaje zasiłków, które można otrzymać w przypadku danego problemu.

 Problem - przeznaczenie zasiłku

 Kiedy można otrzymać zasiłek ?

    O pomoc finansową mogą starać się osoby, które spełniają warunki określone w ustawie o pomocy społecznej.

1. Pierwszy, podstawowy warunek dla wszystkich zasiłków - trudna sytuacja życiowa.

    Osoba lub rodzina ubiegająca się o pomoc musi znajdować się w trudnej sytuacji życiowej związanej z: ubóstwem, sieroctwem, bezdomnością, bezrobociem, niepełnosprawnością, długotrwałą chorobą, problemami w rodzinach wielodzietnych, klęską żywiołową lub ekologiczną.

2. Drugi warunek - trudna sytuacja finansowa.

    Miesięczny dochód osoby lub rodziny ubiegającej się o pomoc nie może być większy od kwoty określonej w ustawie o pomocy społecznej.

UWAGA: Należy pamiętać o tym, że oba wymienione warunki - pierwszy i drugi, muszą być spełnione jednocześnie.

    Osoby będące w szczególnie trudnej sytuacji, których dochód jest wyższy niż określony w ustawie o pomocy społecznej, mogą ubiegać się o tzw. zasiłek specjalny celowy (jednorazowy) lub okresowy.Początek strony

 

 Jak starać się o zasiłek ?

     Jakie dokumenty są wymagane w Ośrodku Pomocy Społecznej ?

1. Osoba zatrudniona - zaświadczenie z zakładu pracy o osiąganych dochodach netto (po odjęciu podatku) za ostatni miesiąc.
2. Osoba bezrobotna zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy - karta bezrobotnego z wpisem potwierdzającym ostatnią wizytę w PUP oraz decyzję urzędu pracy o zaliczeniu do bezrobotnych z prawem lub bez prawa do zasiłku.
3. Osoba niepełnosprawna z orzeczoną grupą inwalidzką - odcinek renty z poprzedniego miesiąca oraz dodatkowo jeden z wymienionych dokumentów :

4. Emeryt (rencista) - odcinek emerytury (renty) z poprzedniego miesiąca.

    Dochody muszą być potwierdzone (zaświadczenie z zakładu pracy lub odcinek renty lub emerytury). Nie wystarczy samo oświadczenie o dochodach osoby ubiegającej się o pomoc.

    Ośrodki Pomocy Społecznej pomagają potrzebującym w różny sposób, w tym m.in.:

 Pomoc finansowa - zasiłki

    Jedną z form świadczonej pomocy jest pomoc finansowa w postaci zasiłków.
    Poniżej przedstawiamy rodzaje zasiłków, które można otrzymać w przypadku danego problemu.

Problem / przeznaczenie zasiłku

Typ zasiłku

  • koszt zakupu leków, leczenia
  • remont mieszkania
  • kupno opału, odzieży
  • pobyt dziecka w żłobku (przedszkolu)
  • koszty pogrzebu
  • straty materialne w wyniku wypadku losowego lub klęski ekologicznej
  • ekonomiczne usamodzielnienie się

Zasiłek celowy i celowy specjalny

  • długotrwała choroba
  • niepełnosprawność
  • bezrobocie
  • brak uprawnień do renty rodzinnej po osobie, na której ciążył obowiązek alimentacyjny (dla dziecka, które ukończyło 16 rok życia - pod warunkiem, że kontynuuje ono naukę do 25 roku życia)

Zasiłek okresowy i celowy specjalny

  • osoba, która utraciła prawo do zasiłku dla bezrobotnych i wychowuje samotnie co najmniej jedno dziecko (do dnia ukończenia przez nie szkoły podstawowej, ale nie dłużej niż do ukończenia 15 roku życia)

Zasiłek gwarantowany okresowy

  • osoba nie podejmująca pracy lub rezygnująca z niej, żeby wychować dziecko niepełnosprawne

Zasiłek stały

  • niezdolność do pracy z powodu wieku lub inwalidztwa

Zasiłek stały wyrównawczy

Początek strony

 

  Jak oblicza się dochód ?

 Możliwe są dwie sytuacje:

1. Osoba ubiegająca się o pomoc mieszka sama. Wówczas należy zsumować jej dochody z ostatniego miesiąca. W obliczeniach należy uwzględnić:

Można starać się o zasiłek jeśli łączny dochód nie przekracza kwoty określonej w ustawie o pomocy społecznej.

2. Osoba ubiegająca się o pomoc mieszka z rodziną (zgodnie z ustawą o pomocy społecznej rodzina to "wszystkie osoby spokrewnione lub nie spokrewnione, pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące"). Wówczas trzeba obliczyć łączny dochód rodziny, dodać zarobki wszystkich osób w rodzinie z danego miesiąca. Muszą to być dochody:

Nie wlicza się do dochodu już przyznanych, jednorazowych zasiłków oraz pomocy w formie rzeczowej np. talonów na obiady.

Można ubiegać się o zasiłek jeśli po obliczeniu okazuje się, że dochód rodziny nie jest wyższy od sumy określonej w ustawie o pomocy społecznej (tzw. kryterium dochodowe).

Należy pamiętać, że podane wysokości dochodów (dla osoby mieszkającej samotnie lub z rodziną) zmieniają się Początek strony każdego roku. Ogłasza je Minister Pracy i Polityki Socjalnej w ,,Monitorze Polskim".

ODPŁATNOŚĆ ZA SPECJALISTYCZNE USŁUGI
DLA OSÓB Z ZABURZENIAMI PSYCHICZNYMI

(ustala się w zależności od dochodu na osobę w rodzinie)
od 1.06.2002 r.

Dochód na osobę w złotych

Wysokość odpłatności w procentach ustalona od ceny usługi dla:

osób samotnie gospodarujących

osób w gospodarstwach wieloosobowych

do 461

Nieodpłatnie

Nieodpłatnie

462 - 752

3

7

753 -1.003

7

15

1.004 - 1.171

15

25

1.254 - 1.337

30

40

1.254 - 1.337

60

70

1.338 - 1.504

90

100

powyżej 1.504

100

100

 

Podstawa prawna
Obwieszczenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dn. 13 kwietnia 2000 r. w sprawie wskaźnika waloryzacji i kwot po waloryzacji oraz wysokości świadczeń z pomocy społecznej od dnia 1 czerwca 2000 r. (MP Nr 11 poz. 234).

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dn. 18 grudnia 1996 r. w sprawie rodzajów specjalistycznych usług opiekuńczych oraz kwalifikacji osób świadczących takie usługi. (Dz.U. z 1997 r. Nr 2, poz. 12).
Początek strony

 

 Kiedy zasiłek nie zostanie przyznany ?

Gdzie można odwołać się od decyzji w sprawie pomocy ?

    Decyzję o przyznaniu pomocy podejmuje i podpisuje dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej, w którym ubiegamy się o pomoc.

    Odwołanie składa się w ciągu 14 dni od daty otrzymania decyzji do Wojewody lub Samorządowego Kolegium    Początek strony Odwoławczego w zależności od typu pomocy (właściwa instytucja odwoławcza jest podana w decyzji).

BEZROBOTNI - REJESTRACJA, UPRAWNIENIA

Wizyta w urzędzie pracy

    Gdy tracący zatrudnienie nie ma propozycji innej pracy, słuszną decyzją jest rejestracja we właściwym powiatowym urzędzie pracy (PUP). Oprócz zasiłku dla bezrobotnych (oczywiście w przypadku gdy spełnia ona warunki do jego nabycia), niektóre osoby mogą ubiegać się o przyznanie świadczenia przedemerytalnego. W urzędzie pracy można też skorzystać z propozycji aktywizacji zawodowej (szkolenia, prace sponsorowane, preferencyjne pożyczki na podjęcie działalności gospodarczej). Podstawowym aktem prawnym dotyczącym tej problematyki jest ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.

