Powrót do strony głównejProblemy Osób Niepełnosprawnych
 

   

Kodeks  Pracy  -  zmiany

Kodeks Pracy zmiany - 29 listopada 2002 r. - 1 stycznia 2003 r.

Od 29 listopada weszły w życie pierwsze zmiany w kodeksie pracy. Przypominamy czego dotyczą najważniejsze z nich.

 Na  czas  określony

Tak było: Pracodawca mógł podpisać dwie umowy na czas określony. Trzecia umowa musiała być zawarta na czas nieokreślony.

Od 29 listopada: Pracodawca sam zdecyduje, kiedy podpisze z pracownikiem umowę na czas nieokreślony. Do czasu wejścia Polski do Unii Europejskiej pracodawca może zgodnie z prawem zawierać dowolną liczbę umów na czas określony.

W  zastępstwie

Tak było: Kodeks nie przewidywał takiej możliwości zatrudnienia.

Od 29 listopada: Wprowadzono możliwość zawierania umów na zastępstwo pracownika nieobecnego, np. z powodu urlopu macierzyńskiego, wychowawczego czy choroby. Taką umowę pracodawca będzie mógł rozwiązać bez podania przyczyny - tak jak każdą umowę na czas określony.

- Umowa na zastępstwo to rodzaj umowy na czas określony, który nie musi przewidywać konkretnej daty rozwiązania. Trzeba zauważyć, że nie jest to w jakiś specjalny sposób niekorzystne dla pracownika, ponieważ dotychczas pracodawca mógł także rozwiązywać umowę na czas określony bez podania przyczyny. Dla pracodawcy jest to wygodniejsze, ponieważ jeśli przedłuża się nieobecność pracownika, to automatycznie przedłuża się taka umowa, jeśli nieobecność jest krótsza to szybciej następuje rozwiązanie stosunku pracy.

Samozatrudnienie

Tak było: Kodeks nie zawierał konkretnych przepisów dotyczących bezpośrednio umów cywilnoprawnych.

Od 29 listopada: Nowe przepisy ograniczają możliwość zawierania pomiędzy pracownikiem a pracodawcą umów cywilnoprawnych. Pracodawca nie będzie mógł zastąpić umowy o pracę umową cywilnoprawną (umowa o dzieło, umowa zalecenie), jeżeli pracownik będzie wykonywał pracę pod kierownictwem pracodawcy, co przejawia się m.in. w wyznaczeniu miejsca i czasu pracy.

- Ustawodawca w tym przepisie mocniej podkreślił, że istniejące w przepisach kierownictwo pracodawcy wyraża się w wyznaczeniu miejsca i czasu pracy. Jeżeli wobec pracownika stosowane są takie warunki to między pracownikiem a pracodawcą nie może być podpisana umowa cywilnoprawna. Często tak było, że osoby zmuszone były do założenia działalności gospodarczej i potem zawierały umowy cywilnoprawne z podmiotami, które zlecały im pracę, ale nie miały samodzielności w zakresie czasu i miejsca pracy. Było to zatrudnienie pozorne.

Nadgodziny

Tak było: W ciągu doby pracownik mógł przepracować 4 godziny nadliczbowe. Roczny limit nadgodzin wynosił 150 godzin.

Od 29 listopada: Nadal obowiązuje czterogodzinny dobowy limit. Nowe przepisy umożliwiają ustalenie w zakładowym układzie pracy, regulaminie czy umowie, większych limitów rocznych. Jednak tygodniowy czas pracy (normalny czas pracy plus nadgodziny) nie może przekroczyć przeciętnie 48 godzin.

- Jest to znaczne zwiększenie możliwości zatrudniania pracowników w czasie ponad wymiarowym. Skoro dotychczasowy limit roczny może być ponad dwukrotnie rozszerzony poprzez układ czy regulamin pracy a u tych pracodawców, gdzie się takich aktów nie tworzy poprzez umowę o pracę. To stwarza większe zagrożenie eksploatacji pracownika.

Regulamin  pracy

Tak było: Regulaminy pracy i wynagradzania tworzyły zakłady pracy zatrudniające, co najmniej 5 pracowników.

Od 29 listopada: Tworzenie regulaminów jest obowiązkowe dla pracodawców zatrudniających 20 i więcej pracowników. Warunki zatrudnienia, wynagrodzenia i świadczenia pracy będzie musiała regulować umowa o pracę.

