Problemy Osób Niepełnosprawnych
 

::  Informacje :: Uprawnienia  :: Prawo :: Rehabilitacja :: PFRON :: Bez barier :: Zakłady Pracy Chronionej :: Poradniki :: NSZZ Solidarność ::
.
:: Podatek VAT :: Programy celowe :: Rzecznik Praw Obywatel. :: Protesty  ::  Świadczenia  :: Aktualności :: Karty praw :: O mnie :: Home ::.
 

Obowiązek informacyjny pracodawcy ZPCh

 Artykuł 87 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej nie uznaje za źródła powszechnie obowiązującego prawa zarządzeń, dlatego dotychczas obowiązujące zarządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 27 marca 1998 r. w sprawie wzorów informacji przedstawianych przez prowadzącego zakład pracy chronionej lub zakład aktywności zawodowej (M.P. Nr 10, poz. 186) zastąpiono rozporządzeniem.

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 19 lipca 2000 r. w sprawie wzorów informacji przedstawianych przez prowadzącego zakład pracy chronionej lub zakład aktywności zawodowej (Dz.U. Nr 65, poz. 771) stanowi wykonanie delegacji ustawowej zawartej w art. 30 ust. 5 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. Nr 123, poz. 776 ze zm.), zwanej w dalszej części artykułu „ustawą o rehabilitacji”.

Decyzje w sprawie przyznania statusu zakładu pracy chronionej i stwierdzające utratę przyznanego statusu do 31 grudnia 1999 r. były wydawane przez Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych. Od 1 stycznia 2000 r. kompetencje w tych sprawach przejął wojewoda, od którego decyzji przysługuje odwołanie do Ministra Pracy i Polityki Społecznej.

Decyzje o przyznaniu statusu zakładu pracy chronionej wydane na podstawie ustawy z 9 maja 1991 r. o zatrudnianiu i rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych (Dz.U. Nr 46, poz. 201 ze zm.) oraz ustawy z 27 sierpnia 1997 r. różnią się swym charakterem. Artykuł 30 ust. 1 – obowiązującej od 1 stycznia 1998 r. – ustawy o rehabilitacji stanowił, iż decyzję w sprawie przyznania statusu zakładu pracy chronionej wydawano na 3 lata. Po tym okresie należało ponownie zwrócić się do wojewody o wydanie decyzji przyznającej status zakładu pracy chronionej.

Natomiast decyzje wydawane na podstawie obowiązującej do 31 grudnia 1997 r. ustawy z 9 maja 1991 r. o zatrudnianiu i rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych były wydawane na czas nie określony. W przypadku gdy decyzja została wydana pod rządami ustawy z 9 maja 1991 r., zakład pracy chronionej nie ma potrzeby – po upływie 3 lat – zwracania się o ponowne wydanie decyzji.

Prowadzący zakład pracy chronionej – zgodnie z art. 30 ust. 4 ustawy o rehabilitacji – obowiązany jest:

   poinformować wojewodę o każdej zmianie dotyczącej spełnienia warunków i realizacji obowiązków, o których stanowią art. 28 i 33 ust. 1 i 3 ustawy – w terminie 14 dni od daty tej zmiany (wzór tych informacji zawiera załącznik nr 2 rozporządzenia),

  przedstawić wojewodzie półroczne informacje dotyczące spełniania tych warunków – informacje te – zgodnie z § 2 rozporządzenia – przesyła się do wojewody właściwego dla siedziby zakładu do 20 lipca za I półrocze oraz do 20 stycznia z II półrocze roku sprawozdawczego (wzór powyższych informacji określony jest w załączniku nr 1 rozporządzenia).

Początek strony

 

INFORMACJA PÓŁROCZNA

Pierwsza część informacji

Pierwsza część informacji półrocznej zawiera dane ewidencyjne.

Pracodawca przedstawia:

   pełną i skróconą nazwę zakładu pracy chronionej lub zakładu aktywności zawodowej,

   adres zakładu i telefon kontaktowy do zakładu,

   formę prawną,

   numer REGON,

   numer NIP,

   numer i datę wydania decyzji przyznającej status zakładu pracy chronionej lub zakładu aktywności zawodowej,

   numery i daty wydania decyzji o zmianach decyzji przyznającej status zakładu pracy chronionej lub zakładu aktywności zawodowej.Początek strony

Druga część informacji

Druga część zawiera oświadczenie prowadzącego zakład pracy chronionej lub zakład aktywności zawodowej o obiektach i pomieszczeniach użytkowanych przez zakład.

Zgodnie z art. 28 ust. 1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji obiekty i pomieszczenia użytkowane przez zakład pracy powinny:

      odpowiadać przepisom i zasadom bezpieczeństwa i higieny pracy,

      uwzględniać potrzeby osób niepełnosprawnych w zakresie przystosowania stanowisk pracy, pomieszczeń higieniczno-sanitarnych i ciągów komunikacyjnych oraz spełniać wymagania dostępności do nich.

Wymóg ten dotyczy wszystkich obiektów i pomieszczeń użytkowanych przez prowadzącego zakład pracy chronionej, w których znajdują się stanowiska pracy osób niepełnosprawnych. Natomiast przepisom i zasadom bhp powinny odpowiadać także te obiekty i pomieszczenia, w których zatrudnieni są także zdrowi pracownicy lub, w których w ogóle nie ma stanowisk pracy.

Okoliczności te stwierdza Państwowa Inspekcja Pracy, z wyjątkiem okoliczności wymienionych w pkt 2 w stosunku do osób zatrudnionych w dozorze i ochronie mienia.