Trzeba zacząć od rejestracji

Pierwszym krokiem, jaki musi wykonać osoba szukająca pracy, jest rejestracja w powiatowym urzędzie pracy. Właściwość PUP oceniamy, biorąc pod uwagę stałe lub czasowe miejsce zameldowania. Jeżeli osoba chcąca się zarejestrować nie jest nigdzie zameldowana, zgłasza się w tym celu do PUP, na obszarze którego przebywa (czyli w praktyce do jakiegokolwiek).

Kto może się zarejestrować

    Możliwość rejestracji dotyczy nie tylko osób bezrobotnych (i w tej grupie osób ubiegających się o nabycie świadczeń przedemerytalnych), czyli spełniających wszystkie wymagania wskazane w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy, lecz także osób poszukujących pracy. Zgodnie z definicją ustawową (art. 2 ust. 1 pkt 15 cytowanej ustawy) poszukującym pracy jest osoba nie zatrudniona poszukująca zatrudnienia lub osoba zatrudniona zgłaszająca zamiar i gotowość podjęcia zatrudnienia w wyższym wymiarze czasu pracy albo dodatkowego lub innego zatrudnienia.
WARTO WIEDZIEĆ: Podczas rejestracji przedstawiamy do wglądu oryginały dokumentów, z których pracownik PUP może sporządzać kopie. Do przekazania oryginałów są jednak zobowiązane osoby ubiegające się o świadczenie przedemerytalne.

    Okresy

Okresy pobierania zasiłku oraz stypendiów, przyznanych na podstawie przepisów ustawy, wlicza się do okresu pracy wymaganego do nabycia lub zachowania uprawnień pracowniczych (np. związanych z otrzymywaniem dodatku za wysługę lat) oraz okresów składkowych w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Nie wlicza się ich jednak do:
• okresów wymaganych do nabycia prawa i długości okresu pobierania zasiłku;
• okresu zatrudnienia, od którego zależy nabycie prawa do urlopu wypoczynkowego;

• stażu pracy określonego w odrębnych przepisach, wymaganego do wykonywania niektórych zawodów.

 

Dokumenty potrzebne do rejestracji w PUP:

• dowód osobisty; w przypadku osób niepełnoletnich – tymczasowy dowód osobisty lub legitymacja szkolna;
• dyplom, świadectwo ukończenia szkoły lub świadectwo szkolne albo zaświadczenie o ukończeniu kursu lub szkolenia;
• świadectwa pracy i inne dokumenty niezbędne do ustalenia jej uprawnień;
• dokument o przeciwwskazaniach do wykonywania określonych prac – jeśli osoba rejestrująca się taki dokument posiada;
• osoba niepełnosprawna przedkłada również orzeczenie stwierdzające niepełnosprawność.

Podstawa prawna: par. 3 rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z dnia 28 lutego 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad prowadzenia rejestracji i ewidencji bezrobotnych oraz innych osób poszukujących pracy.

 

Uzyskanie zasiłku dla bezrobotnych

    Zasiłek dla bezrobotnych jest świadczeniem wypłacanym z Funduszu Pracy osobom zarejestrowanym w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotne, dla których nie ma propozycji odpowiedniego zatrudnienia, skierowania do prac interwencyjnych, robót publicznych lub na utworzone dodatkowe miejsce pracy.

Kto może liczyć na zasiłek

    Nie jest więc tak, że każda osoba rejestrująca się w PUP, która nie jest zatrudniona i spełnia niżej przedstawione warunki związane z posiadaniem odpowiednich okresów zatrudnienia lub innych zrównanych z nimi, zawsze otrzyma zasiłek. Jeśli bowiem akurat urząd pracy będzie dysponował propozycją zatrudnienia (a przypomnijmy, że według art. 12 ust. 3 cytowanej ustawy, pracodawcy są zobowiązani informować na bieżąco właściwe powiatowe urzędy pracy o wolnych miejscach zatrudnienia lub miejscach przygotowania zawodowego), zamiast zasiłku, bezrobotny otrzyma tę propozycję.
    Żeby tak się stało, musi to być jednak nie jakiekolwiek, ale odpowiednie zatrudnienie. Pojęcie to oznacza zatrudnienie, do którego bezrobotny ma wystarczające kwalifikacje lub może je wykonywać po uprzednim szkoleniu, jego stan zdrowia pozwala mu na wykonywanie tego zatrudnienia, zaś łączny czas dojazdu do miejsca zatrudnienia i z powrotem środkami komunikacji publicznej nie przekracza 3 godzin.
    Oprócz spełnienia powyższych warunków, bezrobotny musi posiadać w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji łącznie co najmniej 365 dni, w których:
• pracował na podstawie umowy o pracę lub umowy o pracę nakładczą,
• wykonywał pracę na podstawie umowy agencyjnej, zlecenia bądź współpracował przy ich wykonywaniu,
• prowadził działalność pozarolniczą i z tego tytułu podlegał ubezpieczeniu społecznemu lub zaopatrzeniu emerytalnemu lub współpracował przy prowadzeniu takiej działalności,
• wykonywał pracę w okresie tymczasowego aresztowania lub odbywania kary pozbawienia wolności,
• wykonywał pracę w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub spółdzielni kółek rolniczych (usług rolniczych), będąc jej członkiem,
• był zatrudniony lub wykonywał inną pracę zarobkową, osiągając dochód, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy.

    Przedstawiam obowiązujące przepisy prawne dotyczące osób bezrobotnych wynikające z Ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 1996 r., Nr 47, poz. 211; Dz. U. z 1996 r., Nr 147, poz. 687).

Wysokość zasiłku zależy od tzw. okresu uprawniającego do zasiłku. Jest to łączny czas Twojego zatrudnienia, ale dolicza się też np. służbę wojskową lub urlop wychowawczy czyli takie okresy, w czasie których były wpłacane składki na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy.

Wysokość zasiłku aktualnie wynosi:
402,56zł – dla bezrobotnych posiadających łączny staż pracy do 5 lat,
503,20zł – dla bezrobotnych posiadających łączny staż pracy pomiędzy 5 a 20 lat,
603,84zł – dla bezrobotnych posiadających łącznie co najmniej 20-letni staż pracy Początek strony

Inne okresy brane pod uwagę

Do 365 dni zaliczamy także okresy:
• odbywania w jakiejkolwiek formie obowiązku wojskowego – zasadnicza służba wojskowa, przeszkolenie absolwentów szkół wyższych, zastępcza służba wojskowa itd.,
• urlopu wychowawczego niezależnie od tego, czy dana osoba pobierała czy nie zasiłek wychowawczy; bierzemy pod uwagę jedynie sam fakt odbywania tego urlopu,
• pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej, świadczenia rehabilitacyjnego. Również przypadające po ustaniu zatrudnienia albo zaprzestania prowadzenia działalności pozarolniczej okresy pobierania zasiłku chorobowego, macierzyńskiego lub opiekuńczego, jeżeli podstawa ich wymiaru równa była co najmniej kwocie minimalnego wynagrodzenia za pracę,
• okresy, za które przyznano odszkodowanie z tytułu niezgodnego z prawem rozwiązania przez pracodawcę stosunku pracy (stosunku służbowego), oraz okresy, za które wypłacono pracownikowi odszkodowanie z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę (na podstawie art. 361 k. p.),
• oraz inne, niewymienione okresy, za które opłacana była składka na Fundusz Pracy i ubezpieczenie społeczne lub zaopatrzenie emerytalne, jeżeli jej podstawę stanowiła kwota wynosząca co najmniej minimalne wynagrodzenie.
WARTO WIEDZIEĆ
    Osoba zarejestrowana jako bezrobotna, która dwukrotnie odmówiła przyjęcia proponowanej formy aktywizacji zawodowej, traci na 6 miesięcy status bezrobotnego. Nie dotyczy to osób pobierających świadczenia przedemerytalne.
Po wejściu do Unii Europejskiej w stosunku do osób posiadających obywatelstwo państwa członkowskiego do okresu wymaganego do nabycia prawa do zasiłku zaliczać się będzie również okres zatrudnienia, wykonywania innej pracy zarobkowej oraz prowadzenia pozarolniczej działalności na terytorium państw członkowskich.