- Większa grupa pracowników nie będzie podlegała takim ustaleniom, które były zawarte w dotychczasowych regulaminach pracy czy wynagradzania. Wszystko będzie bardziej improwizowane. Trzeba zauważyć, że nowy przepis art. 104 (górny 4) zobowiązuje pracodawcę do uściślenia na piśmie kilku spraw organizacyjnych dotyczących, np. pracy w porze nocnej, dni wolnych od pracy. Będzie to pewna namiastka regulaminu.

Urlop

Tak było: Rozwiązując umowę z pracownikiem, pracodawca musiał wypłacić ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy.

Od 29 listopada: Ekwiwalentu za niewykorzystany urlop nie trzeba będzie wypłacać pracownikowi, który po raz kolejny zatrudni się w tym samym zakładzie pracy i wspólnie z pracodawcą postanowi przenieść zaległy urlop na później.

Kiedy szukasz pracy

Tak było: Podczas wypowiedzenia, nie przekraczającego jeden miesiąc pracownik miał prawo do dwóch dni roboczych płatnego zwolnienia na poszukiwanie pracy. Na trzy miesięcznym wypowiedzeniu były to 3 dni.

Od 29 listopada: Prawo do zwolnienia, którego wymiary nie zostały zmienione, ma tylko ten pracownik, któremu pracodawca wypowiedział umowę. Pracownikowi, który sam złożył wypowiedzenie takie prawo nie przysługuje.

Świadectwo  pracy

Tak było: Pracownik dostawał świadectwo pracy przy każdym rozwiązaniu lub wygaśnięciu umowy o pracę.

Od 29 listopada: Zwolnienie z obowiązku wydawania świadectwa pracy ma pracodawca, który tego samego pracownika zatrudnia na kolejną umowę. Pracownik jednak ma prawo zażądać takiego świadectwa.

Czas  przerywany

Tak było: Przepisy kodeksu pracy nie przewidywały przerywanego czasu pracy z wyjątkiem kierowców w transporcie i komunikacji samochodowej.

Od 29 listopada: Pracodawca może wprowadzić przerywany czas pracy, jeśli jest to uzasadnione rodzajem lub organizacją pracy w jego zakładzie. Maksymalnie 5-godzinna przerwa nie będzie wliczana do czasu pracy. Pracownik otrzyma za nią połowę wynagrodzenia należnego za czas przestoju.

- Przerywany czas pracy jest rzeczywiście poszerzony. Zmiana w kodeksie pracy pozwala przerywany czas pracy wprowadzić też u innych pracodawców (nie tylko w komunikacji i transporcie), ale warunkiem jest zawarcie układu zbiorowego pracy. Tam, gdzie nie ma związków zawodowych i układów zbiorowych pracy, pracodawca nie będzie mógł wprowadzić przerywanego czasu pracy.

Przerwa  w  pracy

Tak było: 15-minutowa przerwa w pracy przysługiwała pracownikowi, który pracował minimum 6 godzin dziennie.

Od 29 listopada: Oprócz dotychczasowego kwadransa pracodawca będzie mógł wprowadzić dłuższą przerwę (do 1 godziny) na posiłek lub załatwienie spraw osobistych. Przerwa ta nie będzie wliczana do czasu pracy.

- To zupełnie nowa propozycja i jej wprowadzenie będzie zależało od woli pracodawcy. Istotne to, że przerwa ta nie jest niczym rekompensowana. Godzinę później będziemy wracać z pracy do domu. Jeżeli pracodawca wprowadzi taką przerwę, to pracownik będzie musiał się do tego dostosować i bez znaczenia jest, jak wykorzysta tę przerwę.

Badania  lekarskie

Tak było: Wstępne badania lekarskie musiał robić każdy pracownik przyjmowany do pracy oraz przenoszony na stanowiska, na których występują czynniki szkodliwe dla zdrowia lub uciążliwe dla środowiska.

Od 29 listopada: Pracownik, który przyjmowany jest ponownie do pracy w tej samej firmie, na tę samą funkcję lub inną, ale o tych samych warunkach i bezpośrednio po zakończeniu poprzedniej umowy, nie musi wykonywać wstępnych badań lekarskich.

