:: Informacje :: Uprawnienia  :: Prawo :: Rehabilitacja :: PFRON :: Bez barier :: Zakłady Pracy Chronionej :: Poradniki :: NSZZ Solidarność ::
:: Podatek VAT :: Programy celowe :: Rzecznik Praw Obywatel. :: Protesty :: Świadczenia :: Aktualności :: Karty praw :: O mnie :: Home ::

Działalność gospodarcza zakładów pracy chronionej

   Od początku 2004 roku zmieniono część przepisów dotyczących finansowania zatrudniania osób niepełnosprawnych. Ma to znaczenie przede wszystkim dla pracodawców, którzy chcą zaoszczędzić pieniądze.

  Od 1 stycznia 2004 r. weszły w życie niektóre przepisy ustawy z 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2003 r. nr 7, poz. 79 ze zm.) oraz ustawy z 19 grudnia 2003 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. nr 228, poz. 2262).

   Dodane, ustawą z 20 grudnia 2002 r., art. 26a –– 26c dotyczą dofinansowania do wynagrodzeń zatrudnionych pracowników niepełnosprawnych. Artykuły te zostały później zmienione przez ustawę z 19 grudnia 2003 r. System miesięcznego dofinansowywania wynagrodzeń zastępuje obowiązujący do 31 grudnia 2003 r. system zwrotu części lub całości podatku od towarów i usług dla zakładów pracy chronionej (od 1 stycznia 2004 r. uchylony został art. 14a ustawy z 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, dotyczący zasad zwracania zakładom pracy chronionej części lub całości wpłaconej kwoty podatku od towarów i usług).Początek strony

 

Komu przysługuje dofinansowanie?

Podmiotami uprawnionymi do ubiegania się o dofinansowanie do wynagrodzeń zatrudnionych pracowników niepełnosprawnych mogą być pracodawcy wymienieni w art. 26a ustawy.

Są nimi:

• pracodawca prowadzący zakład pracy chronionej,

• pracodawca zatrudniający, co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy i osiągający wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wysokości, co najmniej 6%,

• pracodawca zatrudniający w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy do 25 pracowników.

Dofinansowanie nie przysługuje pracodawcom zatrudniającym w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy, co najmniej 25 pracowników i nieosiągającym wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wysokości, co najmniej 6% (a więc zobowiązanym do wpłat na Fundusz na podstawie art. 21 ustawy).

Wysokość zatrudnienia oraz wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych na potrzeby dofinansowania ustala się zgodnie z przepisem art. 28 ustawy (dla pracodawców prowadzących zakłady pracy chronionej) oraz zgodnie z przepisem art. 21 ust. 1 i 5 ustawy (dla pozostałych pracodawców).

WAŻNE! Dofinansowanie przysługuje wyłącznie tym pracodawcom, którzy nie posiadają zaległości w zobowiązaniach wobec PFRON.
Przez zobowiązania wobec PFRON należy rozumieć wszelkie rodzaje zobowiązań pracodawców wobec Funduszu, niezależnie od tytułu ich powstania.

Na kogo przysługuje

Zgodnie z art. 26a ustawy dofinansowanie przysługuje na osoby niepełnosprawne z tytułu zatrudnienia (u jednego z wyżej wymienionych pracodawców), ujęte w ewidencji zatrudnionych osób niepełnosprawnych, którą prowadzi PFRON, wykorzystując numer PESEL i NIP oraz przekazywane drogą elektroniczną do Funduszu informacje.

Ewidencja zatrudnionych osób niepełnosprawnych utworzona zostanie przez Fundusz na podstawie informacji składanych, co miesiąc przez pracodawców, zawierających PESEL i NIP zatrudnionej osoby niepełnosprawnej.

Dofinansowanie przysługuje tylko na te osoby niepełnosprawne, które nie osiągnęły wieku emerytalnego wynoszącego 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn. Dofinansowanie przysługuje wyłącznie do wynagrodzeń wypłaconych zatrudnionym pracownikom.

Należy zaznaczyć, że Fundusz na podstawie art. 49c ustawy jest uprawniony do bezpłatnego korzystania z danych zgromadzonych:

• w Krajowej Ewidencji Podatników,

• w krajowym rejestrze urzędowym podmiotów gospodarki narodowej (REGON), prowadzonym przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego,

• przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych,

• w Centralnej Bazie RCI PESEL.

Miesięczne dofinansowanie nie będzie przysługiwało pracodawcy zatrudniającemu, co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy i nieosiągającemu wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wysokości, co najmniej 6%.

Wysokość kwoty

Kwota miesięcznego dofinansowania uzależniona jest od wymiaru czasu pracy zatrudnionego pracownika niepełnosprawnego.

Pozostałymi czynnikami, od których zależy kwota, są:

• stopień niepełnosprawności zatrudnionego,

• szczególnych schorzeń zatrudnionego,

• typ pracodawcy, który zatrudnia niepełnosprawnego.

Pracodawcy prowadzący zakłady pracy chronionej otrzymają dofinansowanie w wysokości:

130% najniższego wynagrodzenia – w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do znacznego stopnia niepełnosprawności,

110% najniższego wynagrodzenia – w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności,

50% najniższego wynagrodzenia – w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do lekkiego stopnia niepełnosprawności.

Pracodawcy zatrudniającemu, co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy i osiągającemu wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wysokości, co najmniej 6% oraz pracodawcy zatrudniającemu w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy do 25 pracowników przysługiwać będzie dofinansowanie w wysokości:

70% wyżej wymienionych kwot,

90% wyżej wymienionych kwot, w przypadku, gdy dotyczyć ono będzie osób niepełnosprawnych, u których stwierdzono chorobę psychiczną, upośledzenie umysłowe lub epilepsję oraz pracowników niewidomych.

Przez najniższe wynagrodzenie użyte jako podstawę do wyliczenia kwot należnego dofinansowania zgodnie z art. 2 pkt 1 należy rozumieć minimalne wynagrodzenie za pracę obowiązujące w grudniu roku poprzedniego na podstawie ustawy z 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. nr 200, poz. 1679). Od 1 stycznia 2004 r. podstawę wyliczeń stanowi minimalne wynagrodzenie za grudzień 2003 r., tj, 800 zł. Zgodnie z art. 26a ust. 6 Fundusz wypłaca miesięczne dofinansowanie w wysokości proporcjonalnej do wymiaru czasu pracy pracownika.

