Problemy Osób Niepełnosprawnych 

 

Krótkie omówienie projektu ustawy o zmianie ustawy
- Kodeksu pracy (tzw. nowelizacja europejska)

INFORMACJA

W dniu 15 czerwca 2000 r. Rząd skierował do Sejmu projekt ustawy o zmianie ustawy Kodeks pracy. Projekt ten wg Rządu jest związany dostosowywaniem polskiego ustawodawstwa do prawa Unii Europejskiej.

Pierwsze czytanie projektu odbyło się w Sejmie w dniu 15 września 2000 roku, projekt został skierowany do Komisji Nadzwyczajnej ds. zmian w kodyfikacjach.

            W pracach nad projektem NSZZ "Solidarność" reprezentować będą: Bożena Borys-Szopa, Janusz Łaznowski, Henryk Nakonieczny i Zbigniew Kruszyński.

            Przypominam, że projekt ustawy został wysłany do Regionów i Sekretariatów w dniu 14 lipca 2000 r.

Ewentualne uwagi proszę przesyłać do Sekretariatu Prezydium Komisji Krajowej NSZZ "Solidarność" na nazwisko Zbigniew Kruszyński (fax: 301 05 72).

.        Zbigniew Kruszyński Początek strony


Omówienie projektu ustawy o zmianie ustawy
- Kodeksu pracy (tzw. nowelizacja europejska)
- druk sejmowy nr 2013

Zgodnie z uzasadnieniem do projektu ustawy jego celem jest głównie dostosowanie przepisów kodeksu pracy do przepisów Konstytucji i do dyrektyw europejskich. Ponadto w ustawie znalazły się propozycje zmierzające do zaktualizowania niektórych pojęć. 

Poniżej zawarto krótkie omówienie przepisów zawartych w cytowanym projekcie ustawy. Dla zwiększenia przejrzystości posłużono się numeracją kodeksową (i innych ustaw zmienianych). 

-         art. 11, 113 i 29 § 4 k.p. - zmiany dostosowawcze do Dyrektywy 97/81 z 15 grudnia 1997 r. dotyczącej pracy w niepełnym wymiarze. Chodzi o prawne zabezpieczenie interesów osób pracujących w niepełnym wymiarze oraz chcących tak pracować. W szczególności eksponuje się zasadę, iż zatrudnienie w niepełnym wymiarze czasu pracy nie może nastąpić wbrew woli pracownika a ponadto, że zatrudnieni w takim systemie mają identyczne prawa jak pozostali pracownicy, z uwzględnieniem jednak proporcjonalności wynagrodzenia za pracę i innych świadczeń związanych z pracą.

-         art. 221 k.p. - zmiana dostosowawcza do Konstytucji. Chodzi o przyznanie pracodawcy prawa żądania określonych informacji od pracownika i kandydatów do pracy. Zgodnie bowiem z art.  51 Konstytucji  nikt nie może być obowiązany inaczej niż na podstawie ustawy do ujawniania informacji dotyczących jego osoby.

-         art. 29 k.p. - dostosowanie do Dyrektywy 91/533 z 14 października 1991 r. w sprawie obowiązku pracodawcy dotyczącego informowania pracowników o warunkach stosowanych do umowy o pracę. Chodzi o rozszerzenie zakresu informacji, jakie powinny znaleźć się w umowie o pracę. Oprócz tego co jest obecnie w kodeksie pracy projekt zakłada, iż w umowie powinno być: określenie stron umowy, daty jej zawarcia oraz wymiaru czasu pracy. Pracodawca będzie zobowiązany poinformować pracownika w ciągu miesiąca od rozpoczęcia przez niego pracy o dobowej i tygodniowej normie czasu pracy, częstotliwości i terminie wypłaty wynagrodzenia, urlopie wypoczynkowym oraz długości okresu wypowiedzenia umowy o pracę.

Powyższe zasady stosuje się odpowiednio do pracowników zatrudnionych na podstawie powołania, mianowania, wyboru i spółdzielczej umowy o pracę.

-         art. 39, 40, 43, 55, 631, 72, 87, 921 i 93  k.p. - zmiany mają charakter redakcyjny.

