:: Informacje :: Uprawnienia  :: Prawo :: Rehabilitacja :: PFRON :: Bez barier :: Zakłady Pracy Chronionej :: Poradniki :: NSZZ Solidarność ::
:: Podatek VAT :: Programy celowe :: Rzecznik Praw Obywatel. :: Protesty  ::  Świadczenia  :: Aktualności :: Karty praw :: O mnie :: Home ::

Fragmenty Sprawozdania Głównego Inspektora Pracy

                                                            Rok 2001

            Przestrzeganie przepisów dotyczących zatrudniania osób niepełnosprawnych

    W 2001 r. przeprowadzono 6 748 kontroli w zakładach zatrudniających osoby niepełnosprawne, w tym: 1 081 kontroli w zakładach posiadających status zakładu pracy chronionej, 573 kontrole w zakładach ubiegających się o jego nadanie oraz 725 kontroli w zakładach posiadających już ww. status, ale tworzących nowe oddziały, a także 4 369 kontroli w zakładach nie posiadających statusu i nie ubiegających się o jego nadanie, ale tworzących dla osób niepełnosprawnych stanowiska pracy. Przeprowadzono również kontrole w 3 zakładach, które zwróciły się o wydanie opinii do wniosków o przyznanie statusu zakładu aktywności zawodowej. W skontrolowanych zakładach zatrudnionych było 206,6 tys. osób, w tym ok. 42% stanowiły osoby niepełnosprawne.

    Podczas kontroli szczególną uwagę zwracano na spełnianie wymogów architektoniczno-budowlanych i likwidację tzw. barier architektonicznych, zapewnienie właściwego oprzyrządowania stanowisk pracy oraz przestrzeganie uprawnień nadanych osobom niepełnosprawnym w zakresie zatrudnienia (m.in. czas pracy, urlopy dodatkowe). Zagadnienia objęte kontrolą zestawiono w tabeli.

Zagadnienia objęte kontrolą

Odsetek kontrolowanych zakładów, w których stwierdzono nieprawidłowości
zakłady pracy chronionej
zakłady ubiegające się o status
i tworzące miejsca pracy dla osób niepełnosprawnych

Uwagi

 

2001

2000

1999

eksploatacja instalacji i urządzeń energetycznych

A

B

20

19

21

32

22

31

brak lub niewłaściwe zabezpieczenie instalacji i urządzeń energetycznych

maszyny i urządzenia

A

B

15

21

19

38

20

33

brak właściwych zabezpieczeń elementów niebezpiecznych, brak oprzyrządowania dostosowanego do rodzaju niepełnosprawności zatrudnionych osób

budynki i pomieszczenia pracy

A

B

14

19

11

21

10

19

niewłaściwy stan podłóg, pochylni, drzwi, niewłaściwa powierzchnia i kubatura

bariery architektoniczne

A

B

11

19

12

18

13

13

występowanie progów i różnicy poziomów w ciągach komunikacyjnych, pomieszczeniach higieniczno-sanitarnych i pomieszczeniach pracy

pomieszczenia higieniczno-sanitarne

A

B

11

21

12

22

12

17

niewłaściwie urządzone pomieszczenia higieniczno-sanitarne lub niewystarczająca ich liczba

oświetlenie pomieszczeń pracy światłem dziennym bądź elektrycznym

A

B

7

15

9

22

9

18

niewłaściwe oświetlenie lub jego brak

wymiana powietrza w pomieszczeniach pracy, a także instalacja wychwytująca i odprowadzająca pary, gazy i pyły z miejsca ich powstania

A

B

8

10

9

18

8

11

brak lub niewłaściwa wymiana powietrza, brak lub niewłaściwa instalacja wychwytująca

praca w godzinach nadliczbowych

A

9

4

3

 

urlopy

A

2

1

3

zaległe urlopy wypoczynkowe i urlopy dodatkowe

szkolenie w zakresie bhp

A

11

8

10

brak szkoleń

badania lekarskie
-  wstępne,
-  okresowe i kontrolne

A

5
3

3
3

8
5

brak badań

    Większy - w porównaniu z zakładami pracy chronionej - odsetek stwierdzonych nieprawidłowości w zakładach ubiegających się o nadanie tego statusu i w zakładach tworzących stanowiska pracy dla osób niepełnosprawnych świadczy o niedostatecznej wiedzy tych pracodawców o potrzebach osób niepełnosprawnych w aspekcie bezpieczeństwa i higieny pracy. Przejawia się to m.in. brakiem zabezpieczeń lub niewłaściwym zabezpieczeniem elementów niebezpiecznych maszyn i urządzeń, ich oprzyrządowania, występowaniem barier architektonicznych lub też niedostosowaniem do potrzeb osób niepełnosprawnych urządzeń i pomieszczeń higieniczno-sanitarnych. Natomiast w zakładach pracy chronionej pogorszył się stan budynków i pomieszczeń pracy.