Obliczenie przez pracodawcę należnego dofinansowania

Miesięczne dofinansowanie nie obejmuje wynagrodzenia pracownika w części finansowanej przez Fundusz na podstawie innych przepisów ustawy. Oznacza to, że pracodawca, dokonując obliczenia kwoty należnego dofinansowania, powinien pomniejszyć wysokość dofinansowania w przypadku, gdy wynagrodzenie pracownika niepełnosprawnego zostało w części sfinansowane przez Fundusz na podstawie innych przepisów ustawy (np. na podstawie art. 25 ustawy mówiącego o finansowaniu przez Fundusz składek na ubezpieczenia społeczne pracownika niepełnosprawnego).

Kwota dofinansowania nie powinna przekroczyć kwoty wynagrodzenia osiąganego przez pracownika niepełnosprawnego.

W przypadku, gdy kwota dofinansowania przekracza wysokość wynagrodzenia osiąganego przez pracownika niepełnosprawnego, kwotę dofinansowania należnego stanowić będzie:

• w przypadku pracodawców prowadzących zakłady pracy chronionej – kwota dofinansowania obliczona zgodnie z zasadami wskazanymi powyżej, przy czym różnicę między tak ustaloną kwotą a kwotą wynagrodzenia osiąganego pracodawca przekazuje na zakładowy fundusz rehabilitacji osób niepełnosprawnych, z przeznaczeniem na indywidualny program rehabilitacji pracowników niepełnosprawnych zatrudnionych w zakładzie pracy chronionej,

• w przypadku pozostałych pracodawców – kwota miesięcznego wynagrodzenia wypłaconego pracownikowi niepełnosprawnemu.

Ponadto kwota dofinansowania może ulec obniżeniu na skutek zatrudnienia jednego pracownika niepełnosprawnego u dwóch lub więcej pracodawców, w wymiarze czasu pracy przekraczającym ogółem pełny wymiar czasu pracy. Pierwszeństwo w uzyskaniu dofinansowania przysługuje pracodawcy, który jako pierwszy zatrudnił pracownika niepełnosprawnego.Początek strony

 

Procedura wypłacania

Na podstawie art. 26c ust. 6 ustawy Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej wydał 30 grudnia 2003 r. rozporządzenie w sprawie dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Dz. U. nr 232, poz. 2330).

Określono w nim:

• szczegółowe warunki i tryb przekazywania oraz rozliczania miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych;

• wzór miesięcznych informacji o wynagrodzeniach, zatrudnieniu i stopniach niepełnosprawności pracowników niepełnosprawnych, z uwzględnieniem pracowników, u których stwierdzono chorobę psychiczną, upośledzenie umysłowe lub epilepsję, oraz pracowników niewidomych;

• wzór wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych;

• wzór rozliczenia miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okres roczny;

• tryb uzgodnienia salda przysługującego miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych;

• warunki, jakie muszą spełniać pracodawcy, przekazując dokumenty w formie elektronicznej przez teletransmisję danych.

PFRON przekazuje pracodawcy kwoty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, ustalone na podstawie:

• danych dotyczących wynagrodzeń, zatrudnienia i stopni niepełnosprawności pracowników niepełnosprawnych przedstawionych przez pracodawcę w informacji o wynagrodzeniach, zatrudnieniu i stopniach niepełnosprawności pracowników niepełnosprawnych, (INF-D), której wzór jest określony w załączniku nr 1 do rozporządzenia;

• kwoty dofinansowania wykazanej przez pracodawcę we wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Wn-D), którego wzór jest określony w załączniku nr 2 do rozporządzenia;

• zgromadzonych przez Fundusz danych o pracodawcach i pracownikach;

• uzgodnienia salda przysługującego dofinansowania.  

Fundusz sprawdza informacje i wnioski pod względem rachunkowym oraz formalnym, wykorzystując zgromadzone dane o pracodawcach i pracownikach. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w informacjach lub wnioskach Fundusz informuje o nich pracodawcę i wzywa do ich usunięcia w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania. Niezachowanie przez pracodawcę ww. terminu powoduje pozostawienie informacji lub wniosku bez rozpatrzenia. Wezwanie pracodawcy do usunięcia nieprawidłowości przerywa bieg terminu do przekazania przez Fundusz informacji o saldzie przysługującego dofinansowania.

W przypadku, gdy ustalona przez Fundusz kwota dofinansowania jest równa kwocie wykazanej we wniosku pracodawcy, Fundusz przesyła pracodawcy informację o wysokości salda przysługującego dofinansowania wraz z informacją o uzgodnieniu salda.

W przypadku, gdy ustalona przez Fundusz kwota dofinansowania jest inna niż kwota dofinansowania wykazana we wniosku pracodawcy, Fundusz przesyła pracodawcy informację o ustalonej przez siebie kwocie dofinansowania wraz z dokładną informacją o sposobie ustalenia tej kwoty oraz wzywa pracodawcę do wyjaśnienia niezgodności w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania. Niezachowanie tego terminu powoduje pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia. W terminie 3 dni od dnia uzyskania tych wyjaśnień saldo przysługującego dofinansowania uznaje się za uzgodnione, jeżeli kwoty dofinansowania ustalone przez Fundusz i pracodawcę są takie same (wtedy Fundusz przesyła pracodawcy informację o uzgodnieniu salda przysługującego dofinansowania w terminie 3 dni od dnia uzgodnienia salda).

Fundusz przekazuje kwoty dofinansowania w uzgodnionej wysokości na rachunek bankowy wskazany przez pracodawcę w informacji. Jeżeli dofinansowanie zostało wypłacone pracodawcy w wysokości wyższej od należnej, pracodawca informuje Fundusz o wysokości nienależnie pobranej kwoty dofinansowania oraz dokonuje zwrotu tej kwoty w terminie 14 dni od dnia jej ujawnienia, wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Jeżeli dofinansowanie zostało wypłacone pracodawcy w wysokości niższej od należnej, pracodawca może poinformować Fundusz o wysokości kwoty stanowiącej różnicę między kwotą należną a kwotą wypłaconą pracodawcy oraz złożyć wniosek o wypłatę tej kwoty wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, nie później niż na 14 dni przed dniem dokonania rocznego rozliczenia kwot dofinansowania.