-         art. 68 i 76 k.p. - wykreślenie odwołania do rozporządzeń wykonawczych, które określać mogą rodzaje stanowisk objętych powołaniem i mianowaniem. Stanowiska takie mogą określać jedynie ustawy.

-         art. 69 pkt 2 k.p. - stworzenie możliwości orzekania przez sąd odszkodowania w razie niezgodnego z prawem odwołania pracownika ze stanowiska.

-         art. 772 k.p. - zmiana znosi ograniczenie wydawania regulaminów wynagradzania w sferze budżetowej, wprowadza jednak wyłączenie spod ich zakresu osób zarządzających zakładem pracy.

-         art. 773 k.p. - zmiana wprowadza zasadę, iż w sferze budżetowej zawarcie układu zbiorowego uchyla w stosunku do objętych nim pracowników przepisów rozporządzenia w sprawie zasad wynagradzania.

-         art. 94 pkt 2a k.p. - zmiana wprowadza obowiązek pracodawcy zagwarantowania pracy w sposób zapewniający zmniejszenie jej uciążliwości (zwłaszcza monotonnej) głównie przez wprowadzanie przerw w pracy wliczanych do czasu pracy. Wobec braku jakiejkolwiek sankcji przepis ustanawiający ten obowiązek będzie jedynie deklaracją.

-         art. 1041 § 1 pkt 2 k.p. - wprowadzenie obowiązku ustalania w regulaminie pracy okresów rozliczeniowych dla potrzeb czasu pracy. Jest to jednak zmiana o charakterze porządkowym, gdyż obowiązek ten do tej pory wynika z innych przepisów Działu VI k.p.

-         art. 128 k.p. - w zakresie definicji czasu pracy projekt nie dokonuje zmian. W dalszym ciągu czasem pracy będzie czas, w którym pracownik pozostaje w dyspozycji pracodawcy w zakładzie pracy lub winnym miejscu wyznaczonym do wykonywania pracy. Wprowadzone zostają natomiast definicje: "pracy zmianowej", "osób zarządzających zakładem pracy" oraz "doby".

-         art. 129 - 132 i 144 k.p. - przepisy te wprowadzają nową normę tygodniową. Zachowana zostaje norma 42 godzin na tydzień, natomiast zwiększeniu ulega liczba dodatkowych dni wolnych od pracy z 39 do 52. Oznacza to wprowadzenie pięciodniowego tygodnia pracy, co przy zachowaniu normy 42 godzin na tydzień i 8 godzin na dobę powoduje konieczność rozparcelowaniu dwugodzinnej nadwyżki na pozostałe dni tygodnia przy zbilansowaniu normy w okresie rozliczeniowym. Przepisy projektu dopuszczają więc możliwość zwiększenia normy dobowej w niektóre dni tygodnia nawet do 10 godzin (praca w ramach tak ustalonych 10 godzin nie stanowi pracy w godzinach nadliczbowych).

Wprowadzenie pięciodniowego tygodnia pracy harmonizuje z wymogami prawa europejskiego (Dyrektywa 93/104 EC).

Zgodnie z art. 144 możliwe jest wprowadzenie tygodnia pracy o mniejszej niż 5 ilości dni roboczych. Dopuszczalne będzie wówczas przedłużenie normy dobowej w niektóre dni nawet do 12 godzin.

Obecnie w sejmie rozpoznawany jest projekt zmiany do kodeksu pracy, zgodnie, z którym wprowadzona ma być od razu norma 40 godzinnego tygodnia pracy.

-         art. 133 k.p. - wprowadza zasadę tzw. tygodniowego łączonego czasu pracy. Chodzi o określenie maksymalnego czasu pracy, jaki w danym tygodniu może przepracować pracownik. W sumie pracownik w przyjętym okresie rozliczeniowym nie może pracować więcej niż 48 godzin liczonego łącznie jako zwykły czas pracy i nadgodziny. Zwrot "w przyjętym okresie rozliczeniowym" oznacza, iż faktyczny czas pracy w określonym tygodniu może grubo przekraczać 48 godzin (ze zbilansowaniem do 48 godzin w pozostałych tygodniach).

Początek strony

 

Powyższa zmiana harmonizuje z wymogami prawa europejskiego (Dyrektywa 93/104 EC).