Pracodawca umieszcza również w oświadczeniu datę wydania i znak postanowienia lub postanowień PIP dotyczących stwierdzenia tych okoliczności.Początek strony

Trzecia część informacji

Trzecia część informacji półrocznej dotyczy oświadczenia prowadzącego zakład pracy chronionej lub zakład aktywności zawodowej o zapewnieniu doraźnej i specjalistycznej opieki lekarskiej, poradnictwa i usług rehabilitacyjnych.

Przez zapewnienie doraźnej opieki medycznej rozumie się zatrudnienie przynajmniej pielęgniarki, która w każdej chwili może udzielić osobie niepełnosprawnej pierwszej pomocy, a w sytuacjach tego wymagających – wezwać lekarza lub pogotowie.

Pielęgniarka zatrudniona na umowę o pracę lub, z którą zawarto umowę cywilnoprawną powinna posiadać – zgodnie z przepisami ustawy z 5 lipca 1996 r. o zawodach pielęgniarki i położnej (Dz.U. Nr 91, poz. 410) – uzyskane z okręgowej rady pielęgniarek i położnych zezwolenie na wykonywanie indywidualnej praktyki pielęgniarki albo indywidualnej specjalistycznej praktyki pielęgniarki. Zgodnie z art. 25 ust. 1 w zw. z art. 25 ust. 6 ww. ustawy za równoznaczne z indywidualną praktyką lub indywidualną specjalistyczną praktyką uważa się wykonywanie zawodu pielęgniarki poza zakładem opieki zdrowotnej na podstawie umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej.

Ponadto – zgodnie z art. 26 ust. 1 ww. ustawy – indywidualną, specjalistyczną i grupową praktykę pielęgniarek prowadzi się w pomieszczeniach i przy użyciu urządzeń, które odpowiadają określonym wymaganiom technicznym i sanitarnym.

Kwestię tę reguluje rozporządzenie Ministra Zdrowia z 4 kwietnia 2000 r. w sprawie wymagań, jakim powinny odpowiadać pod względem technicznym i sanitarnym urządzenia i pomieszczenia, w których można wykonywać indywidualną praktykę,Początek strony indywidualną specjalistyczną praktykę i grupową praktykę pielęgniarek i położnych (Dz.U. Nr 27, poz. 344).

Zgodnie z przepisami tego rozporządzenia pomieszczenie, w którym wykonywana jest indywidualna praktyka pielęgniarki lub praktyka grupowa, powinno spełniać następujące wymagania:

      pomieszczenie powinno stanowić odrębny budynek, odrębny lokal lub część lokalu przeznaczonego na inne cele, pod warunkiem izolacji pomieszczenia od innych użytkowników lokalu,

      powierzchnia powinna być dostosowana do zainstalowanych urządzeń, aparatury i sprzętu i wynosić co najmniej 15 m 2,

      podłoga powinna być wykonana z materiałów gładkich, twardych, zmywalnych, nienasiąkliwych i odpornych na działanie środków dezynfekcyjnych,

      ściany powinny być łatwo zmywalne i umożliwiające dezynfekcję; w miejscach wymagających częstej dezynfekcji ściany powinny być wyłożone materiałami twardymi, gładkimi, trwałymi, zmywalnymi, nienasiąkliwymi i odpornymi na działanie środków dezynfekcyjnych,

      pomieszczenie powinno być wyposażone w punkt poboru wody ciepłej i zimnej lub powinien być zapewniony dostęp do punktu poboru wody ciepłej i zimnej przeznaczonego dla ogółu użytkowników lokalu z osobnymi ręcznikami jednorazowego użytku przeznaczonymi dla pacjentów,

      przy punktach poboru wody ciepłej i zimnej ściany powinny być wyłożone materiałami twardymi, gładkimi, trwałymi, zmywalnymi itp.; dopuszcza się malowanie olejne,

      pomieszczenie powinno mieć zapewniony bezpośredni dostęp światła dziennego,

      pomieszczenie, w którym występuje nadmierne naświetlenie naturalne, powinno mieć zainstalowane urządzenia zabezpieczające przed przegrzewaniem,

      pomieszczenie powinno mieć zapewnione wietrzenie naturalne,

      budynek lub lokal, w którym znajduje się pomieszczenie, powinny być wyposażone w instalację wodociągową, kanalizacyjną, ciepłej wody, grzewczą i elektryczną,

      instalacje powinny być wykonane jako kryte, chyba że przepisy określające warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane, stanowią inaczej,

      grzejniki powinny być gładkie i łatwe do czyszczenia; nie dopuszcza się instalowania grzejników i rur ożebrowanych oraz ogrzewania podłogowego i sufitowego,

      w lokalu, w którym znajduje się pomieszczenie, powinna znajdować się wydzielona toaleta dla pacjentów lub powinien być zapewniony dostęp do toalety przeznaczonej dla ogółu użytkowników lokalu,

      korytarz, na którym przewiduje się ruch pacjentów w wózkach inwalidzkich, powinien zapewniać swobodny ruch tych wózków oraz powinien być wyposażony w urządzenia ułatwiające poruszanie się osób niepełnosprawnych (np. uchwyty przyścienne),

      w tym samym pomieszczeniu mogą być przyjmowane dzieci zdrowe i chore oraz dorośli, przy zachowaniu rozdziału czasowego przyjęć dzieci zdrowych.

Zaleca się ponadto wydzielone pomieszczenie przeznaczyć na poczekalnię dla pacjentów.