W terminie 30 dni przed dniem przekazania po raz pierwszy informacji w formie elektronicznej pracodawca przesyła Funduszowi w formie dokumentu pisemnego:

• dane o pracodawcy zawierające:

 pełną i skróconą nazwę pracodawcy,

– numery: REGON, NIP i PKD,

– adres pracodawcy wraz z identyfikatorem jednostek podziału terytorialnego właściwym dla siedziby pracodawcy, stosownie do rozporządzenia Rady Ministrów z 15 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad prowadzenia, stosowania i udostępniania krajowego rejestru urzędowego podziału terytorialnego kraju oraz związanych z tym obowiązków organów administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. nr 157, poz. 1031 ze zm.),

 adres do korespondencji,

– imię, nazwisko, numery telefonu i faksu oraz adres poczty elektronicznej osoby odpowiedzialnej za kontakty z Funduszem;

 

• aktualne zaświadczenia lub inne dokumenty potwierdzające dane, o których mowa wyżej wystawione nie wcześniej niż na 6 miesięcy przed dniem przesłania tych danych;

• upoważnienie osoby przesyłającej dane, zaświadczenia lub dokumenty, potwierdzające dane pracodawcy, do występowania w imieniu pracodawcy. Po przesłaniu danych i zaświadczeń lub dokumentów oraz upoważnienia, o których mowa powyżej, jednak nie później niż na 14 dni przed dniem złożenia informacji po raz pierwszy, pracodawca odbiera od Funduszu identyfikator oraz hasło dostępu do programu informatycznego.

Pracodawca, który przekazuje informacje lub wnioski w formie elektronicznej za pomocą programu informatycznego udostępnionego przez Fundusz pracodawcom, służącego do składania Zarządowi Funduszu dokumentów w formie elektronicznej, uwierzytelnia te dokumenty podpisem elektronicznym, posługując się, zgodnie z przepisami o podpisie elektronicznym, kwalifikowanym certyfikatem albo certyfikatem dostarczonym przez Fundusz.

Pracodawca taki:

• rejestruje w programie informatycznym certyfikat;

• niezwłocznie informuje Fundusz o:

– rezygnacji ze składania dokumentów w formie elektronicznej,

– utracie lub podejrzeniu ujawnienia danych służących do składania podpisu elektronicznego,

– unieważnieniu lub zawieszeniu kwalifikowanego certyfikatu.

 

Obowiązki pracodawcy

Zgodnie z art. 26c ust. 1 ustawy pracodawca ma obowiązek składać Zarządowi Funduszu dokumenty.

Są nimi:

• miesięczne informacje o wynagrodzeniach, zatrudnieniu i stopniach niepełnosprawności pracowników niepełnosprawnych, z uwzględnieniem pracowników, u których stwierdzono chorobę psychiczną, upośledzenie umysłowe lub epilepsję oraz pracowników niewidomych – w terminie do 14 dnia miesiąca następującego po miesiącu, którego informacja dotyczy,

• wniosek o wypłatę miesięcznego dofinansowania za dwa miesiące – w terminie do 14 dnia miesiąca następującego po miesiącach, których wniosek dotyczy, przez transmisję danych w formie elektronicznej oraz pobiera drogą elektroniczną potwierdzenie wysłanej informacji lub wniosku.

Wyżej wymieniony przepis zobowiązuje pracodawców ubiegających się o dofinansowanie do składania, co miesiąc informacji o wynagrodzeniach, zatrudnieniu i stopniach niepełnosprawności pracowników niepełnosprawnych w terminie do 14 dnia miesiąca następującego po miesiącu, którego informacja dotyczy oraz co dwa miesiące w przypadku wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania za dwa miesiące w terminie do 14 dnia miesiąca następującego po miesiącach, których wniosek dotyczy. Złożenie przez pracodawcę informacji lub wniosku po terminie wynikającym z ustawy powoduje, że informacja lub wniosek nie będą rozpatrywane.

Informacje i wnioski składane mają być w formie elektronicznej przez Internet. Wyjątek stanowią pracodawcy zatrudniający nie więcej niż 5 pracowników, którzy informacje i wnioski mogą składać w formie tradycyjnej (pisemnej) do właściwego terenowo oddziału PFRON. Zgodnie z powyższym pierwsze informacje powinni złożyć do 14 lutego 2004 r., natomiast pierwsze wnioski – do 14 marca 2004 r.

Pracodawca ma obowiązek rozliczenia miesięcznego dofinansowania za okres roczny w terminie do 15 lutego roku następnego.

Początek strony

 

Refundacje kosztów dla zakładów pracy chronionej

    Od 1 stycznia 2004 r. zaczął obowiązywać także art. 32 ust. 1 pkt 4 ustawy oraz § 25 i 26 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 12 czerwca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania przy udzielaniu zakładom pracy chronionej pomocy finansowej ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (Dz. U. nr 125, poz. 1161).

Dotychczas prowadzący zakład pracy chronionej mógł wnioskować o otrzymanie z PFRON:

• dofinansowania w wysokości do 50% oprocentowania zaciągniętych kredytów bankowych, pod warunkiem wykorzystania tych kredytów na cele związane z rehabilitacją zawodową i społeczną osób niepełnosprawnych,

• zwrotu kosztów za szkolenie zatrudnionych osób niepełnosprawnych, w związku z koniecznością zmiany profilu produkcji,

• jednorazowej pożyczki w celu ochrony istniejących w zakładzie miejsc pracy osób niepełnosprawnych.

    Obecnie zgodnie z art. 32 ust. 1 pkt 4 ustawy prowadzący zakład pracy chronionej będzie mógł na wniosek otrzymać dla tego zakładu, ze środków PFRON, refundacje zwiększonych kosztów zatrudnienia osób niepełnosprawnych, u których stwierdzono chorobę psychiczną, upośledzenie umysłowe, epilepsję lub niewidomych, w wysokości 75% najniższego wynagrodzenia. Zgodnie z § 25 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 12 czerwca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania przy udzielaniu zakładom pracy chronionej pomocy finansowej ze środków PFRON, w celu uzyskania refundacji zwiększonych kosztów zatrudnienia osób niepełnosprawnych, u których stwierdzono chorobę psychiczną, upośledzenie umysłowe, epilepsję lub niewidomych prowadzący zakład pracy chronionej musi dołączyć:

• informacje o liczbie zatrudnionych osób niepełnosprawnych, u których stwierdzono chorobę psychiczną, upośledzenie umysłowe, epilepsję lub niewidomych, w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy;

• imienną listę zatrudnionych osób niepełnosprawnych, o których mowa wyżej, wraz z oświadczeniem, iż osoby ujęte na liście wyraziły zgodę na udostępnienie danych osobowych;

• informację o poniesionych zwiększonych kosztach zatrudnienia osób niepełnosprawnych, u których stwierdzono chorobę psychiczną, upośledzenie umysłowe, epilepsję lub niewidomych z uwzględnieniem w szczególności kosztów:

