Problemy Osób Niepełnosprawnych
 

:: Informacje :: Uprawnienia  :: Prawo :: Rehabilitacja :: PFRON :: Bez barier :: Zakłady Pracy Chronionej :: Poradniki :: NSZZ Solidarność ::
:: Podatek VAT :: Programy celowe :: Rzecznik Praw Obywatel. :: Protesty  ::  Świadczenia  :: Aktualności :: Karty praw :: O mnie :: Home ::


Ulgi uznaniowe dla firm

    1 września 2005 r. weszła w życie nowelizacja Ordynacji podatkowej. Jedną ze zmian jest zebranie w jednym rozdziale regulacji dotyczących rozłożenia na raty podatków, odraczania terminów ich zapłaty oraz zasad ich umarzania. Ułatwi to podatnikom korzystanie z tego rodzaju ulg. Jednak w dalszym ciągu ich przyznanie pozostanie uznaniową decyzją urzędu.

Ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych

W Ordynacji podatkowej, na skutek nowelizacji tej ustawy, dodano nowy rozdział – 7a „Ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych”. Dzięki tym regulacjom organ podatkowy, na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty. Taka możliwość istnieje również w przypadku zaległości podatkowych wraz z odsetkami.


Odroczenie terminu

Odroczenie terminu oznacza jego przesunięcie na datę późniejszą niż ta, która wynika z przepisów prawa podatkowego. Trzeba jednak pamiętać, że odroczenie terminu płatności podatku może nastąpić jedynie przed jego końcowym upływem. Zatem jeśli podatnik chciałby, aby urząd odroczył mu termin płatności podatku, wniosek z tą prośbą musi złożyć przed jego upływem. Organ skarbowy może także umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Po spełnieniu pewnych warunków przywilej skorzystania z tego typu ulg przysługuje również osobom prowadzącym działalność gospodarczą.

Większość znowelizowanych przepisów Ordynacji podatkowej - w tym również te dotyczące ulg uznaniowych - obowiązuje już od 1 września 2005 r. Zgodnie z nowym art. 67a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.; dalej Ordynacja podatkowa) organ podatkowy, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może:

• odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty;

• odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki określone w decyzji podatkowej;

• umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.

W celu uzyskania powyższych ulg podatnik musi wystąpić z odpowiednim wnioskiem.

Ważny interes podatnika lub interes publiczny

Warto parę słów poświęcić na warunek, jaki Ordynacja podatkowa stawia przed podatnikiem, który chce ubiegać się o ulgę w spłacie zobowiązań podatkowych. Chodzi o ważny interes podatnika lub ważny interes publiczny. Po pierwsze, podatnik musi złożyć do urzędu skarbowego odpowiedni wniosek, na podstawie, którego organ podatkowy podejmie decyzję, czy ulgę podatnikowi przyzna czy też nie. Po drugie, taki wniosek powinien zawierać m.in. podstawę prawną, a także uzasadnienie prośby zawartej we wniosku (patrz formularze i wzory).

Ważny interes podatnika lub ważny interes publiczny może być różnie rozumiany. Dlatego do wyjaśnienia tych pojęć warto posłużyć się orzecznictwem sądowym.

Ważny interes podatnika to sytuacja, gdy z powodu nadzwyczajnych przypadków losowych nie jest on w stanie uregulować zaległości podatkowych (wyrok NSA z 16 stycznia 2003 r. sygn. akt SA/Sz 945/01; publikowany w POP z 2004 r. nr 4, poz. 88).

Okoliczność, że w czasie prowadzenia działalności gospodarczej podatniczka zaniedbała terminowego wpłacania podatków, nie może być utożsamiana z ważnym interesem podatnika (wyrok NSA z 20 września 2000 r. sygn. akt I SA/Wr 1540/99; niepublikowany).

Decyzje podejmuje urząd

Ważne zadanie w podjęciu decyzji o uznaniu wniosku podatnika ma organ podatkowy. Przesłanką umorzenia odsetek skarbowych oraz rozłożenia zaległości podatkowej na raty może być ważny interes podatnika lub interes publiczny (wyrok WSA z 16 kwietnia 2004 r. sygn. akt III S. A. 444/03; niepublikowany). Jeżeli organ podatkowy przeanalizował, czy powyższe przesłanki nie wystąpiły i odpowiednio uzasadnił swoją decyzję, to do niego należy wybór rozstrzygnięcia. Trzeba także podkreślić, że uznanie wniosku podatnika zależy tak naprawdę od woli urzędu. Uwzględnienie wniosku podatnika o rozłożenie zapłaty podatku czy zaległości podatkowej na raty co do zasady oczywiście nie stwarza po stronie organu obowiązku rozłożenia podatku (zaległości) na taką liczbę rat, jaką proponuje podatnik. W każdym jednak razie organ powinien przeprowadzić dokładną analizę stanu materialnego podatnika w celu rozłożenia zapłaty podatku (zaległości podatkowej) na taką liczbę rat, która byłaby możliwa do zapłaty w aktualnej sytuacji finansowej podatnika (wyrok NSA z 24 kwietnia 2001 r. sygn. akt I SA/Ka 481/00; niepublikowany).