Wymagania, jakim powinny odpowiadać urządzenia w gabinecie pomocy doraźnej:

      pomieszczenie powinno być wyposażone co najmniej w następujące meble: biurko przeznaczone na przechowywanie dokumentacji medycznej, oszkloną szafkę przeznaczoną na przechowywanie leków, artykułów sanitarnych i innych materiałów medycznych, kozetkę i krzesła; meble powinny być wykonane z materiałów łatwo zmywalnych i umożliwiających dezynsekcję i dezynfekcję,

      w pomieszczeniu należy zapewnić stosowanie lampy bakteriobójczej,

      w pomieszczeniu powinno znajdować się miejsce przeznaczone do składowania bielizny czystej oraz odpowiednio zabezpieczony pojemnik do przechowywania brudnej bielizny,

      w pomieszczeniu powinno być wiadro zaopatrzone w worki plastykowe przeznaczone do gromadzenia wszelkiego typu odpadów, a w szczególności sprzętu jednorazowego użytku, zużytych artykułów sanitarnych i innych materiałów medycznych, a także pisemna instrukcja sposobu utylizacji odpadów,

      w pomieszczeniu, w którym jest wykonywana indywidualna specjalistyczna praktyka w określonej dziedzinie, mającej zastosowanie w ochronie zdrowia, powinien być zestaw urządzeń umożliwiających udzielanie świadczeń zdrowotnych zgodnie z wiedzą wymaganą w tej dziedzinie medycyny,

      w pomieszczeniu, w którym wykonywane są zabiegi światłolecznictwa lub badanie laboratoryjne, powinna być urządzona wentylacja mechaniczna,

      w pomieszczeniu, w którym są wykonywane świadczenia takie, jak opatrunki, zdejmowanie szwów, przy użyciu sprzętu medycznego, lub w innym pomieszczeniu powinno być zainstalowane urządzenie do sterylizacji.

W przypadku gdy indywidualna praktyka wykonywana jest poza zakładem opieki zdrowotnej – na podstawie umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej, jak stanowi art. 27 ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej obowiązek:

      spełnienia wymogów dotyczących pomieszczenia, w którym wykonywana jest praktyka oraz jego wyposażenia w aparaturę i sprzęt medyczny, a także

      przedstawienia okręgowej izbie pielęgniarek i położnych opinii organu sanitarnego o spełnieniu warunków umożliwiających udzielnie określonych świadczeń zdrowotnych spoczywa na podmiocie, który zawarł te umowy (m.in. na pracodawcy).

      Wyjątkiem są sytuacje, w których pomieszczenie, sprzęt i aparatura medyczna nie stanowią własności pracodawcy.

Zapewnienie doraźnej opieki lekarskiej polegać może także na zawarciu umowy o świadczenie tego typu usług ze specjalistyczną placówką świadczącą opiekę medyczną i rehabilitacyjną. W takim przypadku pielęgniarka nie musi posiadać zezwolenia na wykonywanie indywidualnej praktyki pielęgniarki albo indywidualnej specjalistycznej praktyki pielęgniarki, a jedynie prawo do wykonywania zawodu.

Zapewnienie specjalistycznej opieki lekarskiej możliwe jest przez:

      zawarcie umowy ze specjalistyczną placówką świadczącą opiekę medyczną i rehabilitacyjną albo

      zorganizowanie zakładowej przychodni opieki zdrowotnej i zatrudnienie lekarzy specjalistów, a także specjalistów zapewniających poradnictwo i usługi rehabilitacyjne (przychodnia powinna być wpisana – stosownie do postanowień ustawy z 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (Dz.U. Nr 91, poz. 408) – do rejestru zakładów opieki zdrowotnej prowadzonego przez wojewodę).

Poradnictwo powinno polegać na zaznajomieniu osoby niepełnosprawnej z możliwościami jej rehabilitacji, zaproponowaniu i pomocy w wyborze najlepszego jej sposobu, zgodnego z aktualnym stanem wiedzy medycznej. Udzielenie porady powinno być poprzedzone specjalistycznymi badaniami lekarskimi pozwalającymi na ustalenie m.in. zaawansowania i rodzaju schorzenia, a także okoliczności mających wpływ na wybór metody leczenia i rehabilitacji oraz konsekwencje tego wyboru.

Przez usługi rehabilitacyjne należy rozumieć świadczenia z zakresu rehabilitacji leczniczej mające na celu zapobieżeniePoczątek strony niepełnosprawności, usunięcie lub złagodzenie jej skutków.

Czwarta i piąta część informacji

Czwartą część wypełniają jedynie prowadzący zakłady aktywności zawodowej. Jest to oświadczenie o sposobie przeznaczania przez organizatora zakładu aktywności zawodowej uzyskanych dochodów. Muszą one być przeznaczone na cele wymienione w § 15 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 21 stycznia 2000 r. w sprawie zakładów aktywności zawodowej (Dz.U. Nr 6, poz. 77).

Środki funduszu aktywności mają być przeznaczane na następujące rodzaje wydatków:

      usprawnienie i dodatkowe oprzyrządowanie stanowisk pracy wspomagające samodzielne funkcjonowanie osób niepełnosprawnych w zakładzie pracy,

      zakup sprzętu i wyposażenia pomagającego osobie niepełnosprawnej w samodzielnym życiu i uczestnictwie w życiu społecznym w lokalnym środowisku,

      pomoc w przygotowaniu osób niepełnosprawnych do pracy poza zakładem i wyrównaniu ich szans w nowym miejscu pracy,

      pomoc w przygotowaniu, budowie, remoncie i wyposażeniu indywidualnych i zbiorowych form mieszkalnictwa chronionego dla osób niepełnosprawnych, które nie znajdują oparcia we własnej rodzinie lub podejmują świadome decyzje dotyczące samodzielnego życia,

      rekreację i uczestnictwo osób niepełnosprawnych w życiu kulturalnym,

      pomoc w zaspokajaniu innych potrzeb zatrudnionych osób niepełnosprawnych.