Kiedy zasiłek nie przysługuje

   Prawo do zasiłku dla bezrobotnych może w niektórych przypadkach przysługiwać po dłuższym okresie od dnia rejestracji w powiatowym urzędzie pracy. O ten okres „wyczekiwania” zostaje skrócony czas jego pobierania.

Czasami trzeba poczekać

   Prawo do zasiłku przysługuje generalnie po 7 dniach od rejestracji w PUP, w niektórych jednak przypadkach przysługiwać będzie po upływie zdecydowanie dłuższego okresu. Wyjątki te wskazuje art. 27 cyt. ustawy. Zgodnie z tym przepisem bezrobotny spełniający wszystkie inne wymogi do uzyskania zasiłku otrzyma go:
• po upływie 90 dni, jeżeli odmówił bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia, szkolenia, wykonywania prac interwencyjnych lub robót publicznych. Okres ten odnosi się również do osób, które w okresie 6 miesięcy przed rejestracją w PUP rozwiązały stosunek pracy (stosunek służbowy) za wypowiedzeniem albo na mocy porozumienia stron, chyba że porozumienie nastąpiło z powodu upadłości, likwidacji pracodawcy lub zmniejszenia zatrudnienia z przyczyn dotyczących pracodawcy albo przyczyną rozwiązania stosunku pracy była zmiana miejsca zamieszkania,
• po 180 dniach od rejestracji, w przypadku gdy w ciągu 6 miesięcy przed rejestracją doprowadził do zwolnienia dyscyplinarnego.
WARTO WIEDZIEĆ
    Bezrobotny jest zobowiązany poinformować w ciągu 5 dni PUP o podjęciu działalności przynoszącej dochód. Niedostosowanie się do tego wymogu może skutkować nałożeniem na niego grzywny.

Brak gotowości do podjęcia zatrudnienia

    Jeżeli bezrobotny pobierający zasiłek przebywa w okresie krótszym niż 30 dni za granicą lub pozostaje w innej sytuacji powodującej brak gotowości do podjęcia zatrudnienia, nie zostaje pozbawiony statusu bezrobotnego, o ile powiadomi o tym wcześniej PUP. Za ten okres zasiłek nie będzie jednak przysługiwał.
    Po wejściu Polski do Unii Europejskiej zaczną w tym kontekście obowiązywać dodatkowe postanowienia. Bezrobotni będący obywatelami państw członkowskich Unii Europejskiej, którzy nabyli w Rzeczypospolitej Polskiej prawo do świadczeń z tytułu bezrobocia i udają się do innego państwa członkowskiego Unii w celu poszukiwania pracy, zachowują prawo do tych świadczeń. Będzie to oczywiście dotyczyło również obywateli Polski.

 

    Uprawnienia osób, które znajdują się w jednej z poniższych sytuacji:

Jakie obowiązki ma bezrobotny ?

    Bezrobotny ma obowiązek zgłaszania się w wyznaczonych terminach w PUP, żeby zapoznać się z ofertami pracy i potwierdzić gotowość podjęcia pracy.

    Rejestrując się należy zapamiętać wyznaczony termin następnej wizyty. Osoba, która nie stawi się w ciągu 5 dni i nie powiadomi o przyczynie swojej nieobecności powoduje utratę statusu bezrobotnego na 3 miesiące, licząc od dnia niestawienia się w urzędzie.

UPRAWNIENIA BEZROBOTNEGO Początek strony

Z jakich form pomocy korzysta osoba zarejestrowana w PUP ?

 Kto może otrzymać zasiłek dla bezrobotnych?

Aby otrzymywać zasiłek zarejestrowany bezrobotny musi spełnić jednocześnie dwa warunki:

 O czym jeszcze trzeba wiedzieć?

    Od kwietnia 1997 r. w terenie o niskim bezrobociu zasiłek otrzymuje się nie dłużej niż przez 6 miesięcy. Zasiłek traci osoba, która nie przyjęła propozycji zatrudnienia, odpowiadającego jej kwalifikacjom i wykształceniu. Ponownie o zasiłek może się ona ubiegać po 90 dniach.

 Ile wynosi zasiłek?

    Jego wysokość zależy od długości łącznego okresu pracy. Jeśli wynosi on:

    Zasiłek jest waloryzowany. od 1 września 2003 r.  wynosi on 503,20 zł (podstawowy - 100%).

Szkolenia dla poszukujących pracy

    Bezrobotni niepełnosprawni mają prawo do udziału w szkoleniach, które inicjuje i organizuje kierownik powiatowego urzędu pracy. Ich celem jest zwiększenie szans na uzyskania zatrudnienia, podwyższenia dotychczasowych kwalifikacji zawodowych lub zwiększenia aktywności zawodowej osób niepełnosprawnych. W szczególności dotyczy to osób, które poszukują pracy, a:
• nie posiadają kwalifikacji zawodowych,
• są zmuszone zmienić kwalifikacje w związku z brakiem propozycji odpowiedniego zatrudnienia,
• utraciły zdolność do pracy w dotychczas wykonywanym zawodzie.

    Kierownik powiatowego urzędu pracy kieruje osobę niepełnosprawną na szkolenie z własnej inicjatywy lub na podstawie orzeczenia właściwego organu. Może także uwzględnić szkolenie wskazane przez zainteresowaną osobę, jeżeli zostanie uprawdopodobnione, że zapewni ono uzyskanie pracy i spełniony jest przynajmniej jeden z wymienionych wyżej warunków, a jego koszt nie przekracza dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia.

Pożyczka na działalność

    Osoba niepełnosprawna, która nie osiągnęła wieku emerytalnego, a jest zarejestrowana w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotna lub poszukująca pracy i nie pozostaje w zatrudnieniu, ma prawo korzystać nie tylko ze szkolenia, ale może również otrzymać pożyczki na rozpoczęcie działalności gospodarczej albo rolniczej. Udziela jej starosta ze środków PFRON do maksymalnej kwoty trzydziestokrotnego przeciętnego wynagrodzenia.

WARTO WIEDZIEĆ
    Szkolenie osób niepełnosprawnych może być organizowane przez pracodawcę. W takim przypadku może on wnioskować o zrefundowanie poniesionych przez niego kosztów szkolenia ze środków PFRON w wysokości i na warunkach określonych w ustawie o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.
Szczegółowe zasady udzielania, oprocentowania, spłaty, rozkładania na raty i umarzania pożyczek dla osób niepełnosprawnych określa rozporządzenie ministra pracy i polityki socjalnej z dnia 22 maja 1998 r. (patrz podstawa prawna). Jeżeli działalność gospodarcza albo rolnicza prowadzona jest przez okres co najmniej 24 miesięcy oraz spełnione pozostałe warunki umowy, pożyczkobiorca może wnioskować o umorzenie pożyczki do wysokości 50 proc.
Ponadto osoba niepełnosprawna, która nie osiągnęła wieku emerytalnego i nie korzystała z takiej pożyczki albo została ona spłacona lub w całości umorzona, w razie gdy prowadzi działalność gospodarczą albo własne lub dzierżawione gospodarstwo rolne, może otrzymać ze środków funduszu dofinansowanie do wysokości 50 proc. oprocentowania kredytu bankowego zaciągniętego na
Początek strony kontynuowanie tej działalności.