Także raty zapłaty zaległości podatkowej powinny być dostosowane do możliwości finansowych wnioskodawców. W przeciwnym razie zastosowana ulga będzie ulgą pozorną, a nie rzeczywistą, gdyż ustalone raty od samego początku będą niemożliwe do zapłacenia przez wnioskodawców (wyrok NSA z 12 kwietnia 2001 r. sygn. akt III SA 202/00; niepublikowany). Organ podatkowy nie ma pełnej swobody działania przy rozpatrywaniu wniosków. Przyznana organom podatkowym swoboda w rozstrzyganiu nie upoważnia do działania dowolnego. W celu wydania prawidłowego orzeczenia w sytuacji uznania administracyjnego organ administracyjny zobowiązany jest szczegółowo zbadać stan faktyczny i utrwalić w aktach wyniki badania (wyrok NSA z 29 maja 2003 r. sygn. akt III SA 2642/01; niepublikowany).

Urząd może oddalić twój wniosek

O tym, czy wniosek podatnika zostanie uwzględniony, decyduje organ skarbowy. Jednak może on, jeśli uzna to za stosowne, wydać decyzję odmowną, czyli nie uwzględnić wniosku podatnika. Decyzja o umorzeniu (bądź odmowie umorzenia) zaległości podatkowej wraz z odsetkami ma charakter uznaniowy. Oznacza to, że do organu administracji państwowej należy wybór jednego z możliwych sposobów rozstrzygnięcia sprawy. Sądowa kontrola tego rodzaju decyzji obejmuje samo postępowanie poprzedzające jej wydanie, ale nie rozstrzygnięcie, będące wynikiem dokonania wyboru (wyrok NSA z 26 września 2003 r. sygn. akt III SA 2457/02; niepublikowany).

Wydając decyzję negatywną (np. odmawiającą umorzenia zaległości podatkowych), organ nie może jedynie wskazać, że go nie przyjmuje. Musi stosownie swoją decyzję uzasadnić. Uzasadnienie decyzji odmawiającej umorzenia zaległości podatkowej powinno szczegółowo wskazywać przyczyny, dla których organ instytucji tej nie zastosował pomimo wystąpienia szczególnych okoliczności. Ocena istnienia okoliczności uzasadniających umorzenie zaległości podatkowej powinna być dokonana według stanu z chwili rozstrzygnięcia, a zdarzenia wcześniejsze mają znaczenie drugorzędne. Stan finansowy i majątkowy dłużnika może stanowić samoistną przesłankę umorzenia zaległości podatkowej (wyrok NSA z 25 czerwca 2003 r. sygn. akt III SA 3118/01; publikowany w POP z 2004 r. nr 4, poz. 77).

Pozytywne rozpatrzenie wniosku

Gdy organ podatkowy uwzględni wniosek podatnika i np. wyda decyzję o odroczeniu terminu płatności podatku (zaległości podatkowej) lub rozłożeniu zapłaty podatku na raty (zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę), pojawia się nowy termin płatności podatku. Jest nim dzień, w którym, zgodnie z decyzją, powinna nastąpić zapłata odroczonego podatku lub zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę albo poszczególnych rat, na jakie został rozłożony podatek lub zaległość podatkowa wraz z odsetkami za zwłokę.

Niedotrzymanie odroczonego terminu przez podatnika skutkuje przyjęciem terminu płatności sprzed podjęcia decyzji o odroczeniu terminu - będą to odpowiednio terminy określone w art. 47 § 1 - 3 Ordynacji podatkowej. Jeśli podatnik nie dotrzymał odroczonego terminu płatności podatku (lub zaległości podatkowej wraz z odsetkami) konsekwencją będzie naliczanie za okres od wydania decyzji o odroczeniu do wyznaczonego w niej terminu płatności odsetek za zwłokę. Tylko wpłata pełnej kwoty odroczonego podatku (zaległości podatkowej) nie skutkuje zmianą terminu płatności wynikającego z decyzji odraczającej termin płatności podatku lub zaległości podatkowej. Trzeba pamiętać, że w razie niedotrzymania terminu płatności odroczonego podatku lub zaległości podatkowej następuje z mocy prawa wygaśnięcie w całości decyzji o odroczeniu terminu płatności podatku lub zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę. Organ podatkowy nie ma, zatem obowiązku wydawania decyzji stwierdzających wygaśnięcie decyzji udzielających ulgi.