Piątą część stanowią informacje o stanie zatrudnienia za półrocze sprawozdawcze. Początek strony

 

ZAKŁADY PRACY CHRONIONEJ

Pracodawca prowadzący zakład pracy chronionej powinien zatrudniać nie mniej niż 20 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy.

Pracownikiem – zgodnie z art. 2 k.p. – jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę.

Zgodnie z art. 28 ust. 3 ustawy o rehabilitacji do pracowników w zakładzie pracy chronionej zalicza się także osoby niepełnosprawne wykonujące pracę nakładczą.

 

Wymiar czasu pracy

Zgodnie z art. 129 k.p. czas pracy nie może przekraczać 8 godzin na dobę i przeciętnie 42 godzin na tydzień w przyjętym okresie rozliczeniowym nie przekraczającym 3 miesięcy (z pewnymi zastrzeżeniami). Dotyczy to większości pracowników.

Normy szczególne dotyczące czasu pracy osób niepełnosprawnych zawarte są w ustawie o rehabilitacji.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 tej ustawy czas pracy osoby niepełnosprawnej nie może przekraczać 8 godzin na dobę i 40 godzin tygodniowo. Zgodnie z ust. 2 tego artykułu czas pracy osoby niepełnosprawnej zaliczonej do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności nie może przekraczać 7 godzin na dobę i 35 godzin tygodniowo. Ten wymiar czasu pracy stanowi dla tych osób pełny wymiar czasu pracy.

Ponadto – jak stanowi ust. 3 art. 15 ww. ustawy – osoba niepełnosprawna nie może być zatrudniona w porze nocnej i w godzinach nadliczbowych.

Skrócony wymiar czasu pracy obowiązuje od dnia następującego po przedstawieniu pracodawcy orzeczenia o niepełnosprawności. Są jednak pewne wyjątki.

Zgodnie z art. 16 ustawy o rehabilitacji skróconego wymiaru czasu pracy nie stosuje się:

      do osób zatrudnionych przy pilnowaniu

      gdy na wniosek osoby zatrudnionej lekarz przeprowadzający badania profilaktyczne pracowników lub – w razie jego braku – lekarz sprawujący opiekę nad tą osobą wyrazi na to zgodę.

Są to 2 odrębne przypadki. Z mocy prawa norm tych nie stosuje się do zatrudnionych przy pilnowaniu oraz do wszystkich innych zatrudnionych – w przypadku uzyskania przez nich zgody lekarza.

Zgodnie z art. 17 ustawy o rehabilitacji osoba niepełnosprawna ma prawo do przerwy w pracy na gimnastykę usprawniającą lub wypoczynek. Czas przerwy wynosi 30 minut i jest wliczany do czasu pracy.

Ponadto art. 18 ww. ustawy stanowi, że stosowanie zmniejszonych norm czasu pracy nie powoduje obniżenia wysokości wynagrodzenia wypłacanego w stałej miesięcznej wysokości, a godzinowe stawki wynagrodzenia zasadniczego, odpowiadające osobistemu zaszeregowaniu lub zaszeregowaniu wykonywanej pracy, przy przejściu na te normy czasu pracy, ulegają podwyższeniu w stosunku, w jakim pozostaje dotychczasowy wymiar czasu pracy do tych norm.Początek strony

 

Praca nakładcza osób niepełnosprawnych

Ustalając wymiar czasu pracy osób wykonujących pracę nakładczą stosuje się przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z 31 grudnia 1975 r. w sprawie uprawnień pracowniczych osób wykonujących pracę nakładczą (Dz.U. z 1976 r. Nr 3, poz. 19 ze zm.).

W przypadku wykonawców, dla których praca nakładcza stanowi jedyne źródło utrzymania, uznaje się ich zawsze za zatrudnionych w pełnym wymiarze czasu pracy (ponieważ ich wynagrodzenie nie może być ustalone w kwocie niższej niż 100% najniższego wynagrodzenia – zgodnie z § 3 ust. 2 rozporządzenia – jeżeli praca nakładcza stanowi dla wykonawcy wyłączne lub główne źródło utrzymania; ilość pracy powinna być tak ustalona, aby jej wykonanie zapewniało uzyskanie wynagrodzenia nie mniejszego od najniższego wynagrodzenia).

W przypadku pozostałych wykonawców – uznaje się ich za zatrudnionych:

      w pełnym wymiarze czasu pracy, gdy ich wynagrodzenie zostało ustalone w wysokości co najmniej 100% najniższego wynagrodzenia, lub

      w niepełnym wymiarze czasu pracy, jeżeli wynagrodzenie wykonawcy jest niższe od najniższego wynagrodzenia, przy czym wymiar czasu pracy ustala się proporcjonalnie do stosunku, w jakim pozostaje wysokość otrzymywanego przez wykonawcę wynagrodzenia do najniższego wynagrodzenia, lecz nie może być on niższy od 1/2 etatu (minimalna miesięczna ilość pracy – zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia – ma być ustalona w wysokości zapewniającej uzyskanie wykonawcy 50% najniższego wynagrodzenia).Początek strony

 

Zatrudnienie rzeczywiste

Przez – użyte w art. 28 ust. 1 w zw. z art. 2 pkt 6 ustawy o rehabilitacji – pojęcie „zatrudnienie w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy” należy rozumieć zatrudnienie rzeczywiste – na podstawie różnych stosunków prawnych – osób, które nie korzystają z długotrwałych zwolnień z pracy i urlopów bezpłatnych.

Do „zatrudnienia ogółem”, a także zatrudnienia będącego podstawą wyliczenia wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych, o których stanowi art. 28 ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji, nie wlicza się pracowników, których prawa i obowiązki pracownicze są zawieszone ze względu na:

      urlopy wychowawcze,

      urlopy bezpłatne (chodzi tu o urlopy trwające nieprzerwanie dłużej niż miesiąc),

      odbywanie służby wojskowej,

      przebywanie na zasiłkach rehabilitacyjnych.