– poniesionych w związku ze zmniejszonym wymiarem czasu pracy osób niepełnosprawnych w przypadku pracowników, co, do których nie zostały zastosowane ogólne normy czasu pracy, z uwzględnieniem dodatkowej przerwy w pracy,

– wynikających ze zwiększonej absencji chorobowej,

– wynagrodzenia za dodatkowy urlop wypoczynkowy,

– wynagrodzenia za czas zwolnień od pracy osób o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności skierowanych na turnus rehabilitacyjny albo w celu wykonania badań specjalistycznych, zabiegów leczniczych, usprawniających, a także w celu uzyskania zaopatrzenia w sprzęt ortopedyczny lub jego naprawy,

– dodatkowych wynagrodzeń pracowników za znajomość i posługiwanie się językiem migowym oraz wynagrodzeń lektorów dla pracowników niewidomych zatrudnionych na stanowiskach nierobotniczych,

 związanych z zapewnieniem podstawowej i specjalistycznej opieki medycznej, poradnictwa i usług rehabilitacyjnych,

– organizacji turnusów rehabilitacyjnych i usprawniających,

 związanych z zapewnieniem poradnictwa zawodowego,

– dowożenia lub dojazdów do pracy i z pracy osób niepełnosprawnych mających trudności w korzystaniu z publicznych środków transportu,

 poniesionych na przystosowanie obiektów i pomieszczeń użytkowanych przez zakład do potrzeb osób niepełnosprawnych,

 poniesionych w związku z realizacją indywidualnych programów rehabilitacji,

 poniesionych w związku ze świadczeniem pomocy indywidualnej dla osób niepełnosprawnych,

 poniesionych na badania, ekspertyzy, analizy, opracowywanie projektów norm, a także na wydawnictwa i konkursy dotyczące rehabilitacji zawodowej i społecznej.

WAŻNE! Wnioski o uzyskanie refundacji mają być składane przez pracodawcę raz na kwartał, w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po upływie kwartału, którego dotyczy refundacja.

Umowa o refundację ma przewidywać w szczególności (§ 26 rozporządzenia):

• termin wypłaty i wysokość refundacji;

• określenie miesięcy, których dotyczy refundacja;

• termin rozliczenia środków przyznanych na refundację;

• sankcje w stosunku do pracodawcy, w przypadku wykorzystania refundacji niezgodnie z przeznaczeniem;

• warunki wypowiedzenia umowy przez Fundusz;

• terminy składania informacji o wykorzystanych środkach.

 W przypadku ogłoszenia likwidacji lub upadłości pracodawcy refundacja będzie wypłacana do dnia rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy z osobami niepełnosprawnymi, u których stwierdzono chorobę psychiczną, upośledzenie umysłowe, epilepsję lub niewidomymi.

Ustawą z 19 grudnia 2003 r. zmieniony został art. 13 ust. 1 ustawy. Dotychczas osoba niepełnosprawna prowadząca działalność gospodarczą albo własne lub dzierżawione gospodarstwo rolne mogła otrzymać, ze środków Funduszu, dofinansowanie do wysokości 50% oprocentowania kredytu bankowego zaciągniętego na kontynuowanie tej działalności, jeżeli: nie korzystała z pożyczki na rozpoczęcie działalności gospodarczej lub rolniczej, lub jeśli taka pożyczka została spłacona albo w całości umorzona.

Od 1 stycznia 2004 r. wprowadzono dodatkowe kryterium, jakim jest nieosiągnięcie wieku emerytalnego dla osoby niepełnosprawnej ubiegającej się o takie dofinansowanie. Początek strony

 

Obniżanie wpłat na PFRON

    Do końca 2003 r. obniżanie wpłat na PFRON było uregulowane w art. 22 ustawy oraz w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 25 czerwca 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad obniżania wpłat pracodawców na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (Dz. U. nr 86, poz. 547 ze zm.), a w odniesieniu do uprawnienia do obniżania wpłat uzyskanych na zasadach obowiązujących przed 1 stycznia 1999 r. – w art. 22 ustawy oraz w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 30 września 1991 r. w sprawie szczegółowych zasad obniżania zakładów pracy na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (Dz. U. nr 88, poz. 401). Dotychczasowe przepisy mają zastosowanie wyłącznie do uprawnienia do obniżania wpłat nabytego w związku z zakupem dokonanym do 31 grudnia 2003 r.

    Zgodnie z art. 22 ustawy w brzmieniu obowiązującym do końca 2003 r., wpłaty na PFRON ulegały obniżeniu o kwoty – pomniejszonych o należne od pracowników składki na ubezpieczenia społeczne – wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych zakładów pracy chronionej lub zakładów aktywności zawodowej, z tytułu realizacji przez te zakłady określonej produkcji lub usługi na rzecz pracodawcy obowiązanego do dokonywania wpłaty. Warunkiem obniżenia wpłaty jest uregulowanie przez tego pracodawcę należności za zrealizowaną produkcję lub usługi.

    Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 25 czerwca 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad obniżenia wpłat pracodawców na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (Dz. U. nr 86, poz. 547 ze zm.) pracodawca korzystał z obniżenia wpłat na PFRON należnych za miesiąc, w którym powstał obowiązek wpłaty. Obniżenie wpłaty ustalane było na podstawie informacji o kwocie wynagrodzeń pracowników zakładu pracy chronionej lub zakładu aktywności zawodowej z tytułu realizacji przez te zakłady produkcji lub usługi (z wyłączeniem handlu) na rzecz pracodawcy, korzystającego z obniżenia wpłat. Kwota tych wynagrodzeń pomniejszana była o należne od pracowników składki na ubezpieczenia społeczne.

    Informację o kwocie wynagrodzeń pracodawca prowadzący zakład pracy chronionej lub zakład aktywności zawodowej przekazywał właściwemu pracodawcy niezwłocznie po uregulowaniu należności za zrealizowaną produkcję lub usługę w terminie określonym na fakturze, jednak nie później niż w terminie do 10 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym spełniono ten warunek.

    Kwota wynagrodzeń ustalana była za okresy miesięczne, jako iloczyn ogólnej kwoty wynagrodzeń i wskaźnika udziału przychodów. Wskaźnik ten uzyskiwało się, dzieląc przychód ze sprzedaży własnej produkcji lub usług, zrealizowanej w danym miesiącu na rzecz pracodawcy, korzystającego z obniżenia wpłat, przez przychód ogółem uzyskany w tym miesiącu ze sprzedaży własnej produkcji lub usług (z wyłączeniem handlu).