INNE  ROZWIĄZANIA  PRAWNE

Kto może otrzymać zasiłek przedemerytalny ?

    W 2002 roku zlikwidowano zasiłki przedemerytalne, które spełniały podobną rolę jak świadczenia, choć inne były kryteria uprawniające do ich utrzymania, zaostrzono też kryteria przyznawania świadczeń przedemerytalnych. Kolejne zmiany dotyczące świadczeń przedemerytalnych przyniosła nowelizacja ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu z 20 grudnia ubiegłego roku, której większość przepisów weszła w życie 6 lutego 2003 r.
    W grudniu 2002 r. (w związku z zaskarżeniem do Trybunału Konstytucyjnego)   przywrócono częściowo uprawnienia do zasiłków przedemerytalnych tym osobom, które nabyły je na przełomie 2001 i 2002 r., ale wejście nowych regulacji uniemożliwiło ich wyegzekwowanie. Zmiany zostały opublikowane 29 grudnia 2001 r., z mocą obowiązującą od 1 stycznia 2002 r. Tak krótki termin od ogłoszenia do realizacji zaskoczył zainteresowanych. I tak prawo do zasiłków i świadczeń przedemerytalnych na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2001 r. przysługuje obecnie bezrobotnym, którzy do 12 stycznia 2002 r. spełniali warunki do ich nabycia. Zainteresowany musi złożyć wniosek w tej sprawie, a zasiłek lub świadczenie przedemerytalne będzie przysługiwało mu od następnego dnia po dniu złożenia wniosku, ale nie wcześniej niż od dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej (1 styczniaPoczątek strony 2003 r.). Zmienione przepisy nie dają natomiast podstawy do roszczeń za 2002 r.

 Kto może otrzymać świadczenie przedemerytalne?

    Osoby starsze, będące w wieku przedemerytalnym, jeśli spełniają określone w ustawie warunki, mogą otrzymać świadczenie przedemerytalne, którego celem jest umożliwienie osobom, którym z racji wieku trudno znaleźć pracę, dotrwanie do emerytury.

Dla kogo świadczenie

    Podstawy uzyskania świadczenia przedemerytalnego określa art. 37k ustawy. Zgodnie z jego ust. 1 przysługuje ono osobie, która spełnia warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli ponadto wypełnia któryś z poniższych warunków:
• osiągnęła wiek co najmniej 58 lat (kobieta) albo 63 lata (mężczyzna) i posiada okres uprawniający do emerytury (co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn);
• do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy osiągnęła okres uprawniający do emerytury, który wynosi co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn oraz była zatrudniona w tym zakładzie pracy co najmniej 6 miesięcy;
• do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy posiada okres uprawniający do emerytury (co najmniej 34 lata dla kobiet i 39 lat dla mężczyzn), zaś rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy (w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy;
• do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona co najmniej 6 miesięcy, ukończyła 50 lat i osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 30 lat w odniesieniu do kobiet i odpowiednio 55 lat i 35 lat dla mężczyzn;
• zakończyła okres prac interwencyjnych (kieruje na nie starosta). Dotyczy to kobiet, które ukończyły 53 lata i mężczyzn, którzy ukończyli 58 lat (w chwili skierowania), a ponadto rozwiązano z nimi w ostatnim zakładzie pracy stosunek pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Po zaliczeniu okresu pracy „interwencyjnej” do emerytury osoba ta musi spełniać warunku określone w którymś z trzech pierwszych punktów.
    Trochę łagodniejsze wymogi stosuje się wobec pracowników byłych państwowych gospodarstw rolnych (art. 37k ust. 9 ustawy). Osobom tym świadczenie przedemerytalne przysługuje, jeżeli w dniu 7 listopada 2001 r. posiadały status bezrobotnego oraz spełniały łącznie następujące warunki:
• osiągnęły wiek przynajmniej 50 lat (kobieta) i 55 lat (mężczyzna);
• posiadały okres uprawniający do emerytury – minimum 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn,
• były zatrudnione w pełnym wymiarze czasu pracy w PGR przez okres co najmniej 10 lat (bez względu na płeć),
• zamieszkiwały w powiecie (gminie) uznanym za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym.

Przyczyny dotyczące zakładu pracy oznaczają:

a) rozwiązanie stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, zgodnie z przepisami o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników lub zgodnie z przepisami kodeksu pracy, w przypadku rozwiązania stosunku pracy z tych przyczyn u pracodawcy zatrudniającego mniej niż 20 pracowników,
b) rozwiązanie stosunku służbowego z powodu ogłoszenia upadłości pracodawcy, jego likwidacji lub likwidacji stanowiska pracy z przyczyn ekonomicznych, organizacyjnych, produkcyjnych albo technologicznych,
c) wygaśnięcie stosunku pracy (stosunku służbowego) z powodu śmierci pracodawcy lub gdy przepisy ustawy przewidują wygaśnięcie stosunku pracy w przypadku przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę i niezaproponowania przez tego pracodawcę nowych warunków pracy i płacy. Początek strony

Świadczenie przyznaje starosta

Według art. 37 „o” ustawy prawo do świadczeń przedemerytalnych ustala i przyznaje starosta, zaś wypłaca je PUP (do którego też trzeba się zgłosić w celu uzyskania prawa do świadczenia). Generalnie przysługuje ono od następnego dnia po dniu zarejestrowania się uprawnionej osoby albo od następnego dnia po dniu złożenia wniosku i dokumentów niezbędnych do ustalenia tych uprawnień (art. 37 „l” ustawy), jednak w pewnych sytuacjach będzie to znacznie dłuższy czas. Przypadki te określa odpowiednio stosowany i omówiony wcześniej wyczerpująco art. 27 ust. 1 pkt 3-6 i ust. 2 pkt 2-4 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Orzecznictwo sądowe
Organ rentowy nie może, rozpoznając zgłoszony przez właściwy PUP wniosek o ustalenie wysokości emerytury, rozstrzygać merytorycznie sprawy uprawnień do świadczeń przedemerytalnych m. in. przez odmowę uznania jednego z wykazanych okresów pracy – wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 7 maja 2002 r. III AUa 1989/01, (OSA z 2002 r., nr 8, poz. 26).

Ustanie i zawieszenie

    Według art. 37 „n” ustawy prawo do świadczenia przedemerytalnego ustaje z dniem, w którym osoba uprawniona przestała spełniać warunki konieczne do posiadania statusu osoby bezrobotnej (np. osiągnęła wiek emerytalny). Może ono jednak w pewnych przypadkach ulec zawieszeniu:
• w razie podjęcia pozarolniczej działalności,
• jeżeli osoba uprawniona podejmie zatrudnienie lub inną pracę zarobkową albo też osiągnie przychody z innego tytułu spośród wymienionych w art. 37 „n” ust. 2 pkt 3 ustawy. W tym przypadku świadczenie ulega zawieszeniu, jeśli łączna kwota przychodów uzyskanych w danym miesiącu (wraz ze świadczeniem przedemerytalnym), byłaby wyższa niż 200 proc. zasiłku dla bezrobotnych.
    Po zakończeniu otrzymywania dochodów powodujących zawieszenie świadczenia dana osoba „powraca” do jego pobierania, bez konieczności spełnienia ponownie wszystkich warunków niezbędnych do jego nabycia.


Jak z tego wynika prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie:

spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego,

spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania prawa do zasiłku dla bezrobotnych,

spełniającej jedno z kryteriów wymienionych w art. 37k ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.