Zgodnie z art. 2 k.p. pracownikiem jest osoba zatrudniona m.in. na podstawie umowy o pracę. Na podstawie tego przepisu młodociany, z którym zawarto umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, jest pracownikiem i jako taki będzie wliczany do stanu „zatrudnienia ogółem”, a także wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych, w przypadku posiadania orzeczenia, o którym stanowi art. 1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji.

Zgodnie z art. 1 pkt 3 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. osoba, która nie ukończyła 16. roku życia, jest uważana za osobę niepełnosprawną, jeżeli uzyska orzeczenie o rodzaju i stopniu niepełnosprawności na podstawie odrębnych przepisów.

Odrębnymi przepisami, o których mowa wyżej, jest ustawa z 1 grudnia 1994 r. o zasiłkach rodzinnych i pielęgnacyjnych (Dz.U. z 1995 r. Nr 4, poz. 17 ze zm.) oraz wydane na jej podstawie rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z 26 stycznia 1998 r. w sprawie stanów zdrowia oraz szczegółowych zasad, warunków i trybu wydawania zaświadczeń będących podstawą uzyskania zasiłku pielęgnacyjnego dla dziecka (Dz.U. Nr 15, poz. 70).

Na podstawie art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy o zasiłkach rodzinnych i pielęgnacyjnych stwierdzenie przez publiczny zakład opieki zdrowotnej, że dziecko do lat 16 – ze względu na stan zdrowia – wymaga ze strony innej osoby stałej opieki polegającej na pielęgnacji lub systematycznym współdziałaniu w postępowaniu leczniczym lub rehabilitacyjnym, uprawnia do pobierania przez dziecko zasiłku pielęgnacyjnego i jest równoznaczne z uznaniem tego dziecka za niepełnosprawne.

Zgodnie z § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej podstawą uzyskania zasiłku pielęgnacyjnego przez osobę, która nie ukończyła 16. roku życia, a więc także dokumentem stwierdzającym jej niepełnosprawność, jest zaświadczenie wydane przez lekarza publicznego zakładu opieki zdrowotnej lub lekarza, który wykonuje zadania publicznego zakładu opieki zdrowotnej.

Zaświadczenie to wydaje się na wniosek osoby ubiegającej się o przyznanie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, a warunkiem jego wydania jest stwierdzenie przez lekarza stanu zdrowia dziecka określonego w § 2 cytowanego rozporządzenia.

Poza tymi aktami istnieją również przepisy dotyczące orzekania o stopniu niepełnosprawności osób poniżej 16. roku życia dla celów edukacyjnych.

Zasadnicze znaczenie ma w tym zakresie ustawa z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. Nr 95, poz. 425 ze zm.), a podstawowym aktem wykonawczym jest zarządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 4 października 1993 r. w sprawie zasad organizowania opieki nad uczniami niepełnosprawnymi, ich kształcenia w ogólnodostępnych i integracyjnych publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach oraz organizacji kształcenia specjalnego (Dz.Urz. MEN Nr 9, poz. 36).

    Zarządzenie to określa na użytek kształcenia dzieci i młodzieży rodzaje i stopnie niepełnosprawności, a w szczególności podział obejmuje uczniów:

      upośledzonych umysłowo w stopniu lekkim oraz stopniu umiarkowanym i znacznym,

      niesłyszących i słabo słyszących,

      niewidomych i słabo widzących,

      przewlekle chorych,

      niepełnosprawnych ruchowo.

Dla uczniów tych mogą być organizowane szkoły podstawowe przysposabiające do pracy zawodowej, zasadnicze, średnie (licea ogólnokształcące, licea zawodowe, technika), szkoły policealne, w których stosuje się ramowe plany nauczania, programy nauczania, metody pracy dydaktyczno- wychowawczej opracowane specjalnie dla celów kształceniaPoczątek strony niepełnosprawnych, dostosowane do ich możliwości psychofizycznych.

Wskaźnik zatrudnienia niepełnosprawnych

W zakładzie pracy chronionej wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych powinien wynosić:

      co najmniej 40%, a w tym co najmniej 10% ogółu zatrudnionych stanowić mają osoby zaliczone do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności; zgodnie z art. 30 ust. 2 ustawy o rehabilitacji wojewoda może, w drodze decyzji, zwolnić na czas określony – nie dłużej jednak niż na 6 miesięcy – prowadzącego zakład pracy chronionej od spełnienia tego warunku, jeżeli:

      zatrudnia co najmniej 60% osób niepełnosprawnych oraz

      właściwy powiatowy urząd pracy nie może skierować wymaganej liczby osób niepełnosprawnych zaliczonych do znacznego stopnia niepełnosprawności, posiadających odpowiednie kwalifikacje zawodowe lub nadających się do przekwalifikowania,

      co najmniej 30% niewidomych lub psychicznie chorych albo upośledzonych umysłowo zaliczonych do znacznego albo umiarkowanego stopnia niepełnosprawności.

Wszystkie normy procentowe należy odnosić do ogółu zatrudnienia w całym zakładzie.

Wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych – zgodnie z art. 2 pkt 6 ustawy o rehabilitacji – oznacza przeciętny miesięczny udział procentowy osób niepełnosprawnych w zatrudnieniu ogółem, w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy.