-         art. 134 i 135 k.p. - wprowadzają nowe gwarancje, dotąd nie znane polskiemu prawu pracy. Chodzi tu o zapewnienie pracownikom ciągłego (nieprzerwanego) czasu wolnego w wymiarze 11 godzin w każdej dobie i 35 godzin w tygodniu.

Przepis o wypoczynku dobowym nie dotyczy pracowników zarządzających zakładem pracy, prowadzących akcję ratowniczą (także usuwających awarię) i pracujących na zmianę.

Nie jest zupełnie zrozumiały art. 135 § 2 k.p., zgodnie, z którym tygodniowy odpoczynek może obejmować mniejszą liczbę godzin. Jest to chyba jakaś pomyłka, gdyż w istocie przepis ten prowadziłby do uchylenia normy o wypoczynku tygodniowym. Nieprzerwany czas wypoczynku powinien przypadać w niedzielę (z wyjątkiem sytuacji dozwolonej pracy w niedzielę).

Powyższa zmiana harmonizuje z wymogami prawa europejskiego (Dyrektywa 93/104 EC).

-         art. 137 k.p. - wprowadza zasadę pracy od poniedziałku do piątku (z zachowaniem normy 42 godzinnej w tygodniu), czyli że obligatoryjnie tylko soboty będą dodatkowymi dniami wolnymi od pracy.

-         art. 138 i 139 k.p. - regulują system równoważnego czasu pracy. W zasadzie nie wprowadza się większych zmian w stosunku do tego, co obowiązuje obecnie. Jedynie w art. 139 § 2 k.p. przewiduje się, iż w pracach polegających na dozorze - pracownikowi przysługuje odpoczynek odpowiadający co najmniej takiej ilości godzin, ile pracował.

-         art. 140 k.p. - reguluje pracę w ruchu ciągłym. Projekt dopuszcza możliwość przedłużenia normy tygodniowej do 45 godzin w przyjętym okresie rozliczeniowym nie dłuższym niż 4 tygodnie, a jednego dnia w niektórych tygodniach - do 12 godzin.

-         art. 141 k.p. reguluje tzw. przerywany czas pracy. Nowością jest tu wprowadzenie możliwości ustanawiania tego systemu w drodze umowy o pracę. Przerywanym czasem pracy nie mogą być objęci pracujący w ruchu ciągłym i w systemach równoważnych.

Początek strony

 

-         art. 145 k.p. - wprowadza system pracy weekendowej. Zgodnie z tym przepisem za zgodą pracownika zatrudnionego w niepełnym czasie pracy może być stosowany do niego system czasu pracy, w którym praca jest świadczona wyłącznie w soboty, niedziele i święta. W tym systemie jest dopuszczalne przedłużenie dobowego wymiaru czasu pracy do 12 godzin.

-         art. 148 - jest to odpowiednik obecnego art. 1295 k.p. (zakaz pracy powyżej 8 godzin dla ciężarnych i opiekujących się dziećmi do lat 4 i zatrudnionych w warunkach szkodliwych.

-         art. 149 k.p. - przepis przewiduje skrócenie okresu rozliczeniowego w przypadku rozwiązania stosunku pracy przed upływem tego okresu.

-         art. 150 k.p. - przepis doprecyzowuje obowiązek prowadzenia przez pracodawcę ewidencji czasu pracy.

-         art. 151 k.p. - daje prawo do wprowadzenia w układzie zbiorowym pracy innego systemu czasu pracy, niż uregulowany w przepisach kodeksu pracy. Te inne systemy czasu pracy nie mogą jednak naruszać m. in. przepisów o normie tygodniowej (art. 129), o normie łączonego czasu pracy (art. 133) i ciągłym wypoczynku (art. 135).

-         art. 1511 - 1515 - regulują czas pracy w godzinach nadliczbowych. W zasadzie jest to powtórzenie regulacji dotychczasowej (dotychczasowe art. 133 - 136 k.p.) z następującymi ważniejszymi modyfikacjami:

-         brak określenia dobowego limitu nadgodzin (należy go wywodzić z przepisów gwarantujących wypoczynek dobowy - będzie to więc 5 nadgodzin na dobę),

-         pracownicy zatrudnienie w niepełnym wymiarze - ustalają w umowie o pracę dopuszczalną liczbę nadgodzin ponad określony w umowie wymiar czasu pracy,

-         doprecyzowano jaki dodatek przysługuje za prace przekraczającą przeciętną tygodniową normę czasu pracy (wprowadza się 100 % dodatek).