Przedsiębiorca też ma prawo do ulgi

Zgodnie ze znowelizowanymi przepisami Ordynacji podatkowej, a dokładnie art. 67b, organ podatkowy na wniosek podatnika prowadzącego działalność gospodarczą może udzielać ulg w spłacie zobowiązań podatkowych.

Ulgi dla osób prowadzących działalność gospodarczą to ulgi:

- które nie stanowią pomocy publicznej,

- które stanowią pomoc de minimis - w zakresie i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa wspólnotowego dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis,

- które stanowią pomoc publiczną: udzielaną w celu naprawienia szkód wyrządzonych przez klęski żywiołowe lub inne nadzwyczajne zdarzenia; udzielaną w celu zapobieżenia lub likwidacji poważnych zakłóceń w gospodarce o charakterze ponadsektorowym; udzielaną w celu wsparcia krajowych przedsiębiorców działających w ramach przedsięwzięcia gospodarczego podejmowanego w interesie europejskim; udzielaną w celu promowania i wspierania kultury, dziedzictwa narodowego, nauki i oświaty; będącą rekompensatą za realizację usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym powierzonych na podstawie odrębnych przepisów; na szkolenia; na zatrudnienie; na rozwój małych i średnich przedsiębiorstw; na restrukturyzację; na ochronę środowiska; na prace badawczo-rozwojowe; regionalną; udzielaną na inne przeznaczenia określone przez Radę Ministrów.

Zasady przyznawania ulg uznaniowych stosuje się odpowiednio do należności przypadających od płatników lub inkasentów, a także do należności przypadających od spadkobierców podatnika lub płatnika oraz osób trzecich.

Ulgi, o jakich mowa w Ordynacji podatkowej, nie mogą mieć charakteru powtarzającego się czynnika pozwalającego na osiągnięcie pozytywnego wyniku gospodarczego. Z ich nadzwyczajnego charakteru wynika, że stanowić mogą incydentalną pomoc w stabilizowaniu sytuacji finansowej wówczas, gdy istnieje pozytywna prognoza, co do dalszych wyników zobowiązanego do świadczeń podmiotu. Ważne jest również, aby przejściowe trudności ekonomiczne były spowodowane okolicznościami noszącymi cechy czynników niezależnych od tego podmiotu i niebędących następstwem świadomie przyjętej strategii gospodarczej (wyrok NSA z 10 stycznia 2001 r. sygn. akt III SA 1037/00; niepublikowany).

Jeżeli podmiotem zobowiązanym jest spółka cywilna, w kontekście wniosku o rozłożenie podatku na raty należy ustalić sytuację majątkową spółki (wyrok NSA z 21 marca 2000 r. sygn. akt I SA/Wr 587/99; publikowany w POP z 2002 r. nr 5, poz. 128).

Ulgi będące pomocą publiczną

Pomoc publiczna może być udzielana m.in. w formie dotacji oraz ulg i zwolnień podatkowych. Dlatego też przy składaniu wniosku o przyznanie ulgi polegającej na umorzeniu zaległości podatkowej podatnika prowadzącego działalność gospodarczą należy wziąć pod uwagę dodatkowe przesłanki wynikające z przepisów o pomocy publicznej.

Trzeba pamiętać, że rozłożenie zaległego podatku na raty jest szczególnego rodzaju ulgą podatkową stanowiącą odstępstwo od zasady równości opodatkowania, a zatem jej stosowanie może mieć miejsce w okolicznościach faktycznych nadzwyczajnych, z reguły od podatnika niezależnych (wyrok NSA z 22 listopada 2000 r. sygn. akt SA/Sz 1295/99; niepublikowany). Dlatego przedsiębiorca, który będzie składał wniosek o przyznanie ulgi, musi wziąć pod uwagę nie tylko przepisy Ordynacji podatkowej, ale również regulacje dotyczące udzielania pomocy publicznej przedsiębiorcom. Wszystko po to, aby nie zostały zachwiane zasady wolnego rynku, bowiem stosowanie preferencji w postaci np. ulg uznaniowych wobec jednych przedsiębiorców kosztem drugich narusza wolną konkurencję. Jednak pomoc udzielana przedsiębiorcom jest w pewnych warunkach dopuszczalna. Dotyczy to m.in. tzw. pomocy de minimis (patrz słownik terminologiczny). Zgodnie z ustawą z dnia 30 kwietnia 2004 r. (Dz.U. nr 123, poz. 1291) podmiot ubiegający się o pomoc de minimis jest zobowiązany do przedstawienia podmiotowi udzielającemu pomocy, wraz z wnioskiem o udzielenie pomocy, wszystkich zaświadczeń o pomocy de minimis, jakie otrzymał w ciągu 3 ostatnich lat poprzedzających dzień wystąpienia z wnioskiem o udzielenie pomocy. Także podmiot ubiegający się o pomoc inną niż pomoc de minimis jest zobowiązany do przedstawienia określonych dokumentów. Wraz z wnioskiem podmiotowi udzielającemu pomocy należy dostarczyć informacje o otrzymanej pomocy publicznej, zawierające w szczególności dane o dacie jej udzielenia, podstawie prawnej, formie i przeznaczeniu.