Przeciętne zatrudnienie w miesiącu ustala się – zgodnie z rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z 17 grudnia 1999 r. w sprawie określenia wzorów formularzy sprawozdawczych, objaśnień co do sposobu ich wypełniania oraz wzorów kwestionariuszy i ankiet statystycznych stosowanych w badaniach statystycznych ustalonych w programie badań statystycznych statystyki publicznej na rok 2000 (Dz.U. Nr 112, poz. 1318 ze zm.) – przy zastosowaniu metody arytmetycznej, dodając stany zatrudnienia (pełnozatrudnionych w osobach fizycznych oraz niepełnozatrudnionych po przeliczeniu na pełne etaty) w poszczególnych dniach pracy w danym miesiącu, łącznie z przypadającymi w tym czasie niedzielami, świętami oraz dniami wolnymi od pracy (przyjmuje się dla tych dni stan zatrudnienia z dnia poprzedniego lub następnego, jeśli miesiąc rozpoczyna się dniem wolnym od pracy) i otrzymaną sumę dzieląc przez liczbę dni kalendarzowych miesiąca sprawozdawczego.Początek strony

 

ORZECZENIA O NIEPEŁNOSPRAWNOŚCI

Artykuł 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych wskazuje, że ustawa dotyczy osób, których stan fizyczny, psychiczny lub umysłowy, trwale lub okresowo utrudnia, ogranicza albo uniemożliwia wypełnianie ról społecznych, jeżeli uzyskały orzeczenie o:

      zakwalifikowaniu do jednego z 3 stopni niepełnosprawności,

      całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy na podstawie odrębnych przepisów,

      rodzaju i stopniu niepełnosprawności osoby, która nie ukończyła 16. roku życia, na podstawie przepisów odrębnych.

Na podstawie art. 62 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. osoby, które przed dniem wejścia w życie tej ustawy (czyli przed 1 stycznia 1998 r.) zostały zaliczone do jednej z grup inwalidów, są osobami niepełnosprawnymi w rozumieniu ustawy, jeżeli orzeczenie o zaliczeniu do jednej z grup inwalidów nie utraciło mocy.

Zgodnie z art. 62 ust. 2 orzeczenie (wydane przed 1 stycznia 1998 r.) o zaliczeniu do:

      I grupy inwalidów – traktowane jest na równi z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności,

      II grupy inwalidów – traktowane jest na równi z orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności,

      III grupy inwalidów – traktowane jest na równi z orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności.

Grupy inwalidzkie przyznane przed 1 stycznia 1998 r. przez wojskowe komisje lekarskie przelicza się na odpowiednie stopnie niepełnosprawności. Osoba zaliczona przez komisję resortową do III grupy inwalidztwa jest całkowicie niezdolna jedynie do pełnienia służby. Oznacza to, że utrzymała zdolność do pracy poza tymi służbami – zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy z 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz.U. z 1994 r. Nr 10, poz. 36 ze zm.) oraz art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. Nr 53, poz. 214 ze zm.). Osoba z takim orzeczeniem nie zalicza się do osób niepełnosprawnych w rozumieniu art. 62 ust. 2 ustawy o rehabilitacji. Zakwalifikowanie do lekkiego stopnia niepełnosprawności na podstawie ww. przepisu może nastąpić tylko, gdy resortowa komisja lekarska orzekła równolegle o zaliczeniu do III grupy inwalidztwa na podstawie ustawy z 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz.U. Nr 40, poz. 267 ze zm.) obowiązującej do 31 grudnia 1998 r., (na co wskazuje powołanie odpowiedniego przepisu „cywilnego” lub użycie sformułowania o przyznaniu grupy inwalidzkiej „z ogólnego stanu zdrowia”).

Przepisy ustawy o rehabilitacji nie uznają za odpowiednie stopnie niepełnosprawności orzeczeń komisji resortowych o grupach inwalidzkich uzyskanych przez osoby, o których stanie zdrowia orzeczono po 1 stycznia 1998 r. Osoby posiadające ww. orzeczenia nie są traktowane jako osoby niepełnosprawne w rozumieniu przepisów tej ustawy i nie wlicza się ich do stanu zatrudnienia będącego podstawą wyliczenia wskaźnika zatrudnienia osóbPoczątek strony niepełnosprawnych.

Zgodnie z art. 62 ust. 3 ustawy o rehabilitacji osoby, które uzyskały (do 31 grudnia 1997 r.) orzeczenie o stałej lub długotrwałej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym uznaje się za osoby niepełnosprawne, z tym że:

      osoby, którym przysługuje zasiłek pielęgnacyjny, traktuje się jako zaliczone do znacznego stopnia niepełnosprawności,

      pozostałe osoby traktuje się jako zaliczone do lekkiego stopnia niepełnosprawności.

Osoba posiadająca takie orzeczenie może złożyć wniosek o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności w trybie określonym rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 21 stycznia 1999 r. w sprawie szczegółowych zasad orzekania o stopniu niepełnosprawności, trybu postępowania przy orzekaniu oraz zakresu, składu i sposobu działania zespołów orzekających, a także jednolitego wzoru legitymacji dokumentującej niepełnosprawność oraz organów uprawnionych do jej wystawiania (Dz.U. Nr 9, poz. 82).

    Orzeczenia lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych:

      całkowitej niezdolności do pracy i niezdolności do samodzielnej egzystencji,

      całkowitej niezdolności do pracy – wydane od 1 stycznia do 16 sierpnia 1998 r.,

      niezdolności do samodzielnej egzystencji – wydane od 1 stycznia do 16 sierpnia 1998 r.

   traktowane są na równi z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

    Orzeczenia lekarza orzecznika ZUS:

      całkowitej niezdolności do pracy,

      częściowej niezdolności do pracy – wydane od 1 stycznia do 16 sierpnia 1998 r.

traktowane są na równi z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności.