Zawiadomienia  inspektora

Tak było: Przedsiębiorca miał obowiązek powiadomić inspektorów pracy i sanitarnego o rozpoczęciu swojej działalności, zmianie miejsca jej prowadzenia, zakresie i rodzaju oraz o jej zaprzestaniu lub likwidacji.

Od 29 listopada: Przy zamykaniu, likwidowaniu firmy lub zmianach działalności, które nie powodują zwiększenia zagrożenia dla zdrowia pracowników, przedsiębiorca nie będzie musiał powiadamiać inspektorów.

BHP

Tak było: Służby bhp tworzyły firmy zatrudniające powyżej 10 pracowników a komisję bhp - powyżej 50. Każdy pracownik musiał przejść szkolenie bhp przed dopuszczeniem na stanowisko pracy.

Od 29 listopada: Obowiązek tworzenia służby bhp będzie miał pracodawca, zatrudniający więcej niż 100 pracowników, a komisję bhp - więcej niż 250. Szkolenia bhp nie będzie musiał przechodzić pracownik, który zatrudniany jest przez tego samego pracodawcę, na tym samym stanowisku i bezpośrednio po zakończeniu poprzedniej umowy.

Kary

Tak było: Za konkretne przewinienie pracodawca mógł ukarać pracownika tylko raz, a ponadto zakazane było pozbawienie pracownika uprawnień, np. obniżenie premii, nie przyznanie nagrody).

Od 29 listopada: Pracodawca będzie miał możliwość ukarania za to samo przewinienie karą porządkową, np. udzielając nagany a następnie dalej sankcjonować odbierając premię czy nagrodę.

- Od 1996 do 2002 r. był przepis, który nie pozwalał karać pracownika najpierw karą porządkową a później jeszcze dodatkowymi sankcjami, np. pozbawieniem awansu, premii, nagrody, itp. Obecnie oprócz ukarania mogą być stosowane dalsze sankcje, które nie są już karami porządkowymi. Zatarcie ukarania następuje po roku nienagannej pracy. Praktycznie sankcje mogą być stosowane przez rok.

Zmiany w kodeksie pracy powodujące pogorszenie sytuacji pracownika niekoniecznie zaczną kształtować sytuację pracownika u danego pracodawcy z dniem ich wejścia w życie (29 listopada br., czy 1 stycznia 2003 r.). Jeżeli układ zbiorowy pracy, lub regulamin zawiera postanowienia odpowiadające wcześniejszym rozwiązaniom kodeksowym (korzystniejszym), to wiążące są postanowienia układu, lub regulaminu. W celu dostosowania treści aktów wewnątrzzakładowych do zmienionego (mniej korzystnego) kodeksu pracy, należy zmodyfikować układ zbiorowy - zawierając i rejestrując protokół dodatkowy, lub wprowadzając nowy regulamin. Po przeprowadzeniu zmian w układzie, lub regulaminie wynagradzania na niekorzyść pracowników, pracodawca chcąc dostosować treść stosunku pracy każdego pracownika do zmodyfikowanego układu czy regulaminu, musi dokonać wypowiedzenia zmieniającego (art. 241 13 - górny indeks § 2 kp)

Oprac. Marta Pióro,                
komentarze
dr Waldemar Buziak,
BKN ZR Gdańskiego
        

Początek strony

 

 

Stanowisko Prezydium KK nr 146/02 ws. nowelizacji Kodeksu pracy

Oceniając zmiany prawa pracy dokonane przez Sejm w nocy 26 lipca 2002 r., Prezydium Komisji Krajowej NSZZ ,,Solidarność" stwierdza, że:

Za niedopuszczalne i najbardziej dotkliwe dla pracowników uznajemy następujące rozwiązania:

  1. Bezpłatny pierwszy dzień zwolnienia lekarskiego;

  2. Dowolnie długie zatrudnianie pracowników na czas określony;

  3. Zwiększanie limitów nadgodzin i obniżenie wynagrodzenia za nie oraz zastępowanie wynagrodzenia za nadgodziny dniami wolnymi od pracy bez zgody pracownika;

  4. Możliwość wydłużenia dnia pracy o 1 godzinę przez wprowadzenie bezpłatnej przerwy;
  5. Możliwość zawieszenia układów zbiorowych pracy i obniżania wynagrodzeń poprzez wprowadzenie niejasnego kryterium "trudności finansowych pracodawcy";
  6. Obowiązek tworzenia służb bhp tylko w przedsiębiorstwach zatrudniających ponad 100 osób;
  7. Wprowadzenie umów na zastępstwo wyłącznie w celu ograniczenia praw kobiet ciężarnych;
  8. Pozbawienie ochrony prawnej reprezentacji pracowniczej;
  9. Faktyczne pozbawienie konstytucyjnych uprawnień pracowniczych osób w małych. przedsiębiorstwach (poniżej 20 zatrudnionych), stanowiących rosnący odsetek ogółu pracowników.