W przypadku, gdy tak ustalona kwota wynagrodzeń przewyższała:

• wartość zrealizowanej produkcji lub usługi – pracodawca mógł skorzystać z obniżenia wpłaty tylko do wysokości kwoty, jaką zapłacił za tę produkcję lub usługę,

• wysokość wpłaty na PFRON, do której obowiązany jest pracodawca w danym miesiącu – różnica zaliczana była na obniżenie wpłaty z tego tytułu w następnych miesiącach.

Przysługująca a niewykorzystana kwota obniżenia wpłat na PFRON mogła być uwzględniana we wpłatach na ten Fundusz przez okres nie dłuższy niż 12 miesięcy, licząc od dnia uzyskania informacji.

 Od 1 stycznia 2004 r. obowiązują nowe zasady obniżania wpłat na PFRON. Z tą datą obniżanie wpłat unormowane jest wyłącznie przez art. 22 ustawy w brzmieniu nadanym ustawą z 20 grudnia 2002 r. oraz ustawą z 19 grudnia 2003 r.

Obowiązkowe wpłaty na Fundusz ulegają obniżeniu z tytułu zakupu usługi, z wyłączeniem handlu, lub produkcji pracodawcy zatrudniającego, co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy i osiągającego wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych zaliczonych do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności w wysokości, co najmniej 10%. Warunkiem obniżenia wpłaty jest terminowe uregulowanie należności za zrealizowaną produkcję lub usługę oraz otrzymanie informacji o kwocie obniżenia.

Kwota obniżenia stanowi iloczyn wskaźnika wynagrodzeń niepełnosprawnych pracowników sprzedającego zaliczonych do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności i wskaźnika udziału przychodów.

Wskaźnik wynagrodzeń niepełnosprawnych pracowników sprzedającego zaliczonych do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności stanowi iloczyn współczynnika wynagrodzeń tych pracowników i liczby etatów odpowiadającej różnicy między rzeczywistym zatrudnieniem wszystkich pracowników niepełnosprawnych a zatrudnieniem zapewniającym osiągnięcie wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wysokości 6%.

Współczynnik wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych zaliczonych do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności stanowi iloraz sumy wynagrodzeń tych pracowników niepełnosprawnych – pomniejszonych o należne od nich składki na ubezpieczenia społeczne – i liczby pracowników niepełnosprawnych ogółem w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy.

Wskaźnik udziału przychodów stanowi iloraz przychodu ze sprzedaży własnych usług, z wyłączeniem handlu, lub produkcji sprzedającego, zrealizowanych w danym miesiącu na rzecz pracodawcy zobowiązanego do wpłat i przychodu ogółem uzyskanego w tym miesiącu ze sprzedaży własnej produkcji lub usług, z wyłączeniem handlu.

Informację o kwocie obniżenia sprzedający przekazuje nabywcy niezwłocznie po uregulowaniu należności w terminie określonym na fakturze. W przypadku płatności realizowanych za pośrednictwem banku – za datę uregulowania należności uważa się datę obciążenia rachunku bankowego nabywcy na podstawie polecenia przelewu.

W przypadku, gdy kwota obniżenia przewyższa:

• wartość zrealizowanej produkcji lub usługi, obniżenie wpłaty przysługuje tylko do wysokości kwoty określonej na fakturze,

• wysokość 80% wpłaty na Fundusz, do której obowiązany jest nabywca w danym miesiącu, różnicę zalicza się na obniżenie wpłaty z tego tytułu w następnych miesiącach.

Przysługująca, a niewykorzystana kwota obniżenia może być uwzględniana we wpłatach na Fundusz przez okres nie dłuższy niż 12 miesięcy, licząc od dnia uzyskania informacji o kwocie obniżenia.

Pracodawca obowiązany do dokonywania wpłat na PFRON, zgodnie z art. 21 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, może znacznie zmniejszyć ich wysokość. Początek strony

Uprawnienie do obniżenia wpłat na Fundusz nabywa się przez:

• dokonanie zakupu usługi (z wyłączeniem handlu) lub produkcji u uprawnionego sprzedającego,

• ustalenie przez uprawnionego sprzedającego wysokości ulgi i poinformowanie o niej nabywcy,

• otrzymanie przez nabywcę informacji o wysokości ulgi, a następnie pomniejszenie kwoty należnej wpłaty na PFRON, z uwzględnieniem kwoty przysługującej ulgi.

Istotną zmianą w stosunku do stanu obowiązującego do końca 2003 r. jest poszerzenie kręgu uprawnionych sprzedających przez stworzenie możliwości udzielania ulg przez pracodawców otwartego rynku pracy.

WAŻNE! Zakupy we wspomnianym zakresie dokonywane począwszy od 1 stycznia 2004 r. u wszystkich pracodawców zatrudniających ogółem, co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy, którzy zapewniają, co najmniej 10% zatrudnienie osób zaliczonych do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, będą uprawniały do uzyskania ulgi we wpłatach na PFRON.

Zmianie uległ sposób ustalania wysokości ulgi. Został on określony w art. 22 ust. 3 – 6 ustawy. Kwotę ulgi wyraża iloczyn wskaźnika wynagrodzeń niepełnosprawnych pracowników sprzedającego zaliczonych do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności i wskaźnika udziału przychodów.

Sposób ustalania wskaźnika przychodów nie uległ zmianie, lecz jedynie redakcyjnemu doprecyzowaniu. Zgodnie z art. 22 ust. 6 ustawy wskaźnik udziału przychodów stanowi iloraz przychodu ze sprzedaży własnych usług, z wyłączeniem handlu, lub produkcji sprzedającego, zrealizowanych w danym miesiącu na rzecz pracodawcy zobowiązanego do wpłat (nabywcy) i przychodu ogółem uzyskanego w tym miesiącu ze sprzedaży własnej produkcji lub usług, z wyłączeniem handlu. Wskaźnik ten ustala się, więc na podstawie danych netto z okresu, do którego zostały zaliczone przychody z tytułu zakupu.

Natomiast wskaźnik wynagrodzeń niepełnosprawnych pracowników sprzedającego zaliczonych do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności jest nowym pojęciem. Jest on definiowany jako iloczyn liczby etatów odpowiadającej różnicy między rzeczywistym zatrudnieniem wszystkich pracowników niepełnosprawnych a zatrudnieniem zapewniającym osiągnięcie wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wysokości 6% oraz współczynnika wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych zaliczonych do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, będący ilorazem sumy wynagrodzeń tych pracowników niepełnosprawnych (pomniejszonych o należne od nich składki na ubezpieczenie społeczne) i liczby pracowników niepełnosprawnych ogółem w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy.