 

    Wymienione warunki osoba zainteresowana świadczeniem przedemerytalnym powinna spełniać łącznie.

 

    Świadczenia przedemerytalne mają pomóc osobom o długoletnim stażu pracy, które straciły pracę i z racji swojego wieku mają niewielkie szanse na znalezienie nowego zatrudnienia, by dotrwać do emerytury.

    Trzeba też pamiętać, że podane, ogólne, zasady nabywania prawa świadczeń przedemerytalnych nie dotyczą pracowników byłych państwowych gospodarstw rolnych. Uprawnienia tych pracowników do świadczeń przedemerytalnych uregulowane odrębnie omówione zostaną w dalszej części materiału.

    Zmiany wprowadzone od 1 lipca 2003 r. w ustawie z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy (zob. podstawa prawna), nazywanej powszechnie ustawą o zwolnieniach grupowych, a zwłaszcza wyłączenie małych pracodawców (zatrudniających do 20 pracowników) spod działania tej ustawy, spowodowały zaniepokojenie osób zagrożonych utratą pracy z przyczyn leżących po stronie pracodawcy i chcących – w związku z tym – zabiegać o przyznanie im świadczenia przedemerytalnego.

    Osoby zatrudnione u małych pracodawców będą nadal mogły przechodzić na świadczenia przedemerytalne, oczywiście po spełnieniu warunków wymienionych w art. 37k ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (zob. podstawa prawna). Jedną z przesłanek uprawniającą niektóre osoby do ubiegania się o wspomniane świadczenie jest wymóg dojścia do rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Przy definiowaniu tych przyczyn wymieniona ustawa nie odwołuje się jednak do znowelizowanej ustawy o zwolnieniach grupowych. Ustawa o zatrudnieniu wprowadziła bowiem własną definicję tego pojęcia w art. 2 ust 1 pkt 20a. Wynika z niej, że przez zwolnienie z przyczyn dotyczących zakładu pracy należy rozumieć rozwiązanie stosunku pracy (stosunku służbowego) z powodu ogłoszenia upadłości pracodawcy, jego likwidacji lub likwidacji stanowiska pracy z przyczyn ekonomicznych, organizacyjnych, produkcyjnych albo technologicznych, a także wygaśnięcie stosunku pracy (stosunku służbowego) z powodu śmierci pracodawcy lub gdy przepisy ustawy przewidują wygaśnięcie stosunku pracy w przypadku przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę i niezaproponowania przez tego pracodawcę nowych warunków pracy i płacy. Jest to definicja inna i szersza od przyjętej w ustawie o zwolnieniach grupowych. Dlatego wyłączenie małych pracodawców z konieczności stosowania tej ustawy nie pozbawia ich pracowników uprawnień do świadczeń przedemerytalnych, regulowanych przecież inną ustawą (o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu).

Podstawa prawna: ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu j.t. Dz.U z 2001 r. Nr 6, poz. 56; z późniejszymi zm. Początek strony

 

 Kto jest absolwentem?

    Zgodnie z ustawą jest to osoba, która ukończyła:

 Uprawnienia absolwenta:

 JAK SZUKAĆ PRACY ?

    Nikt nie ma gotowej recepty na znalezienie lub zmianę pracy.
 

    Warto sprawdzić w książkach telefonicznych hasła:

 

 

Obliczanie dochodu

Podatek płacimy od dochodu, który osiągnęliśmy w danym roku.

Dochód = przychód - koszty uzyskania przychodu

1. Wypełniając zeznanie podatkowe sumujemy wszystkie przychody podlegające opodatkowaniu, czyli środki z:

a) pracy na etacie (lub części etatu),

b) umowy zlecenia, umowy o dzieło,

c) renty, emerytury,

d) najmu, dzierżawy,

e) działalności gospodarczej wykonywanej na własny rachunek,

f) innych źródeł, nawet tych nie wymienionych w ustawie.

Na odrębnych zasadach opodatkowane są spadki i darowizny.

 

UWAGA: Należy pamiętać, że istnieją też kwoty, które nie są opodatkowane (listę tych tzw. zwolnień przedmiotowych podajemy poniżej). Oznacza to, iż kwoty te są wolne od podatku i nie dodajemy ich do kwoty przychodów.

2. Od obliczonej kwoty przychodu odejmujemy tzw. koszty uzyskania przychodu. W 2003 r. są to następujące kwoty:

Zryczałtowane koszty uzyskania (dla pracujących na jednym etacie):

- miesięcznie: 99,96 zł

- za cały rok: 1199,52 zł

dla wieloetatowców - maksymalnie 1799,37 zł rocznie

 

Koszty uzyskania dla osób pracujących poza miejscem stałego lub czasowego zamieszkania, nie otrzymujących rozłąkowego (pracujących na jednym etacie):

- miesięcznie: 124,95 zł

- za cały rok: 1499,40 zł

dla wieloetatowców - maksymalnie 2249,21 zł rocznie

 

W celu podwyższenia kosztów uzyskania przychodów z tytułu wykonywania pracy poza miejscem stałego lub czasowego zamieszkania, pracownik powinien złożyć pracodawcy odpowiednie oświadczenie. Jeżeli roczne koszty uzyskania przychodów, określone powyżej, są niższe od wydatków na dojazd do zakładu pracy autobusem, koleją lub środkami komunikacji miejskiej, w rocznym rozliczeniu podatku koszty te mogą być przyjęte w wysokości wydatków faktycznie poniesionych (konieczne są imienne bilety okresowe). Wyżej określone koszty przyjmuje się w przypadku zatrudnienia. Inaczej będzie np. w razie umowy zlecenia (20% kwoty przychodu). Jeżeli jednak podatnik udokumentuje, że koszty uzyskania przychodów były wyższe, przyjmuje się je w wysokości kosztów faktycznie poniesionych. W przypadku zaś rent i emerytur nie przyjmuje się w ogóle kosztów uzyskania przychodów.Początek strony

3. W ten sposób, po odjęciu kosztów uzyskania od przychodu, otrzymujemy dochód..

Jakie kwoty są zwolnione od podatku dochodowego?

 

Lista przykładowych zwolnień przedmiotowych:

1) renty inwalidów wojennych i wojskowych,

2) odszkodowania otrzymane na podstawie przepisów prawa administracyjnego, prawa cywilnego i na podstawie innych ustaw (np. odszkodowania za uszkodzenie ciała poniesione w wyniku wypadku samochodowego, za wypadek przy pracy, renty odszkodowawcze z PZU),

3) kwoty otrzymane z tytułu ubezpieczeń majątkowych i osobowych, (jeśli ubezpieczyliśmy się sami lub ubezpieczyliśmy mieszkanie samochód, np. odszkodowania z tytułu ubezpieczenia auto casco albo od następstw nieszczęśliwych wypadków),

4) kwoty otrzymane przez pracowników z tytułu kosztów używania pojazdów samochodowych dla potrzeb zakładu pracy:

5)  zasiłki (dodatki) rodzinne i pielęgnacyjne, zasiłki wychowawcze oraz zasiłki porodowe,

6)  kwoty pomocy finansowej ze środków pomocy społecznej i z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, wypłacane na zmniejszenie wydatków mieszkaniowych,

7) dodatki mieszkaniowe,

8) wartość rzeczowych świadczeń okolicznościowych otrzymanych przez pracownika, sfinansowanych w całości ze środków zakładowego funduszu świadczeń socjalnych lub funduszy związków zawodowych - do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 380 zł; rzeczowymi świadczeniami okolicznościowymi są w szczególności: bony towarowe, paczki świąteczne dla dzieci, bilety na imprezy sportowe lub kulturalne,

9) dodatek energetyczny dla kombatantów,

10) świadczenia z pomocy społecznej: zasiłki, renty socjalne (od 1 października 2003 renty nie są już świadczeniami z pomocy społecznej - zostały też opodatkowane, nie wchodzą, więc do listy zwolnień przedmiotowych), świadczenia rzeczowe oraz zapomogi wypłacane ze środków zakładowego funduszu świadczeń socjalnych oraz funduszów związków zawodowych w przypadku indywidualnych zdarzeń losowych, klęsk żywiołowych, długotrwałej choroby lub śmierci,

11) świadczenia otrzymywane na:

- rehabilitację zawodową, społeczną i leczniczą osób niepełnosprawnych z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych oraz z zakładowych funduszy rehabilitacji,

- doraźną lub okresową pomoc dla kombatantów oraz pozostałych po nich członków rodzin ze środków Państwowego Funduszu Kombatantów.