Za skandaliczne uznajemy wykorzystanie parlamentarnych procedur legislacyjnych dla uniknięcia ustawowego obowiązku konsultacji zmian w przepisach prawa pracy ze związkami zawodowymi. Zignorowanie przez parlament treści uzgodnień pomiędzy partnerami społecznymi jest wyrazem arogancji władzy i prowadzenia pozorowanego dialogu społecznego. Niweczy to pozytywne dla pracowników efekty wcześniejszych uzgodnień dotyczących:

  1. Rezygnacji z propozycji możliwości definitywnego rozwiązywania układów zbiorowych;
  2. Odstąpienia od pozbawienia odpraw w przypadku indywidualnych zwolnień z przyczyn dotyczących zakładu pracy;
  3. Wprowadzenia zapisów zmierzających do ograniczenia zatrudnienia pozakodeksowego.

Początek strony

 

 

Pierwsze zmiany w KP wchodzą w życie od 29 listopada 2002 r.

29 listopada 2002 r. wchodzi w życie pierwsza część znowelizowanych przepisów kodeksu pracy.

Nowe przepisy przewidują między innymi, że pracodawcy zatrudniający mniej niż 20-tu pracowników lub nie objęci układem zbiorowym pracy będą mogli stosować mniej korzystne niż przewidziane w umowach o pracę warunki zatrudnienia pracowników. Nowelizacja wprowadza także nowy typ umowy na zastępstwo. Gdy pracownik zachoruje, lub pójdzie na długi urlop, pracodawca, na czas jego nieobecności będzie mógł przyjąć nowego pracownika. Umowę na zastępstwo przedsiębiorca będzie mógł rozwiązać bez podania przyczyny i nie będzie miał obowiązku wypłacania odprawy.

Według wiceministra pracy Krzysztofa Patera zmiany w prawie pracy powinny przynieść korzyści zarówno pracodawcom jak i pracownikom. Dzięki ułatwieniom przedsiębiorcy będą mogli efektywniej rozwijać swoje firmy i tworzyć nowe miejsca pracy - twierdzi minister.

Nowelizacja przewiduje również, że do czasu przystąpienia Polski do Unii Europejskiej pracodawcy będą mogli zatrudniać pracownika na czas określony na podstawie dowolnej liczby umów. Przedtem trzecia umowa musiała być zawierana na czas nieokreślony. Nowe przepisy mają także między innymi ograniczyć zjawisko tzw. samozatrudnienia. Jeśli spełniony zostanie warunek, że pracownik wykonuje określoną pracę na rzecz pracodawcy pod jego kierownictwem oraz w wyznaczonym przez niego miejscu i czasie , pracodawca nie będzie mógł zastąpić umowy o pracę umowami cywilnoprawnymi - przewiduje nowelizacja.

Wiele przepisów znowelizowanego w lipcu przez Sejm Kodeksu Pracy wejdzie w życie 1 stycznia 2003 roku, a jeszcze inne w lipcu przyszłego roku.

Początek strony

 

 

Od 1 stycznia 2003 r. obowiązują kolejne zmiany w Kodeksie Pracy

Od 1 stycznia 2003 r. wchodzi w życie druga część przepisów znowelizowanego Kodeksu Pracy.

Zmiany przewidują między innymi, że pracownicy będą mogli z przysługującego im urlopu wypoczynkowego wziąć do czterech dni w roku w dogodnym dla siebie terminie i bez konieczności pytania przełożonego o zgodę.

Inną nowością jest niepłacenie za pierwszy dzień choroby, przy zwolnieniach trwających do 6 dni.

Od 1 stycznia 2003 r. zostaje też wydłużony z trzech do czterech miesięcy podstawowy okres rozliczeniowy czasu pracy. Nowela pozwala na wydłużenie okresów rozliczeniowych do sześciu miesięcy w budownictwie, rolnictwie, hodowli, czy przy pracach społecznie użytecznych a nawet do dwunastu miesięcy, gdy uzasadniają to nietypowe warunki mające wpływ na przebieg pracy.