Wskaźniki i stany zatrudnienia na potrzeby obliczenia wysokości ulgi ustala się na podstawie danych z okresu wykonywania usługi lub produkcji.

Wysokość ulgi wyrażona jest następującym wzorem: Początek strony

U = (P1/P2) Ă— (W/Z) Ă— (Z – 0,06 Ă— Z1)

P1 – przychód od klienta

P2 – przychód ogółem

W – suma wynagrodzeń osób niepełnosprawnych zaliczonych do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności pomniejszonych o należne od nich składki na ubezpieczenia społeczne.

Z – przeciętny miesięczny stan zatrudnienia osób niepełnosprawnych w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy.

Z1 – przeciętny miesięczny stan zatrudnienia ogółem w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy.

Zgodnie z art. 22 ust. 7 ustawy informację o kwocie obniżenia sprzedający przekazuje nabywcy niezwłocznie po uregulowaniu należności w terminie określonym na fakturze. W przypadku płatności realizowanych za pośrednictwem banku za datę uregulowania należności uważa się datę obciążenia rachunku bankowego nabywcy na podstawie polecenia przelewu.

Zgodnie z art. 22 ust. 8 ustawy, w przypadku, gdy kwota obniżenia przewyższa wysokość 80% wpłaty na Fundusz, do której obowiązany jest nabywca w danym miesiącu, różnicę zalicza się na obniżenie wpłaty z tego tytułu w następnych miesiącach.

Istotną zmianą zawartą w art. 22 ust. 8 pkt 2 ustawy jest wprowadzenie zasady pokrywania do 80% kwoty należnej wpłaty kwotami przysługujących ulg.

Gdy kwota obniżenia przewyższa wartość zrealizowanej produkcji lub usługi, obniżenie wpłaty przysługuje tylko do wysokości kwoty określonej na fakturze.

        Zakłady pracy chronionej (ZPCh) stały się od pewnego czasu przedmiotem dużego zainteresowania. Najważniejszym czynnikiem powodującym zainteresowanie polskich przedsiębiorców tworzeniem nowych zakładów pracy chronionej lub przekształcaniem zakładów już istniejących w ZPCh jest jeszcze istniejący częściowo system ulg i zwolnień podatkowych oraz subwencjonowania tych zakładów przez PFRON.

    Wyjście od 1 stycznia 2004 r. na otwarty rynek pracy z uprawnieniem do udzielania informacji o wysokości ulg zmieni sposoby ustalania stanów zatrudnienia, na podstawie, których będą obliczane wskaźniki i wysokość ulgi. Będą one ustalane na podstawie art. 21 ust. 1 i 5 ustawy, a nie jak dotychczas art. 28 ust. 1 i 3 oraz art. 21 ust. 5 ustawy. Wysokość ulg udzielanych po tej dacie będzie, bowiem uzależniona od liczby etatów pracowników niepełnosprawnych zatrudnianych przez pracodawcę z wyłączeniem liczby pracowników niepełnosprawnych pozwalających na osiągnięcie 6 % wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych (warunkującego zwolnienie z wpłat, o którym mowa w art. 21 ust. 2 ustawy), a nie od wykazania się spełnianiem warunków dotyczących statusu zakładu pracy chronionej (w tym poziomu zatrudnienia ustalanego na podstawie art. 28 ust. 1 i 3 oraz art. 21 ust. 5 ustawy). Nie będzie, więc wówczas racjonalnych przesłanek do różnicowania zasad ustalania w tym zakresie wskaźników i stanów zatrudnienia w zakładach pracy chronionej i na otwartym rynku pracy.

 

Data uzyskania ulgi

    Po otrzymaniu informacji od uprawnionego sprzedawcy nabywca może po raz pierwszy wykorzystać ulgę wynikającą z informacji o jej wysokości już w pierwszej deklaracji składanej po uzyskaniu tej informacji, np. w przypadku otrzymania informacji w dniu 12 sierpnia 2003 r. ulga może być wykorzystana po raz pierwszy w deklaracji składanej do dnia 20 sierpnia 2003 r. (za lipiec 2003 r.). Pracodawca nie może, bowiem zaliczać ulg na poczet zaległości we wpłatach ani skorzystać z nich przed ich uzyskaniem.

Za datę uzyskania ulgi należy uznać datę otrzymania informacji, ponieważ dopiero wtedy wiadomo, jaka jest wysokość oraz kiedy ulega przedawnieniu uprawnienie do skorzystania z ulgi (informacje wystawione do 31 grudnia 1998 r. na podstawie rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z dnia 30 września 1991 r. w sprawie szczegółowych zasad obniżania wpłat zakładów pracy na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych – Dz.U. nr 88, poz. 401 mogą być wykorzystywane aż do wyczerpania, a wystawione po 1 stycznia 1999 r. – przez okres nie dłuższy niż 12 miesięcy, licząc od dnia uzyskania informacji o wysokości ulg).

    Obniżanie wpłat polega na pomniejszeniu wpłaty należnej o kwotę ulg przysługujących na dzień wypełniania deklaracji. W przypadku wpłat należnych do okresu za grudzień 2003 r. włącznie pracodawca może, (jeżeli dysponuje wystarczającą kwotą ulg) pokryć do 100 % należnej wpłaty, a od okresu za styczeń 2004 r. – do 80 % jej wysokości.

 

Wpłata z tytułu rozwiązania stosunku pracy z osobą niepełnosprawną

    Wiedza adresatów o wpłatach na PFRON nie jest satysfakcjonująca, a wiedza na temat wpłaty określonej w art. 23 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych jest jeszcze niższa. Tymczasem wpłata ta dotyczy każdego pracodawcy, niezależnie od struktury zatrudnienia czy posiadanego statusu zakładu pracy chronionej.

    Wprowadzenie tej wpłaty miało zapobiec dyskryminacyjnym zachowaniom pracodawców, którzy pozbywali się pracowników niezdolnych do pracy na dotychczasowym stanowisku pracy, zamiast przystosować im stanowisko pracy lub wydzielić inne odpowiednie. Wpłata jest, więc instrumentem antydyskrymiancyjnym oraz, do pewnego stopnia, ochronnym. Ustawodawca nie zakazuje, bowiem rozwiązywania stosunku pracy z osobami niepełnosprawnymi, a jedynie stara się zniechęcić do tego pracodawców, którzy nie podjąwszy próby przystosowania stanowiska pracy dla osoby niepełnosprawnej, rozwiązują z nią stosunek pracy.