12) świadczenia rzeczowe otrzymywane przez emerytów i rencistów z macierzystych zakładów pracy oraz związków zawodowych,

13) stypendia naukowe,

14) nagrody wypłacane przez Polski Komitet Olimpijski i Polski Komitet Paraolimpijski za uzyskanie wyników na igrzyskach olimpijskich i paraolimpijskich,

15) świadczenia pieniężne przyznane na podstawie ustawy z dn. 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR,

16) kwoty jednorazowej pomocy finansowej wypłaconej ofiarom prześladowań hitlerowskich przez Fundację Polsko-NiemieckiePoczątek strony Pojednanie.

O czym trzeba pamiętać ?

    Wypełniając zeznanie podatkowe, posługujemy się informacjami, które otrzymujemy z zakładu pracy, ZUS-u, czy od zleceniodawcy. Tam znajdziemy obliczone kwoty przychodu, kosztów uzyskania, dochodu i zaliczek wpłaconych na poczet należnego podatku.

Rozliczając się z urzędem skarbowym możemy wpływać na wysokość zapłaconego przez nas podatku dochodowego w ciągu danego roku poprzez:

¾     odliczenia od dochodu,

¾     odliczenia od podatku.

 

    Odliczenia od dochodu są korzystniejsze niż odliczenia od podatku. Dotyczy to osób o wyższych dochodach (z II i III przedziału podatkowego). Różnica polega na tym, że odliczając określoną kwotę od dochodu, odzyskujemy odpowiednio 19%, 30% lub 40%  poniesionych wydatków. Gdy odliczamy od podatku, to odzyskujemy 19% poniesionych wydatków (w jednym przypadku 30%), ponieważ odliczamy tylko 19% wydatków.Początek strony

 

Odliczenia od dochodu

Od dochodu odliczamy:

1)  zapłacone przez podatnika lub potrącone przez płatnika kwoty składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe, chorobowe oraz wypadkowe.. W związku z reformą ubezpieczeń społecznych ubruttowiono wynagrodzenia, czyli podniesiono je o kwoty składek na ubezpieczenie społeczne, stąd odliczenie tych składek od dochodu jest konieczne, aby nie płacić większego podatku,

2)  dokonane w roku podatkowym zwroty nienależnie pobranych emerytur i rent oraz zasiłków z ubezpieczenia społecznego, jeśli podatek dochodowy nie został potrącony przez organ rentowy

Przykład:

Podjęliśmy pracę i nasze przychody przekroczyły określone przepisami progi - 70% albo 130% przeciętnego wynagrodzenia. Nasza renta powinna zostać zmniejszona (lub zawieszona). Jeśli jednak pobieraliśmy rentę, to nienależnie pobrane świadczenia musimy zwrócić do ZUS. Jednak wcześniej płaciliśmy od tego podatek (wysokość świadczenia miała wpływ na wysokość podatku, a nawet na zmianę przedziału podatkowego). Dlatego zwroty możemy później odliczyć - zmniejszą nasz dochód i zapłacimy odpowiednio mniejszy podatek (konieczny jest dowód wpłaty),

3) dokonane w roku podatkowym zwroty nienależnie pobranych świadczeń, które uprzednio zwiększyły dochód podlegający opodatkowaniu, w kwotach uwzględniających pobrany podatek dochodowy, jeżeli zwroty te nie zostały potrącone przez płatnika,

4) darowizny:

a) na cele: naukowe, naukowo-techniczne, oświatowe, oświatowo-wychowawcze, kulturalne, kultury fizycznej i sportu, ochrony zdrowia i pomocy społecznej, rehabilitacji zawodowej i społecznej inwalidów - łącznie do wysokości nie przekraczającej 15% dochodu,

b) na cele: kultu religijnego i na działalność charytatywno-opiekuńczą, bezpieczeństwa publicznego, obrony narodowej, ochrony środowiska, dobroczynne - łącznie do wysokości nie przekraczającej 10% dochodu.

Łączna kwota darowizn (punkty a i b) nie może przekroczyć 15% dochodu.

UWAGA: Nie można odliczać darowizn na rzecz osób fizycznych. Możemy natomiast odliczać kwoty wpłacone na rzecz stowarzyszeń, fundacji itd. Jeśli jednak stowarzyszenie zbiera pieniądze na operację chorego dziecka i mieści się to w ramach jego działalności statutowej, to w ten sposób pomagamy konkretnej osobie.  Darowizny muszą być potwierdzone dowodami wpłaty na rachunek bankowy obdarowanej instytucji.

5) składki na rzecz organizacji, do których przynależność jest obowiązkowa (np. lekarze, pielęgniarki z mocy prawa należą do samorządu lekarskiego, pielęgniarek i mogą odliczać płacone składki),

6) faktycznie poniesione w roku podatkowym wydatki na spłatę odsetek od kredytu (pożyczki) udzielonego podatnikowi na sfinansowanie inwestycji mającej na celu zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych, związanej z:

a) budową budynku mieszkalnego albo

b) wniesieniem wkładu budowlanego lub mieszkaniowego do spółdzielni mieszkaniowej na nabycie prawa do nowo budowanego budynku mieszkalnego albo lokalu mieszkalnego w takim budynku, albo

c) zakupem nowo wybudowanego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego w takim budynku od gminy albo od osoby, która wybudowała ten budynek w wykonywaniu działalności gospodarczej, albo

d) nadbudową lub rozbudową budynku na cele mieszkalne lub przebudową (przystosowaniem) budynku niemieszkalnego, jego części lub pomieszczenia niemieszkalnego na cele mieszkalne, w wyniku których powstanie samodzielne mieszkanie spełniające wymagania określone w przepisach prawa budowlanego.

Jest to nowe odliczenie, obowiązuje od 1 stycznia 2002 r. i zastępuje dotychczasowe ulgi budowlane i mieszkaniowe.
Uwaga!
odliczamy tylko odsetki, a nie kwotę kredytu (pożyczki). Odliczenie nie dotyczy kredytu (pożyczki) na zakup gruntu! Odliczenie stosuje się, jeżeli kredyt (pożyczka) został udzielony podatnikowi po dniu 1 stycznia 2002 r., a kredyt (pożyczka) był udzielony przez podmiot uprawniony na podstawie przepisów prawa bankowego albo przepisów o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych do udzielania kredytów (pożyczek). Nie może to być, więc np. pożyczka na cele mieszkaniowe udzielona przez zakład pracy. Ponadto z umowy kredytu (pożyczki) musi wynikać, że dotyczy on inwestycji mieszkaniowej lub budowlanej. Inwestycja taka musi być zakończona przed upływem trzech lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym uzyskano pozwolenie na budowę w rozumieniu prawa budowlanego, a zakończenie inwestycji nastąpić nie wcześniej niż w 2002 r.
Z odliczenia mogą korzystać wyłącznie podatnicy, którzy nie korzystali lub nie korzystają na zasadzie praw nabytych z dotychczasowych odliczeń mieszkaniowych/budowlanych oraz z tytułu oszczędzania w kasach mieszkaniowych.
Odliczenie obejmuje wyłącznie odsetki od tej części kredytu, która nie przekracza kwoty odpowiadającej górnemu ograniczeniu dużej ulgi budowlanej, ustalonej w roku zakończenia inwestycji. W 2003 r. jest to kwota 189 tys. zł. Jeżeli więc ktoś zaciągnie kredyt w wysokości 250 tys. zł,  to odlicza odsetki od części kredytu w wysokości 189 tys. zł. Od pozostałej kwoty kredytu nie może odliczać odsetek od dochodu. Uwaga podany limit odnosi się do obojga małżonków. Z odliczenia, więc może korzystać jedno z małżonków lub oboje, ale w określonych proporcjach.