     Orzeczenia lekarza orzecznika ZUS:

      częściowej niezdolności do pracy,

      celowości przekwalifikowania

traktowane są na równi z lekkim stopniem niepełnosprawności.

W przypadku gdy osoba niepełnosprawna posiada 2 orzeczenia, np. orzeczenie lekarza orzecznika ZUS oraz orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, nie ma przeszkód prawnych do wyliczenia wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych według orzeczenia korzystniejszego. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o rehabilitacji ustala się 3 stopnie niepełnosprawności, które stosuje się do realizacji celów określonych ustawą (a więc pozarentowych). Orzeczenia lekarza orzecznika wydawane są dla celów rentowych, choć istnieje możliwość – zgodnie z art. 5 ww. ustawy – traktowania ich na równi z orzeczeniami o stopniu niepełnosprawności.

Nabycie prawa do emerytury lub osiągnięcie wieku emerytalnego nie skutkuje utratą ważności orzeczenia o niepełnosprawności, w związku z czym osoba taka może być dalej ujmowana jako niepełnosprawny pracownik.

Początek strony

 

INFORMACJA O ZMIANACH W OKRESIE SPRAWOZDAWCZYM

Informacja dotyczy zmian, które zaszły podczas trwania okresu sprawozdawczego. Zaistniałe zmiany mogą skutkować wszczęciem postępowania w sprawie stwierdzenia utraty przyznanego statusu zakładu pracy chronionej.

   Są to zmiany:

      w ogólnym stanie zatrudnienia mającym wpływ na wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych warunkujący posiadanie statusu (brak utrzymywania wskaźników zatrudnienia osób niepełnosprawnych, o których stanowi art. 28 ust. 1 pkt 1 lit. a i b ustawy). Informacje o zmianach w ogólnym stanie zatrudnienia mającym wpływ na wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych warunkujący posiadanie statusu składa się tylko wtedy, gdy stan ogólnego zatrudnienia spadł poniżej 20 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy lub wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych spadł poniżej poziomu określonego w art. 28 ust. 1 pkt 1 lit. a lub b ustawy;

      warunków użytkowania obiektów i pomieszczeń zakładu (okoliczności, o których stanowi art. 28 ust. 1 pkt 2, stwierdzane przez Państwową Inspekcję Pracy). Informacje o zmianach warunków użytkowania obiektów i pomieszczeń zakładu składa się w sytuacji, gdy pracodawca rozpoczyna użytkowanie nowych obiektów i pomieszczeń, i załącza się postanowienie Państwowej Inspekcji Pracy;

      w zakresie zapewnienia doraźnej i specjalistycznej opieki lekarskiej, poradnictwa i usług rehabilitacyjnych;

      w zakresie realizacji obowiązków dotyczących:

Ø       utworzenia zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych lub zakładowego funduszu aktywności,

Ø       prowadzenia ewidencji dochodów i wydatków funduszu rehabilitacji,

Ø       prowadzenia rachunku bankowego dla wyodrębnionych środków z zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnospraw­nych w wysokości 10% z przeznaczeniem na pomoc indywidualną dla niepełnosprawnych pracowników.

Niektóre sytuacje skutkują ponadto koniecznością wystąpienia do wojewody z wnioskiem o zmianę decyzji w trybie art. 155 k.p.a.

Przepis ten stanowi, iż decyzja ostateczna, na mocy, której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ, który ja wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie przeciwstawiają się uchyleniu lub zmianie decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes stron.

Zmiany powodujące konieczność wystąpienia do wojewody o zmianę decyzji w sprawie statusu zakładu pracy chronionej to:

      zmiana nazwy zakładu pracy,

      zmiana adresu siedziby zakładu pracy,

      zmiana miejsca wykonywania działalności gospodarczej (jeżeli są ujęte w decyzji, jeżeli nie – należy zawiadomić o zmianie wojewodę i przedłożyć postanowienie Państwowej Inspekcji Pracy),

      zmiana formy organizacyjno-prawnej (w przypadku przekształcenia, o którym stanowi dział XIII Kodeksu handlowego).

Początek strony

Zmiany organizacyjno - prawne

        Przekształcenie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w spółkę akcyjną (lub spółki akcyjnej w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością) – przy zastosowaniu przepisów działu XIII Kodeksu handlowego, zgodnie z art. 491 k.h. – nie powoduje żadnych zmian w stosunku do osób trzecich. Oznacza to, że zmienia się forma organizacyjna spółki, czyli następuje jedynie modyfikacja jej formy prawnej. Powstała spółka z mocy prawa przejmuje cały majątek dotychczasowej spółki i wszelkie jej zobowiązania.

        Inne zmiany formy organizacyjno- prawnej prowadzonej działalności wymagają dla zachowania statusu zakładu pracy chronionej dłuższej procedury, a uznanie jego kontynuacji przez organ orzekający w sprawie uzależnione jest od całokształtu materiału dowodowego przedstawionego w sprawie.

        Zgodnie z art. 28 ustawy o rehabilitacji pracodawca uzyskuje status pracodawcy prowadzącego zakład pracy chronionej po spełnieniu przesłanek określonych tym przepisem.

        Artykuł 3 k.p. określa, iż pracodawcą jest jednostka organizacyjna, choćby nie posiadała osobowości prawnej, a także osoba fizyczna, jeżeli zatrudniają one pracowników.

        Z powyższych przepisów wynika, że podmiotem prawnym, któremu przyznaje się status, jest określony pracodawca (czyli podmiot występujący w przewidzianych prawem formach organizacyjno -prawnych, np. spółdzielnia, spółka, fundacja lub osoby fizyczne), mający zdolność zatrudniania pracowników, jeżeli spełnia on określone – zgodne z art. 28 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. – warunki.