Lepiej przystosować miejsce pracy

    Zgodnie z art. 23 ustawy każdy pracodawca, który nie wydzieli lub nie zorganizuje w przepisanym terminie stanowiska pracy dla osoby, która w wyniku wypadku przy pracy lub choroby zawodowej utraciła zdolność do pracy na dotychczasowym stanowisku, obowiązany jest dokonać, w dniu rozwiązania stosunku pracy z tą osobą, wpłaty na fundusz w wysokości piętnastokrotnego przeciętnego wynagrodzenia za pracownika.

    Zakres niezbędnych czynności przystosowawczych określa art. 14 ustawy, zgodnie, z którym pracodawca jest obowiązany wydzielić lub zorganizować odpowiednie stanowisko pracy z podstawowym zapleczem socjalnym dla pracownika, który w wyniku wypadku przy pracy lub choroby zawodowej utracił zdolność do pracy na dotychczasowym stanowisku. Nie ma jednak takiego obowiązku wobec pracownika, który naruszył przepisy w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy lub pozostawał w stanie nietrzeźwości, jeżeli okoliczności te stanowiły wyłączną przyczynę wypadku przy pracy (ciężar dowodu spoczywa na pracodawcy a nie na pracowniku). Terminem do dokonania wspominanych czynności jest termin 3 miesięcy od daty zgłoszenia przez pracownika gotowości przystąpienia do pracy, które powinno nastąpić w ciągu miesiąca od dnia uznania go za osobę niepełnosprawną.

    Reasumując, pracodawca ma obowiązek dokonania wpłaty wyłącznie w przypadku łącznego zaistnienia następujących okoliczności:

• pracownik ulega wypadkowi przy pracy lub chorobie zawodowej, uniemożliwiającym podjęcie pracy na dotychczasowym stanowisku pracy,

• pracownik zostaje uznany za osobę niepełnosprawną,

• pracownik zgłasza gotowość przystąpienia do pracy w terminie miesiąca od dnia uznania go za osobę niepełnosprawną,

• pracodawca nie wydziela ani nie organizuje temu pracownikowi odpowiedniego stanowiska pracy z odpowiednim zapleczem socjalnym lub czyni to z przekroczeniem 3 - miesięcznego terminu od dnia zgłoszenia przez pracownika osobę gotowości przystąpienia do pracy,

• następuje rozwiązanie z pracownikiem stosunku pracy (niezależnie od tego, która ze stron tego stosunku była inicjatorem jego rozwiązania).

Pracodawca zobowiązany do dokonania wpłaty, o której mowa w art. 23 ustawy, składa zarządowi funduszu deklarację DEK-W w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym został rozwiązany stosunek pracy z pracownikiem. Początek strony

 

 

Wpłata z tytułu korzystania z niektórych zwolnień i preferencji

    Przepisy ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych przewidują zatrudnianie osób niepełnosprawnych przez pracodawców otwartego lub chronionego rynku pracy.

    Do pracodawców działających na chronionym rynku pracy zalicza się:

• zakłady aktywności zawodowej, o których mowa w art. 29 ustawy (nie są przedsiębiorcami, stwarzają szczególne warunki pracy i rehabilitacji osób niepełnosprawnych, zapewniają wysoki poziom zatrudnienia osób niepełnosprawnych o znacznym stopniu niepełnosprawności, otrzymują duże wsparcie ze środków publicznych) oraz

• zakłady pracy chronionej, o których mowa w art. 28 ustawy (działają na zasadach rynkowych, stwarzają szczególne warunki pracy i rehabilitacji osób niepełnosprawnych, zapewniają znaczący poziom zatrudnienia osób niepełnosprawnych, otrzymują wsparcie ze środków publicznych).

    Pracodawcami otwartego rynku pracy są pozostali pracodawcy.

    Obowiązek wpłat na PFRON z tytułu korzystania z niektórych zwolnień i preferencji dotyczy pracodawców chronionego rynku pracy. Koncepcja tej wpłaty polega na tym, że korzystający ze szczególnych zwolnień i preferencji dotyczących niektórych należności publicznych przekazuje 10 % kwot uzyskanych z tego tytułu na fundusz. Zakres obowiązku tej wpłaty został określony w cytowanej ustawie oraz w ustawie z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (patrz podstawa prawna).

Zgodnie z art. 31 ust. 3 pkt 1 ustawy, pracodawca prowadzący zakład pracy chronionej jest zobowiązany do dokonania wpłaty w wysokości 10 % kwot uzyskanych z tytułu zwolnień z podatków i opłat (z wyłączeniem opłaty skarbowej). Z kolei w art. 38 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. zawarto obowiązek dla zakładów pracy chronionej i zakładów aktywności zawodowej do przekazania do funduszu 10 % kwot zatrzymanych zgodnie z art. 38 ust. 2 ustawy zaliczek na podatek dochodowy.

 

Zwolnienia podatkowe

    Zgodnie z art. 31 ust. 1 pkt 1 ustawy pracodawca prowadzący zakład pracy chronionej jest zwolniony w stosunku do tego zakładu z podatków, jednakże przewidziano w tym zakresie szereg ograniczeń:

• zgodnie z art. 31 ust. 2 ustawy zwolnienie to nie dotyczy: podatku od gier, podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, cła, podatków dochodowych oraz podatku od środków transportowych,

• zwolnienie z podatku od czynności cywilnoprawnych przysługuje pracodawcy, jeżeli czynność przez niego dokonana pozostaje w bezpośrednim związku z prowadzeniem zakładu,

• zwolnienie z podatków rolnego, leśnego i od nieruchomości przysługuje tym pracodawcom – na zasadach określonych w przepisach odrębnych zawartych w ustawie z dnia 17 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz.U. z 1993 r. nr 94, poz. 431 z późn. zm.), ustawie z dnia 10 października 2002 r. o podatku leśnym (Dz.U. nr 200, poz. 1682) oraz ustawie z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2002 r. nr 9, poz. 84 z późn. zm.). Przepisy te uzależniają zakres korzystania ze zwolnienia w podatkach rolnym, leśnym i od nieruchomości od okresu, na który pracodawcy został przyznany status zakładu pracy chronionej. Legitymujący się statusem przyznanym na okres 3 lat korzystają ze zwolnienia na dotychczasowych zasadach (tj. w zakresie przedmiotów opodatkowania zajętych na prowadzenie zakładu), aż do upływu okresu, na który została wydana decyzja lub do dnia wcześniejszej utraty statusu zakładu pracy chronionej. Natomiast ci, którzy otrzymali status zakładu pracy chronionej na czas nieokreślony, mogą korzystać ze zwolnienia w zakresie tych przedmiotów opodatkowania zajętych na prowadzenie zakładu, które zostały wymienione w decyzji o przyznaniu statusu lub zgłoszonych wojewodzie, z wyłączeniem tych przedmiotów opodatkowania, które znajdują się w posiadaniu zależnym podmiotów nie będących prowadzącymi zakład pracy chronionej lub zakład aktywnościPoczątek strony zawodowej.