-         art. 1516 - 1517 k.p. - przepisy o czasie w porze nocnej. Regulacja w zasadzie ta sama, co obecnie z tym, że pracującym w nocy jest tylko taki pracownik, któremu co najmniej 3 godziny przypadają na porę nocną lub, którego 25% czasu pracy w okresie rozliczeniowym przypada w porze nocnej. Za każdą pracę w porze nocnej (należy domniemywać, że każe u tych, którzy nie spełniają podanego wyżej warunku) należy się wynagrodzenia z dodatkiem w wysokości 20% stawki godzinowej wynikającej z najniższego wynagrodzenia.

-         art. 1518 - 15111 k.p. - przepisy o czasie pracy w niedziele i święta. Regulacja w zasadzie ta sama, co dotychczas z następującymi modyfikacjami: uściślono, kiedy pracodawca ma obowiązek udzielenia dnia wolnego za pracę w niedzielę i w święto oraz ustalono, że pracownicy pracujący w niedziele powinni korzystać co najmniej raz na cztery tygodnie z wolnej niedzieli (obecnie raz na trzy tygodnie).

Początek strony

 

Obecnie w sejmie rozpoznawany jest projekt zmiany do kodeksu pracy, zgodnie, z którym wprowadzony ma być zakaz pracy w niedziele i w święta w placówkach handlowych.

-         art. 153 k.p. - doprecyzowanie budzących wątpliwości interpretacyjne zwrotów ustawowych dotyczących nabycia prawa do pierwszego urlopu wypoczynkowego.

-         art. 154 k.p. - podniesienie minimalnego wymiaru urlopu wypoczynkowego z 18 na 20 dni (od 1 stycznia 2003 r.). Dla pracowników pracujących w niedziele i święta (jako normalnych dniach pracy) dni te będą zaliczane do urlopu. W systemach równoważnego czasu pracy, - jeśli w danym okresie rozliczeniowym przypada więcej dni wolnych od pracy niż normalnie - urlopy będą udzielane w dniach pracy i dniach wolnych w takiej proporcji, w jakiej dni te występują w czasie wykonywania pracy przez pracownika zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy. To samo dotyczy pracowników zatrudnionych w niepełnym wymiarze, jeśli pracują oni tylko w niektóre dni tygodnia, a w pozostałe dni nie mają obowiązku wykonywania pracy.

-         art. 1551 i 1552 k.p. - zmiany w zakresie zasady proporcjonalności. W § 1 doprecyzowano, że zasada nabywania prawa do urlopu w wymiarze proporcjonalnym dotyczy tylko urlopu kolejnego. W § 21 usuwa się wątpliwość, którą wzbudzała dotychczasowa regulacja. Przyjmuje się, bowiem, iż urlop w wymiarze proporcjonalnym nabywa także pracownik, który powraca do pracy po przerwie obejmującej przełom roku.

W art. 1552 k.p. zmiana polega na zastąpieniu zwrotu "okres niewykonywania pracy" szczegółowym katalogiem zdarzeń.

-         art. 159 k.p. - skreślenie § 2 w tym przepisie oznacza zakaz zaliczania urlopu z tytułu pracy sezonowej do urlopu z tytułu pracy nie sezonowej.

-         art. 171 k.p. - wprowadzenie zasady, iż tylko w razie rozwiązania bądź wygaśnięcia stosunku pracy pracownik nabywa prawo do ekwiwalentu za niewykorzystany urlop (dotychczas ekwiwalent przysługiwał także w razie powołania do służby wojskowej i w razie skierowania do pracy za granicą).

-         art. 179, 185, 1891, 191, 201, 209, 229, 230, 231, 235 i 283 k.p. i art. 30 ust. 5 ustawy o związkach zawodowych - zmiany mają charakter redakcyjny.

-         art. 226 k.p. - nakłada na pracodawcę obowiązek, obok informowania pracownika, także oceniania i dokumentowania ryzyka zawodowego i stosowania niezbędnych środków profilaktycznych.

-         art. 23715 k.p. - dostosowanie do Konstytucji delegacji ustawowej dla wydania aktów wykonawczych w sprawie bhp.