        W przypadku zawiązania przez wspólników spółki cywilnej (lub osobę fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą) spółki prawa handlowego, jak również z chwilą uzyskania osobowości prawnej, spółka ta staje się nowym pracodawcą (podmiotem gospodarczym) posiadającym niezależny byt prawny. W stosunku do pracodawcy i na jego wniosek będzie wszczęte postępowanie administracyjne w zakresie przyznania statusu pracodawcy prowadzącego zakład pracy chronionej. W przypadku wniesienia przedsiębiorstwa – zgodnie z art. 551 k.c. – jako aportu do spółki następuje jego przejęcie przez innego pracodawcę.

Podmiot ten, w celu uzyskania statusu zakładu pracy chronionej, będzie musiał wykazać się spełnianiem przesłanek, o których stanowi art. 28 ustawy z 27 sierpnia 1997 r.

Obowiązujące przepisy nie przewidują procedury przekształcania m.in. spółki cywilnej (lub przedsiębiorstwa osoby fizycznej) w spółkę prawa handlowego. Jeżeli materiał dowodowy przedłożony w sprawie nadania statusu nowemu podmiotowi jednoznacznie będzie wskazywał na ciągłość prowadzonej działalności gospodarczej po zlikwidowanym podmiocie, tj. w przypadku zachowania tożsamości osobowej i majątkowej, (co oznacza wniesienie przedsiębiorstwa jako całości – w rozumieniu art. 551 k.c.) oraz przejęcia pracowników zgodnie z art. 231 k.p., będzie możliwe rozważenie uznania kontynuacji działalności gospodarczej i zakładu pracy chronionej przez organ orzekający w sprawie.

Artykuł 231 § 1 k.p. stanowi, iż w razie przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę staje się on z mocy prawa stroną w dotychczasowych stosunkach pracy. Zgodnie z § 3 o przejściu zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę i wynikających z tego skutkach dla przejmowanych pracowników w zakresie ich stosunków pracy pracodawca jest obowiązany niezwłocznie zawiadomić pracowników na piśmie w terminie poprzedzającym dokonanie tych zmian.

Od 1 stycznia 2001 r. obowiązywać zaczną przepisy Kodeksu spółek handlowych, które przewidują możliwość przekształceń spółek osobowych i spółek prawa handlowego wraz z sukcesją generalną praw spółki przekształcanej przez spółkę przekształconą.

W sytuacji przystąpienia do spółki cywilnej nowego wspólnika i wystąpienia jednego z dotychczasowych ulega zmianie skład osobowy spółki, a status zakładu pracy chronionej przyznawany jest wszystkim wspólnikom spółki. Jednak zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z 21 listopada 1995 r. (III CZP 160/95) możliwe jest zawarcie umowy zbycia członkostwa w spółce między ustępującym wspólnikiem a nowym kandydatem, tzw. umowa zbycia udziału. Na jej podstawie, za zgodą wszystkich wspólników, nie wyłączając występującego ze spółki, następuje sukcesja uniwersalna praw i obowiązków wynikających z członkostwa w spółce zbywcy. Warunkiem uznania za ten sam podmiot – zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego – jest pozostanie w spółce, co najmniej 2 dotychczasowych wspólników.

W takim przypadku konieczne jest powiadomienie wojewody o zaistniałych zmianach wraz z dołączoną umową zbycia udziału w spółce, kopią zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej z dokonaną zmianą oraz wnioskiem o dokonanie na podstawie art. 155 k.p.a. stosownych zmian w decyzji przyznającej status pracodawcy prowadzącego zakład pracy chronionej.

W przypadku przejęcia zakładu pracy chronionej przez pracodawcę nie posiadającego takiego statusu dochodzi w istocie do likwidacji zakładu pracy chronionej. Wiązać się to będzie z koniecznością – zgodnie z art. 33 ust. 7 ustawy o rehabilitacji – niezwłocznego przekazania nie wykorzystanych środków zakładowego funduszu rehabilitacji do Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych.

Zgodnie z art. 33 ust. 8 ustawy o rehabilitacji, gdy likwidacja zakładu następuje w związku z przejęciem zakładu przez inny zakład pracy chronionej lub w wyniku połączenia z takim zakładem, nie wykorzystane środki funduszu podlegają przekazaniu w terminie 3 miesięcy na fundusz rehabilitacji zakładu przejmującego zakład likwidowany.

Anna Pałecka
Biuro Pełnomocnika ds. Osób Niepełnosprawnych

 

Początek strony

 

Zebrał: Roman Szuszkiewicz

 

Powrót do strony głównej Problemy Osób Niepełnosprawnych

:: Informacje ::  Uprawnienia  ::  Prawo :: Rehabilitacja :: PFRON :: Bez barier :: Zakłady Pracy Chronionej  :: Poradniki :: NSZZ Solidarność ::
:: Podatek VAT ::
Programy celowe :: Rzecznik Praw Obywatel. ::  Protesty  ::  Świadczenia  ::  Aktualności  :: Karty praw :: O mnie :: Home ::

 

Ostatnia modyfikacja:  lipiec 2005, poczta do autora witrynywww.kodeki.org/?17iuk4bgjfekeio0018d5
[kliknij na link aby do mnie napisac]

Początek stronyPoczątek strony     INTERNET dla NIEPEŁNOSPRAWNYCH - IdN1Strona wyróżniona przez serwis NonProfit.pl

Najlepiej oglądać używając IE wersji 5.0. lub nowszej i w rozdzielczości 800 x 600

Copyright: ,,Problemy Osób Niepełnosprawnych” Strona główna: „Problemy Osób Niepełnosprawnych”1998 - 2005.

 

  Moja wizytówka!