Skoro umorzenie zaległości podatkowej oraz zaniechanie poboru podatku jest instytucją nadzwyczajną, to tym samym wypadki społeczne i gospodarcze muszą posiadać tę samą cechę. Za umorzeniem zaległości podatkowej oraz za zaniechaniem poboru podatku przemawiać będą wypadki niezależne od sposobu postępowania podatnika, bądź spowodowane działaniem czynników, na które podatnik nie mógł mieć wpływu (wyrok WSA z 7 kwietnia 2004 r. sygn. akt I SA/Wr 735/02; niepublikowany).

Nie tylko na wniosek

Organ podatkowy może także z urzędu udzielać ulg w spłacie zobowiązań podatkowych. Dotyczy to umorzenia w całości lub w części zaległości podatkowych, odsetek za zwłokę lub opłaty prolongacyjnej. Może to jednak nastąpić tylko w ściśle określonych sytuacjach:

1) jeżeli zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne,

2) jeżeli kwota zaległości podatkowej nie przekracza pięciokrotnej wartości kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym,

3) jeżeli kwota zaległości podatkowej nie została zaspokojona w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym lub upadłościowym,

4) jeśli podatnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości nie podlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty 5000 zł i jednocześnie brak jest spadkobierców innych niż Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego oraz nie ma możliwości orzeczenia odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej.

Szczegóły określą rozporządzenia

Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzeń, szczegółowe warunki udzielania ulg w spłacie zobowiązań podatkowych w przypadkach ulg wynikających z pomocy publicznej wraz ze wskazaniem przypadków, w których ulgi udzielane są jako pomoc indywidualna, mając na uwadze dopuszczalne przeznaczenia i warunki udzielania pomocy państwa określone w przepisach prawa wspólnotowego. Rada Ministrów może także określić, w drodze rozporządzeń, inne niż określone przeznaczenia pomocy udzielanej w formie ulg w spłacie zobowiązań podatkowych udzielanych w ramach pomocy publicznej, oraz szczegółowe warunki udzielania tych ulg dla określonych przez Radę Ministrów przeznaczeń wraz ze wskazaniem przypadków, w których ulgi udzielane są jako pomoc indywidualna, mając na uwadze dopuszczalność i warunki udzielania pomocy państwa określone w przepisach prawa wspólnotowego.

Natomiast minister finansów określi, w drodze rozporządzenia, właściwość rzeczową poszczególnych organów podatkowych w sprawach stosowania ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, uwzględniając wysokość kwoty będącej przedmiotem ulgi oraz terminy wpłat podatku lub zaległości podatkowej.

Działania, które nie stanowią pomocy publicznej

W piśmie z dnia 30 maja 2001 r. (nr GN-8/KK/114/2001) Ministerstwo Finansów wyjaśniło, że w każdym przypadku podjęcia przez organ podatkowy decyzji odraczającej lub rozkładającej na raty płatność zobowiązania, gdy decyzja skierowana jest do podatnika będącego przedsiębiorcą, działanie to powinno być zgodne z przepisami ustawy o pomocy publicznej. Niezależnie od powołanej podstawy prawnej organ podatkowy może uznać decyzję za działanie optymalizujące. Rozgraniczenia, czy decyzja jest pomocowa czy optymalizująca, dokonuje sam organ. Przykładowo - w piśmie Ministerstwa Finansów z 3 lipca 2001 r. (nr GN 8/KK/150/2001) - nie uznano za pomoc publiczną rozłożenia na raty wymierzonego podatku od nieujawnionych źródeł przychodu (stanowiącego 75 proc. dochodu). W takich sytuacjach organ podatkowy kieruje się motywem odzyskania należności w możliwie krótkim okresie czasu.