7) wydatki na cele rehabilitacyjne osób niepełnosprawnych. Są one ważne dla osób niepełnosprawnych - z tego względu omawiamy je szczegółowo poniżej.Początek strony

Co uznaje się za wydatki na cele rehabilitacyjne ? 

Są to następujące wydatki:

1) adaptacja i wyposażenie mieszkań oraz budynków mieszkalnych stosownie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności, czyli wydatki na: likwidację barier architektonicznych, budowę podjazdów dla osób poruszających się na wózkach inwalidzkich, "poszerzanie drzwi", likwidację progów, wyburzanie ścian działowych, założenie okien zamykanych z niskiego poziomu, położenie terakoty antypoślizgowej, likwidację wanny i założenie brodzika ze specjalnym siedziskiem dla osób niesprawnych ruchowo, założenie "wiszącego" sedesu oraz umywalki "bez nogi" umożliwiających swobodne podjechanie wózkiem, także umywalki sterowanej ręcznie lub automatycznie, montaż wszelkiego rodzaju uchwytów, specjalnych baterii dla osób z niesprawnymi dłońmi, montaż opuszczanych szafek i blatu kuchennego z możliwością podjechania wózkiem, montaż drzwi przesuwnych itd. Możemy również odliczyć: koszty prac związanych z adaptacją, np. musieliśmy wyburzyć ściany w łazience i zniszczyliśmy glazurę. Odliczamy wtedy także koszty położenia glazury. Ale jeśli glazurę kładziemy z własnej inicjatywy, bo nie podoba się nam kolor starej, to już nie! 

 

- Inne wydatki remontowe lub modernizacyjne niezwiązane z niepełnosprawnością odliczamy na ogólnych zasadach (od podatku) w ramach ulgi remontowej. Odliczenie na adaptację jest korzystniejsze od ulgi remontowej, ponieważ odliczamy od dochodu, a nie od podatku (ważne dla osób o wyższych dochodach). Poza tym nie ma limitów, ograniczeń kwotowych.

2) przystosowanie pojazdów mechanicznych do potrzeb wynikających z niepełnosprawności. Dotyczy to tzw. oprzyrządowania, a nie zakupu samochodu lub części do niego. Mieści się tu również zabezpieczenie progów samochodu przed zniszczeniem przez wózek, montaż bagażnika na wózek.

3) zakup i naprawa indywidualnego sprzętu, urządzeń i narzędzi technicznych niezbędnych w rehabilitacji oraz ułatwiających wykonywanie czynności życiowych, stosownie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności. Są to: wszelkiego rodzaju przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze i sprzęt rehabilitacyjny, a więc wózki i części do nich, opony, także kule, protezy, obuwie ortopedyczne, aparaty słuchowe, okulary, laski, chodniki, rotor, materace i poduszki przeciwodleżynowe, chwytaki itp., także urządzenia ułatwiające komunikowanie się (np. telefony dla niewidomych, dla osób mających trudności z przemieszczaniem się). Trudno wymienić wszystkie rzeczy, które mogłyby znaleźć się na tej liście, zresztą nie ma takiej. Zasadą podstawową jest związek pomiędzy przedmiotem / sprzętem a określoną, konkretną niesprawnością. Zakup tego samego przedmiotu w jednym przypadku będzie uzasadniony (np. telefax dla osób niesłyszących, dyktafon dla niewidomych), w innym może być zakwestionowany. Jeśli urządzenie nie ma związku z konkretnym schorzeniem lub jest powszechnie stosowane (np. telewizor, lodówka) to urząd skarbowy może zakwestionować celowość tego odliczenia.

4) zakup wydawnictw i materiałów szkoleniowych, stosownie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności: książki, broszury, kasety audio, wideo dotyczące np. metod usprawniania, prasa dla osób niepełnosprawnych,

5) odpłatność za pobyt na turnusie rehabilitacyjno - usprawniającym,

6) odpłatność za pobyt na leczeniu sanatoryjnym, za pobyt w placówkach leczniczo-sanatoryjnych, rehabilitacyjno-szkoleniowych, leczniczo-opiekuńczych i szkolno-wychowawczych oraz odpłatność za zabiegi rehabilitacyjno-usprawniające,

7) opłacenie przewodników osób niewidomych I i II grupy inwalidztwa oraz osób z niepełnosprawnością narządu ruchu zaliczonych do I grupy inwalidztwa, w kwocie nie przekraczającej 2280 zł (w 2003 r.),

8) utrzymanie przez osoby niewidome, o których mowa w punkcie 7, psa przewodnika, w kwocie nie przekraczającej 2280 zł (w 2003 r.),

9) opiekę pielęgniarską w domu nad osobą niepełnosprawną w okresie przewlekłej choroby uniemożliwiającej poruszanie się oraz usługi opiekuńcze świadczone dla osób niepełnosprawnych zaliczonych do I grupy inwalidztwa,

10) opłacenie tłumacza języka migowego,

11) kolonie i obozy dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnej oraz dzieci osób niepełnosprawnych,

12) leki - w wysokości stanowiącej nadwyżkę ponad kwotę 152 zł (w 2003 r.) miesięcznie, jeżeli lekarz specjalista stwierdzi, że osoba niepełnosprawna powinna stosować określone leki stale lub czasowo. Odliczyć można np. maści przeciwodleżynowe dla osób długotrwałe unieruchomionych. Jeśli np. w lipcu w związku z naszym schorzeniem / niepełnosprawnością, (ale nie np. grypą), wydaliśmy na leki 200 zł, to odliczamy 48 zł (200 zł - 152 zł). Jeśli w sierpniu wydaliśmy 100 zł, to nie odliczamy za ten miesiąc żadnej kwoty.

WARUNKI: Musimy posiadać pisemne zaświadczenie lekarza specjalisty o konieczności stosowania konkretnych leków związanych z daną niesprawnością. Ulga przysługuje tylko osobom niepełnosprawnym i nie mogą z niej korzystać, np. osoby starsze lub chore, jeśli nie mają orzeczenia o niepełnosprawności (lub grupie inwalidzkiej).

13) odpłatny, konieczny przewóz na niezbędne zabiegi leczniczo-rehabilitacyjne:

- osoby niepełnosprawnej - karetką transportu sanitarnego,

- osoby niepełnosprawnej zaliczonej do I lub II grupy inwalidztwa oraz dzieci niepełnosprawnych do lat 16 - również innymi środkami transportu.

14) używanie samochodu osobowego, stanowiącego własność osoby niepełnosprawnej zaliczonej do I lub II grupy inwalidztwa lub podatnika mającego na utrzymaniu osobę niepełnosprawną zaliczoną do I lub II grupy inwalidztwa albo dzieci niepełnosprawne do lat 16, dla potrzeb związanych z koniecznym przewozem na niezbędne zabiegi leczniczo-rehabilitacyjne, w kwocie nieprzekraczającej 2280 zł (w 2003 r.).