-         art. 24126 k.p. - zdefiniowanie (poprzez odesłanie do art. 128 k.p.) pojęcia "osoby zarządzające w imieniu pracodawcy zakładem pracy". Nie można dla nich określać w zakładowym układzie zbiorowym pracy warunków wynagradzania.

-         dział XIVa k.p. - proponuje się go skreślić, co oznacza wyeliminowanie instytucji grupowej organizacji pracy.

-         art. 298 k.p. - proponuje się go skreślić. Przewiduje on regulowania praw i obowiązków niektórych pracowników w drodze rozporządzeń wykonawczych. Skreślenie tego przepisu jest podyktowane jego sprzecznością z Konstytucją.

-         art. 9 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy - po zmianie inspektorzy pracy zyskają możliwość wydawania nakazów ograniczenia czasu pracy pracowników, którzy wyrazili zgodę na pracę ponad łączona tygodniową normę czasu pracy.

-         art. 3 ustawy o zwolnieniach grupowych - wprowadzenie nowej definicji zwolnienia grupowego, zgodnej z dyrektywą 98/59 (EC) z dnia 20 lipca 1998 r. w sprawie dostosowania ustawodawstwa państw członkowskich dotyczących zwolnień zbiorowych. Proponuje się, by przepisy ustawy o zwolnieniach grupowych stosowane były w razie konieczności rozwiązania stosunków pracy z przyczyn dotyczących pracodawcy, jeżeli w okresie nie przekraczającym 30 dni dotyczy to, co najmniej:

-         10 pracowników, gdy pracodawca zatrudnia więcej niż 20 pracowników, ale mniej niż 100 pracowników,

-         10% pracowników, gdy pracodawca zatrudnia przynajmniej 100 pracowników, jednakże mniej niż 300 pracowników,

-         30 pracowników, gdy pracodawca zatrudnia przynamniej 300 pracowników.

Przepisy tej ustawy stosować się będzie także - tak jak obecnie - w razie likwidacji lub ogłoszenia upadłości pracodawcy.  

Z przepisów przejściowych na uwagę zasługuje art. 8, zgodnie, z którym wprowadzenie dodatkowych dni wolnych od pracy w liczbie określonej, w art. 130 k.p. oraz skrócenie czasu pracy w ruchu ciągłym, przewidziane w art. 140 § 1 k.p., nie może powodować obniżenia dotychczasowej wysokości wynagrodzenia pracowników.

 

                                                                                                                Jakub Stelina Dział Prawny
                                                                                                            Komisji Krajowej   NSZZ ,,Solidarność"

                                                                                                          Początek strony

 

Powrót do strony głównej Problemy Osób Niepełnosprawnych

Kilka słów o autorze witryny Szukam sponsora witryny Problemy Osób Niepełnosprawnych >>>>>>>>>>>>> Szukam sponsora witryny Problemy Osób Niepełnosprawnych >>>>>>>>>>>>> Szukam sponsora witryny Problemy Osób Niepełnosprawnych >>>>>>>>>>>>> Szukam sponsora witryny Problemy Osób Niepełnosprawnych >>>>>>>>>>>>> Szukam sponsora witryny Problemy Osób Niepełnosprawnych >>>>>>>>>>>>> Szukam sponsora witryny Problemy Osób Niepełnosprawnych >>>>>>>>>>>>> Szukam sponsora witryny Problemy Osób Niepełnosprawnych >>>>>>>>>>>>>Szukam sponsora witryny Problemy Osób Niepełnosprawnych >>>>>>>>>>>>>Szukam sponsora witryny Problemy Osób Niepełnosprawnych >>>>>>>>>>>>> Szukam sponsora witryny Problemy Osób Niepełnosprawnych >>>>>>>>>>>>> Szukam sponsora witryny Problemy Osób Niepełnosprawnych >>>>>>>>>>>>> Kilka słów o autorze witryny

Parę słów o obsługującm witrynę, serdecznie wszystkich zapraszam Ostatnia modyfikacja: kwiecień, 2003 e-meil do obsługującego witrynę, proszę o listy, opinieromans@idn.org.pl

Początek stronyPoczątek strony    INTERNET dla NIEPEŁNOSPRAWNYCH - IdN1Strona wyróżniona przez serwis NonProfit.pl