Od dzisiaj obowiązują też inne dodatki za pracę w godzinach nadliczbowych - 50 procent za wszystkie godziny nadliczbowe w dni powszednie i 100 procent za pracę w nocy oraz w niedziele i święta.

Do tej pory za 2 pierwsze godziny w dzień powszedni pracodawca płacił 50 procent, a za każdą kolejną 100 procent.

Pozostałe przepisy wejdą w życie 1 lipca. Będą dotyczyły między innymi likwidacji odpraw dla pracowników firm zatrudniających do 20 osób, zwalnianych z przyczyn upadłości czy likwidacji firmy.

Początek strony

 

 

Co nam funduje koalicja SLD - UP - PSL w nowym Kodeksie pracy?

Ostatnie zmiany są znacznie szersze od tych, które rząd przedstawił związkom do zaopiniowania. Podczas nocnego posiedzenia Sejmu przegłosowano poprawki niezwykle niekorzystne dla pracowników, które uderzą w ich budżety domowe. Teraz ma je przyjąć Senat. Co nas czeka, jeżeli do tego dojdzie?

  1. Pierwszy dzień zwolnienia lekarskiego bez wynagrodzenia (uderzy to we wszystkich chorych, ale zwłaszcza w tych, którzy potrzebują jednorazowych zwolnień np. cukrzyków, a także spowoduje wykorzystywanie urlopów zamiast zwolnień co naruszy prawo do wypoczynku)

  2. Wydłużanie dnia pracy o 1 godzinę przez wprowadzenie bezpłatnej przerwy

  3. Zwiększenie limitu nadgodzin

Obniżenie wynagrodzenia za nadgodziny

Zastępowanie tego wynagrodzenia dniami wolnymi bez zgody pracownika

  1. Dowolnie długie zatrudnianie na czas określony
  2. Zawieszanie pozakodeksowych przepisów prawa pracy, a nawet zawieszanie warunków umów o pracę
  3. Pozbawienie ochrony prawnej reprezentacji pracowniczej

 

Koalicja SLD  - UP - PSL nie waha się łamać prawa

,,Solidarność" zaskarży odpowiednie przepisy nowego Kodeksu pracy do Trybunału Konstytucyjnego i instytucji międzynarodowych

Niezgodne z Konstytucją są:

Niezgodne z dyrektywami Unii Europejskiej jest:

Niezgodne ze standardami UE przyjętymi przez Polskę jest:

Niezgodne z układem stowarzyszeniowym jest:

Niezgodne z konwencjami Międzynarodowej Organizacji Pracy jest:

Powrót do strony głównej Problemy Osób Niepełnosprawnych

Parę słów o obsługującm witrynę >>>>>>>>>>>>>>>>   > Szukam sponsora witryny Problemy Osób Niepełnosprawnych   >>>>>>>>>>>>> Szukam sponsora witryny   Problemy Osób Niepełnosprawnych   >>>>>>>>>>>>> Szukam sponsora witryny   Problemy Osób Niepełnosprawnych   >>>>>>>>>>>>> Szukam sponsora witryny   Problemy Osób Niepełnosprawnych   >>>>>>>>>>>>> Szukam sponsora witryny   Problemy Osób Niepełnosprawnych   >>>>>>>>>>>>> Szukam sponsora witryny   Problemy Osób Niepełnosprawnych   >>>>>>>>>>>>> Szukam sponsora witryny   Problemy Osób Niepełnosprawnych   >>>>>>>>>>>>> Szukam sponsora witryny   Problemy Osób Niepełnosprawnych   >>>>>>>>>>>>>

Parę słów o obsługującm witrynę, serdecznie wszystkich zapraszamOstatnia modyfikacja:  kwiecień, 2003  e-meil do obsługującego witrynę, proszę o listy, opinie  romans@idn.org.pl

Początek stronyPowrót na początek stronyINTERNET dla NIEPEŁNOSPRAWNYCH - IdN1Strona wyróżniona przez serwis NonProfit.pl



Najlepiej oglądać używając IE wersja 5.0. lub nowszy  i w rozdzielczości 800 x 600 lub większej. Copyright 1997 - 2003