    Inspektorzy PIP sygnalizują ponadto, że w niektórych zakładach pracy chronionej występują zaległości w wypłacie wynagrodzeń za pracę, spowodowane trudnościami finansowymi zakładu. Należy zaznaczyć, że niewypłacanie przez pracodawcę wynagrodzeń, nawet przez wiele miesięcy, nie powoduje utraty statusu zakładu pracy chronionej.

Najczęstsze przyczyny naruszeń prawa

Zastosowane środki prawne

-  212 decyzji wstrzymania prac,

-  76 decyzji skierowania pracowników do innych prac;

Działania prewencyjne

    Doskonaląc metody pracy w zakresie egzekwowania przestrzegania przepisów o zatrudnianiu i rehabilitacji osób niepełnosprawnych okręgowe inspektoraty pracy prowadziły działalność prewencyjną, polegającą na organizowaniu narad z pracodawcami zatrudniającymi osoby niepełnosprawne. Inspektorzy pracy uczestniczyli też w spotkaniach organizowanych przez związki i organizacje pracodawców (np. Polską Organizację Pracodawców Osób Niepełnosprawnych, Krajową Izbę Gospodarczo-Rehabilitacyjną, Powiatowe Urzędy Pracy itp.). Na naradach i spotkaniach omawiano aktualne problemy występujące przy zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz zapoznawano uczestników spotkań z przebiegiem działań kontrolnych PIP w zakładach zatrudniających osoby niepełnosprawne (np. w OIP Katowice inspektorzy pracy uczestniczyli w 10 zorganizowanych naradach i spotkaniach).Powrót na początek strony

Uzyskane efekty

      W wyniku zastosowanych środków prawnych doprowadzono do likwidacji wielu zagrożeń i nieprawidłowości, a w konsekwencji do uzyskania poprawy warunków pracy dla około 37 tys. pracowników, m. in.:

  • poprawiono stan techniczny budynków i pomieszczeń pracy poprzez zapewnienie właściwych powierzchni, kubatur pomieszczeń i ich wysokości, wentylacji, ogrzewania oraz zniesienie barier architektonicznych w 1 050 zakładach (poprawa warunków pracy dla ok. 13 000 pracowników);

  • zapewniono odpowiednie pomieszczenia i urządzenia higieniczno-sanitarne oraz odpowiednią ich liczbę w 338 zakładach (poprawa warunków pracy dla ok. 3 700 pracowników);

  • poprawiono zabezpieczenia elementów obrotowych maszyn i urządzeń, przekładni pasowych i oprzyrządowania w 420 zakładach (zwiększenie bezpieczeństwa pracy ok. 4 700 pracowników);

  • na badania lekarskie wstępne skierowano 240 osób, na okresowe - 180 osób.

Ponadto inspektorzy pracy wyegzekwowali dla osób niepełnosprawnych:

-   wypłaty za pracę w godzinach nadliczbowych dla 4 300 osób,

-   zaległe urlopy dla 560 osób.

Powrót na początek strony

Wnioski

Wyniki kontroli wskazują na potrzebę:

 

                                                               Rok 1999

        Przestrzeganie przepisów dotyczących  zatrudnienia osób  niepełnosprawnych

         W 1999 r. skontrolowano 4.659 zakładów zatrudniających osoby niepełnosprawne w tym: 852 zakłady posiadające status zakładu pracy chronionej, 975 ubiegających się o jego nadanie oraz 2.832 zakłady nie posiadające ww. statusu i nie ubiegające się o jego nadanie, ale tworzące dla osób niepełnosprawnych stanowiska pracy.

        W skontrolowanych zakładach zatrudnionych było 344.4 tys. pracowników, w tym 161.860 osób niepełnosprawnych.

        Dane dotyczące najczęściej ujawnianych nieprawidłowości w zakresie technicznego bezpieczeństwa pracy przedstawiono w tabeli.Powrót na początek strony

  

 

Ujawnione naruszenia

 przepisów

 

Odsetek kontrolowanych zakładów,

w których stwierdzono nieprawidłowości

I - odsetek zakładów pracy chronionej

II - odsetek zakładów ubiegających się o ww. status i tworzących miejsca pracy dla osób niepełnosprawnych

Liczba osób, których dot. nieprawidłowości we wszystkich skontrolowanych zakładach

(w 1999 r.)