UWAGA: Mimo, że nie wynika to jasno z przepisów, można spotkać się z żądaniem Urzędu Skarbowego przedstawienia dokumentów poświadczających korzystanie z zabiegów leczniczo-rehabilitacyjnych.

15) odpłatne przejazdy środkami transportu publicznego związane z pobytem na:

a) turnusie rehabilitacyjno-usprawniającym,

b) leczeniu sanatoryjnym w placówkach leczniczo-sanatoryjnych, rehabilitacyjno-szkoleniowych i leczniczo-opiekuńczych oraz szkolno-wychowawczych,

c) koloniach i obozach dla dzieci oraz młodzieży niepełnosprawnej oraz dzieci osób niepełnosprawnych. W przypadku odpłatnych przejazdów transportem publicznym zachowajmy bilety!


Wymagane dokumenty:

Aby odliczyć wymienione wyżej wydatki musimy posiadać rachunki. Na przykład w przypadku prac adaptacyjno-remontowych konieczne są faktury wystawiane przez płatnika VAT. Nie dotyczy to wydatków określonych w punktach: 7), 8) i 14). Tu przyjęto rozwiązanie bez rachunków. Nie oznacza to, iż obowiązuje zupełna dowolność, więc np., jeśli osoba niewidoma nie posiada psa (pkt 8) albo niepełnosprawny nie ma samochodu (pkt 14), to oczywiście nie może odliczać tych kwot.

UWAGA: Wydatki na cele rehabilitacyjne można odliczyć, jeżeli nie były finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON), zakładowego funduszu rehabilitacji, kas chorych albo nie zwrócono ich podatnikowi w jakiejkolwiek innej formie. W przypadku, gdy wydatki były częściowo finansowane z tych źródeł, odlicza się różnicę pomiędzy poniesionymi wydatkami a kwotą dofinansowania. Odliczamy, więc tylko te wydatki, które sami pokryliśmy.

Przykład I: Koszt turnusu rehabilitacyjnego to 1700 zł, z tego 500 zł pokrywa Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie. 1200 zł zapłaciliśmy z własnej kieszeni - odliczamy wtedy tylko te 1200 zł .

Przykład II: Otrzymaliśmy wózek ze stowarzyszenia - nie odliczamy nic. Inaczej jest, jeśli częściowe koszty zakupu wózka pokrywa kasa chorych. Wysokiej jakości wózek aktywny  kosztuje np. 5000  zł Kasa chorych pokryła 1600 zł. Dostaliśmy jeszcze dofinansowanie z PFRON w wysokości 2400 zł. W takim przypadku odliczamy 1000 zł ( 1000 zł = 5000 zł - 1600 zł - 2400 zł).

Pamiętajmy: Wydatki na cele rehabilitacyjne odliczamy od dochodu przed opodatkowaniem, a nie od kwoty podatku.Początek strony

 

Kto może odliczać wydatki na cele rehabilitacyjne ? 

W zależności od tego, kto poniósł wydatki może to być:

1. osoba niepełnosprawna albo

2. podatnik, na którego utrzymaniu jest osoba niepełnosprawna, jeżeli w roku podatkowym dochód osoby niepełnosprawnej nie przekroczył kwoty 9120 zł (w całym 2003 r.).

Przepisy zaliczają do tych podatników: współmałżonka, dzieci własne, przysposobione oraz dzieci przyjęte na wychowanie, pasierbów, rodziców, rodziców współmałżonka, rodzeństwo, ojczyma, macochę, zięcia i synową.

UWAGA: Rachunki muszą być wystawione na osobę, która będzie odliczała ten wydatek.

Przykład: Syn uległ wypadkowi i otrzymuje najniższą rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. W całym roku jego dochód nie przekroczy 9120 zł. Ojciec może odliczyć wydatki na wózek, poduszkę przeciwodleżynową itd., ale rachunki muszą być wystawione na ojca.

Osoba, której dotyczy dany wydatek musi posiadać jeden z dokumentów:

¾  orzeczenie o zakwalifikowaniu do jednego z trzech stopni niepełnosprawności (wcześniej było to odpowiednio orzeczenie zaliczające do I, II albo III grupy inwalidztwa),

¾  decyzję przyznającą rentę z tytułu całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy albo rentę szkoleniową,

¾  orzeczenie o niepełnosprawności dziecka do 16 r. życia, wydane przez powiatowy zespół ds. orzekania o niepełnosprawność albo

¾  orzeczenie o niepełnosprawności wydane przez lekarza specjalistę.

 

UWAGA: W związku z obowiązującą regulacją dotyczącą orzecznictwa o niepełnosprawności, należy pamiętać, że ilekroć w ulotce mowa jest o stopniu niepełnosprawności / grupie inwalidztwa należy przez to rozumieć osoby posiadające orzeczenie:

·    znacznym stopniu niepełnosprawności lub o całkowitej niezdolności do pracy oraz niezdolności do samodzielnej egzystencji (dotychczasowa I grupa inwalidztwa),

·    umiarkowanym stopniu niepełnosprawności lub całkowitej niezdolności do pracy (dotychczasowa II grupa inwalidztwa),

·    lekkim stopniu niepełnosprawności lub częściowej niezdolności do pracy oraz o celowości przekwalifikowania zawodowego (dotychczasowa III grupa inwalidztwa).Początek strony

 

Jak oblicza się podatek ?

Po odliczeniu od dochodu określonych wyżej wydatków otrzymujemy podstawę opodatkowania, (czyli: dochód - odliczenia).

Teraz obliczamy podatek.

To, ile płacimy podatku, zależy od tego, w którym przedziale mieści się podstawa opodatkowania, (czyli: dochód  - odliczenia).

I. Podstawa obliczenia podatku w złotych - do kwoty 37.024 zł

Podatek wynosi - 19 proc. minus 530,08 zł

II. Podstawa obliczenia podatku w złotych - ponad 37.024 zł do 74.048 zł

Podatek wynosi - 6.504,48 zł plus 30 proc. nadwyżki ponad 37.024 zł

III. Podstawa obliczenia podatku w złotych - ponad 74.048 zł

Podatek wynosi - 17.611,68 zł plus 40 proc. nadwyżki ponad 74.048 zł

 

Odliczenia od podatku

    Od obliczonej kwoty podatku, możemy odliczyć niektóre poniesione przez nas wydatki (a ściślej - ich 19%). Najważniejsze z nich wymieniamy poniżej.Początek strony

Opracowano na podstawie: broszury „Poznaj Swoje Prawa” Stowarzyszenia Klon/Jawor,
                                            oraz materiałów informacyjnych z Gazety Prawnej 2004 r.

Powrót do strony głównej Problemy Osób Niepełnosprawnych



:: Informacje ::  Uprawnienia  ::  Prawo :: Rehabilitacja :: PFRON :: Bez barier :: Zakłady Pracy Chronionej :: Poradniki :: NSZZ Solidarność ::
:: Podatek VAT :: Programy celowe :: Rzecznik Praw Obywatel.  ::  Protesty  ::  Świadczenia :: Aktualności :: Karty praw  :: O mnie :: Home ::

Ostatnia modyfikacja: luty 2005, poczta do autora witrynywww.kodeki.org/?17iuk4bgjfekeio0018d5
[kliknij na link aby do mnie napisac]

Powrót na początek stronyPoczątek strony  INTERNET dla NIEPEŁNOSPRAWNYCH - IdN1Strona wyróżniona przez serwis NonProfit.pl

Najlepiej oglądać używając IE wersji 5.0. lub nowszej  i w rozdzielczości  800 x 600

Copyright ,,Problemy Osób Niepełnosprawnych” Strona główna: „Problemy Osób Niepełnosprawnych”1998 - 2004