Przepisy przejściowe

Co do zasady w sprawach wszczętych i niezakończonych przez organy podatkowe pierwszej instancji oraz organy kontroli skarbowej przed 1 września br. stosuje się przepisy znowelizowane Ordynacji podatkowej. Jednak w przypadku wniosków o udzielenie ulg w spłacie zobowiązań podatkowych złożonych przed tą datą przepisy przejściowe nakazują rozpatrywać na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym do 31 sierpnia.

Ponadto do dnia określenia szczegółowych warunków udzielania ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, jakie są udzielane z pomocy publicznej odpowiednio dla danego przeznaczenia (art. 67b § 1 pkt 3 ustawy po nowelizacji), nie stosuje się nowych przepisów dotyczących ulg w spłacie zobowiązań podatkowych. Tego rodzaju wnioski będą podlegały rozpatrzeniu odpowiednio na podstawie art. 48 § 1 pkt 1 i 2 oraz art. 67 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym do 31 sierpnia 2005 r.

Do dnia 1 maja 2007 r. wobec podatników prowadzących działalność gospodarczą w sektorze transportu, w zakresie tej działalności, nie stosuje się artykułu Ordynacji podatkowej dającego możliwość:

• ubiegania się podatnika o odroczenie terminu płatności podatku lub rozłożenie zapłaty podatku na raty;

• odroczenie lub rozłożenie na raty zapłaty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetek określonych w decyzji podatkowej;

• umorzenie w całości lub w części zaległości podatkowych, odsetek za zwłokę lub opłaty prolongacyjnej.

Wnioski o udzielenie ulg w spłacie zobowiązań podatkowych dla przedsiębiorców z sektora transportu będą podlegały rozpatrzeniu odpowiednio na podstawie art. 48 § 1 pkt 1 i 2 oraz art. 67 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym do 31 sierpnia 2005 r.

Zmiany w Ordynacji podatkowej zostały opublikowane w Dzienniku Ustaw z 2 sierpnia 2005 r. nr 143, poz. 1199.

Słownik terminologiczny

PODATEK - przymusowe, nieodpłatne, bezzwrotne świadczenia materialne pobierane przez państwo lub inny związek publiczny, zasadniczo w celu pokrycia jego wydatków. Podatek to również zaliczki na podatki, raty podatków, (jeżeli przepisy prawa podatkowego przewidują płatność podatku w ratach), opłaty oraz niepodatkowe należności budżetowe.

ZALEGŁOŚĆ PODATKOWA - to m.in. podatek niezapłacony w terminie płatności. Za zaległość podatkową uważa się także niezapłaconą w terminie płatności zaliczkę na podatek lub ratę podatku.

POMOC DE MINIMIS - Zgodnie z art. 2 pkt 10 w związku z art. 2 pkt 4 ustawy z 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz.U. Nr 123, poz. 1291) pomoc de minimis stanowi pomoc spełniającą przesłanki, o których mowa w art. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 69/2001 z dnia 12 stycznia 2001 r. w sprawie zastosowania art. 87 i 88 Traktatu WE w odniesieniu do pomocy w ramach zasady de minimis. Z przepisów tego rozporządzenia wynika, iż łączna wartość pomocy uzyskanej przez danego przedsiębiorcę w okresie trzech lat od dnia przyznania pomocy nie może przekroczyć równowartości w złotych (PLN) kwoty 100 000 euro.Początek strony

                    Na podstawie: Gazety Prawnej z 22 sierpnia 2005 r.

Powrót do strony głównej Problemy Osób Niepełnosprawnych

:: Informacje :: Uprawnienia  :: Prawo :: Rehabilitacja :: PFRON :: Bez barier :: Zakłady Pracy Chronionej :: Poradniki :: NSZZ Solidarność ::
:: Podatek VAT :: Programy celowe :: Rzecznik Praw Obywatel. :: Protesty  ::  Świadczenia  :: Aktualności :: Karty praw :: O mnie :: Home ::

Ostatnia modyfikacja: październik 2005, poczta do autora witrynywww.kodeki.org/?17iuk4bgjfekeio0018d5
[kliknij na link aby do mnie napisac]

Początek stronyPoczątek strony

INTERNET dla NIEPEŁNOSPRAWNYCH - IdN1Strona wyróżniona przez serwis NonProfit.pl

Najlepiej oglądać używając IE wersja 5.0. lub nowszy  i w rozdzielczości 800 x 600

Copyright ,,Problemy Osób Niepełnosprawnych Strona główna: „Problemy Osób Niepełnosprawnych”1998 - 2005.