1999

1998

1997

1996

 1995

I II  I  II   I  II  I II I II

niewłaściwa eksploatacja instalacji i urządzeń elektrycznych

22

31

23

33

18

50

17

20

26

30

6.793

brak właściwych zabezpieczeń elementów niebezpiecznych maszyn i urządzeń, a także brak oprzyrządowania do rodzaju niepełnosprawności osoby

20

33

21

 

28

18

35

18

35

31

68

3.466

niewłaściwy stan budynków i pomieszczeń pracy

10

19

11

18

13

38

15

30

18

29

35.625

występowanie w pomieszczeniach pracy, pomieszczeniach higieniczno sanitarnych oraz ciągach komunikacyjnych tzw. barier architektonicznych

13

13

14

15

21

28

15

17

25

30

12.069

niewłaściwie urządzone pomieszczenia higieniczno sanitarne lub niewystarczająca ich liczba

12

17

12

24

  9

25

 9

15

10

13

11.173

niewłaściwie oświetlenie pomieszczeń pracy światłem dziennym bądź elektrycznym

 9

18

10

20

 6

 8

 6

 6

 7

 8

3.788

brak właściwej wymiany powietrza w pomieszczeniach pracy, a także instalacji wychwytujących i odprowadzających pary, gazy i pyły z miejsca ich powstawania

 8

11

 8

25

 6

12

 7

11

13

32

1.785

       Wyniki kontroli świadczą o nadal wysokiej skali nieprawidłowości w zakresie technicznego bezpieczeństwa pracy, a w szczególności dot. niewłaściwej eksploatacji instalacji i urządzeń elektrycznych, eksploatacji maszyn i urządzeń bez wymaganych zabezpieczeń elementów obrotowych i nie posiadających właściwego oprzyrządowania dostosowanego do stopnia i rodzaju niepełnosprawności obsługujących je osób.

        Wyraźnie mniejsza jest skala naruszeń innych przepisów prawa pracy, takich jak regulacje dot. czasu pracy, urlopów wypoczynkowych i dodatkowych oraz badań lekarskich. Informacje w tym zakresie zawiera tabela:  

 

Ujawnione naruszenia przepisów

Odsetek skontrolowanych zakładów, w których stwierdzono naruszenia przepisów prawa pracy

 

 

Liczba osób, których dot. nieprawidłowości we wszystkich skontrolowanych zakładach

(w 1999 r.)

1999

1998

1997

1996

1995

praca w godzinach nadliczbowych ponad dopuszczalny limit

 

3

 

5

 

11

 

10

 

8

 

2.090

zaległe urlopy wypoczynkowe i urlopu dodatkowe

 

3

 

4

 

6

 

7

 

8

 

769

brak lub niewłaściwe szkolenie w zakresie bhp

 

10

 

20

 

18

 

11

 

15

 

5.955

brak badań lekarskich:

-         wstępnych

-         okresowych  i kontrolnych

 

8

5

 

6

6

 

5

8

 

4

12

 

3

4

 

573

501

  Zastosowanie przez inspektorów pracy środki prawne: Powrót na początek strony

¨      28 086 decyzji, w tym:

-   429 nakazujących wstrzymanie robót,

      -   131 kierujących do innych robót 351 pracowników,

¨       2 657 wystąpień zawierających 9 476 wniosków

¨         459 mandatów karnych na kwotę 151 541 zł:

¨         177 wniosków o ukaranie, skierowanych do kolegiów ds. wykroczeń.

 Uzyskane straty Powrót na początek strony

Spośród 8 746 sprawdzonych decyzji, w wyznaczonym terminie zrealizowano 7 609 (tj.: 87%)

       Dzięki temu uzyskano poprawę warunków pracy około 35 tys. pracowników, m.in. poprzez:

O   przeprowadzkę istniejących zakładów do nowych obiektów (12 zakładów);

O   zmianę stosowanych technologii na bezpieczniejsze (11 zakładów);

O  poprawę oświetlenia światłem dziennym pomieszczeń pracy w wyniku wykonania dodatkowych okien lub świetlików (17 zakładów);

O   przebudowę istniejących instalacji oświetleniowych (43 zakłady);

O   naprawę nawierzchni ciągów komunikacyjnych (27 zakładów );

O   wykonanie wentylacji grawitacyjnej (18 zakładów );

O   wykonanie miejscowych odciągów czynników szkodliwych (23 zakłady );

O   wybudowanie 9 dźwigów osobowych;

O   wykonanie pochylni dla osób poruszających się na wózkach inwalidzkich (12 zakładów);

O   zainstalowanie uchwytów w węzłach sanitarnych (76 zakładów);

O  wygospodarowanie i przystosowanie do potrzeb osób niepełnosprawnych: szatni (5), pomieszczeń do spożywania posiłków (4), gabinetów pielęgniarskich (3).

     Ponadto w 17 zakładach utworzono służbę bhp, w 11 zakładach wypłacono zaległe odprawy rentowe i nagrody jubileuszowe, w 17 zakładach zaprowadzono ewidencję czasu pracy, w 37 zakładach zlikwidowano zaległości urlopowe. Powrót na początek strony

 Przyczyny stwierdzonych nieprawidłowości:  

O  brak jednoznacznych przepisów określających wymagania techniczne, jakie powinny spełniać zakłady zatrudniające osoby niepełnosprawne;

O  niedostateczna wiedza wielu pracodawców z zakresu bhp;

O   traktowanie prowadzonej działalności przede wszystkim jako źródła osiągania korzyści finansowych dzięki  przysługującym ulgom i refundacjom.Powrót na początek strony

 Uwagi i wnioski:

Kontrole przeprowadzone w zakładach pracy zatrudniających osoby niepełnosprawne wykazały powtarzalność niektórych uchybień i nieprawidłowości.

Dotyczyły one przede wszystkim: dopuszczania pracowników do pracy bez wstępnego i okresowego przeszkolenia w zakresie bhp, bez wstępnych i okresowych badań lekarskich, braku właściwego (dostosowanego do rodzaju i stopnia niepełnosprawności pracowników) oprzyrządowania stanowisk pracy, niewłaściwej eksploatacji instalacji i urządzeń elektrycznych. Większość stwierdzonych nieprawidłowości występowała w zakładach ubiegających się o nadanie statusu zakładu pracy chronionej i w zakładach tworzących stanowiska pracy dla osób niepełnosprawnych.

 

 W celu osiągnięcia wyraźnej poprawy warunków pracy w zakładach zatrudniających osoby niepełnosprawne należy uznać za konieczne:

O  kontynuowanie kontroli w zakładach zatrudniających osoby niepełnosprawne i rygorystyczne egzekwowanie od pracowników obowiązku zapewnienia pracownikom należnych im praw i bezpiecznych warunków pracy, włącznie z występowaniem do wojewody (w oparciu o art.30.ust.3 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych) o podjęcie decyzji stwierdzającej utratę przyznanego statusu zakładu pracy chronionej;

O  przyspieszenie opracowania kryteriów, określających jednoznacznie wymagania techniczne, jakie powinny spełniać zakłady zatrudniające osoby niepełnosprawne. Główny Inspektor Pracy wnioskował o opracowanie takich kryteriów, w wyniku, czego Centralny Instytut Ochrony Pracy w programie na 2000 r. uwzględnił ten temat.

  4.14. Szkolenie w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy

    Kontrole - wg jednolitej metodyki - przeprowadzono w 546 zakładach pracy ( 75% stanowiły zakłady prywatne). Sprawdzono szkolenia ponad 73 tys. pracowników z których 47% zatrudnionych było w sektorze prywatnym. Wykaz najistotniejszych nieprawidłowości zawiera tabela.Powrót na początek strony

 

Powrót na stronę głównąProblemy Osób NiepełnosprawnychPowrót na stronę główną

:: Informacje :: Uprawnienia  :: Prawo :: Rehabilitacja :: PFRON :: Bez barier :: Zakłady Pracy Chronionej :: Poradniki :: NSZZ Solidarność ::
:: Podatek VAT :: Programy celowe :: Rzecznik Praw Obywatel. :: Protesty  ::  Świadczenia  :: Aktualności :: Karty praw :: O mnie :: Home ::

Ostatnia modyfikacja: listopad 2004 poczta do autora witryny romans@idn.org.pl

Powrót na początek stronyPowrót na początek strony    INTERNET dla NIEPEŁNOSPRAWNYCH - IdN1Strona wyróżniona przez serwis NonProfit.pl

Najlepiej oglądać używając IE wersji 5.0. lub nowszej i w rozdzielczości  800 x 600

Copyright: ,,Problemy Osób Niepełnosprawnych” Strona główna: „Problemy Osób Niepełnosprawnych”1998 - 2004