 

Zwolnienie z opłat

    Na podstawie art. 31 ust. 1 pkt 2 ustawy pracodawca prowadzący zakład pracy chronionej w stosunku do tego zakładu korzysta także ze zwolnienia z opłat z wyłączeniem opłaty skarbowej. W praktyce zakres tego zwolnienia jest ograniczony wyłącznie do opłat o charakterze publicznoprawnym, takich jak np.:

• opłata administracyjna i targowa regulowana w ustawie z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2002 r. nr 9, poz. 84 z późn. zm.),

• opłata produktowa regulowana w ustawie z dnia 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej i opłacie depozytowej (Dz.U. nr 63, poz. 639 z późn. zm.),

• opłaty pobierane na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz.U. nr 162, poz. 627 z późn. zm.),

• opłata eksploatacyjna regulowana w ustawie z dnia 4 lutego 1994 r. – Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. nr 27, poz. 96 z późn. zm.),

• opłaty za wydanie koncesji regulowane w ustawie z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (Dz.U. nr 54, poz. 348 z późn. zm.),

• opłaty drogowe regulowane w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. nr 125, poz. 1371 z późn. zm.),

• opłaty regulowane w ustawie z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz.U. nr 35, poz. 230, z późn. zm.),

• opłaty regulowane w ustawie z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. nr 16, poz. 78 z późn. zm.),

• opłaty za dozór techniczny regulowane w ustawie z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym (Dz.U. nr 122, poz. 1321 z późn. zm.) oraz

• opłaty sądowe.

    Przytoczony przykładowy katalog opłat, z których prowadzący zakład pracy chronionej jest zwolniony na podstawie art. 31 ust. 1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, został także zawarty w stanowisku Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych w sprawie zwolnienia zakładów pracy chronionej z opłat z dnia 25 marca 2003 r. Jednocześnie zgodnie z poglądem wyrażonym w tym stanowisku z ogólnego zakresu zwolnienia z opłat należy wyłączyć opłaty za wieczyste użytkowanie regulowane w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2000 r. nr 46, poz. 543 z późn. zm.) i w ustawie z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz.U. z 2001 r. nr 57, poz. 603 z późn. zm.) oraz opłaty abonamentowe regulowane w ustawie z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz.U. nr 7, poz. 34 z późn. zm.).

 

Inne preferencje

    Ponadto, zgodnie z art. 38 ust. 2 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 76 z późn. zm.), płatnicy będący zakładami pracy chronionej lub zakładami aktywności zawodowej kwoty pobranych zaliczek na podatek od przychodów z tytułów określonych w art. 12 tej ustawy oraz od zasiłków pieniężnych z ubezpieczenia społecznego, wypłacanych przez tych płatników za miesiące od początku roku do miesiąca włącznie, w którym dochód podatnika uzyskany od początku roku u tego płatnika przekroczył kwotę stanowiącą górną granicę pierwszego przedziału skali, o której mowa w art. 27 ust. 1 tej ustawy, przekazują w 10 % na PFRON.

Wszystko w deklaracji

    Pracodawcy zobowiązani do wpłat, o których mowa w art. 31 ust. 3 pkt 1 lit. a) ustawy, składają deklarację DEK-II, wyszczególniając w niej dane dotyczące kwot zwolnień i kwot wpłat (w ujęciu miesięcznym, a nie narastająco) oraz dane dotyczące zatrudnienia.

    Ogólne dane dotyczące zatrudnienia wykazywane w deklaracji DEK-II mogą być przenoszone do półrocznych informacji przedstawianych wojewodzie (INF-W) oraz do wykazywania w przypadkach uzależniania zakresu szczególnych uprawnień przysługujących zakładom pracy chronionej od poziomu lub struktury zatrudnienia (np. zwrot podatku VAT, finansowanie składek ZUS na podstawie art. 25 ustawy czy dofinansowania do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych, u których stwierdzono chorobę psychiczną, upośledzenie umysłowe lub epilepsję oraz zatrudnionych niepełnosprawnych osób niewidomych). Są one ustalane na takich zasadach, jak w przypadku pracodawców rozliczających się z wpłat z tytułu nie zapewniania wymaganego poziomu zatrudnienia osób niepełnosprawnych, jednakże z dwoma różnicami:

• zatrudnienie pracowników niepełnosprawnych powiększa się – zgodnie z art. 28 ust. 3 – 5 ustawy – o zatrudnienie wykonawców pracy nakładczej, jeżeli ich wynagrodzenie zostało ustalone, co najmniej w wysokości: najniższego wynagrodzenia – w stosunku do wykonawców, dla których praca nakładcza stanowi jedyne źródło utrzymania, lub połowy najniższego wynagrodzenia – w stosunku do pozostałych wykonawców, przy czym ich wymiar czasu pracy ustala się jako iloraz wysokości ustalonego wynagrodzenia i najniższego wynagrodzenia i nie przekracza jednego etatu,

• oprócz rozbicia na stopnie niepełnosprawności danych dotyczących zatrudnienia osób niepełnosprawnych, pracodawca wykazuje dane dotyczące zatrudnionych niepełnosprawnych, u których stwierdzono chorobę psychiczną, upośledzenie umysłowe lub epilepsję oraz zatrudnionych niepełnosprawnych osób niewidomych (zasady dokumentowania są analogiczne jak w przypadku szczególnych schorzeń uprawniających na podstawie art. 21 ust. 4 ustawy do obniżenia ustawowego wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych).

    W odróżnieniu od wpłat, o których mowa w art. 21 ustawy, w przypadku tego rodzaju wpłat nie przewidziano dla zakładu pracy chronionej warunków zwolnienia z tych wpłat ani możliwości ich obniżenia. Zobowiązany może jednak ubiegać się o złagodzenie obowiązku wpłat na podstawie art. 48 lub 67 Ordynacji podatkowej. Początek strony

 

 

Wpłaty związane z zakładowym funduszem rehabilitacji osób niepełnosprawnych

    Pracodawcy prowadzącego zakład pracy chronionej dotyczą – oprócz wpłat związanych z korzystaniem z niektórych zwolnień i preferencji – także szczególne wpłaty związane z zakładowym funduszem rehabilitacji osób niepełnosprawnych, który jest przez nich tworzony obowiązkowo.

    Fundusz ten jest przeznaczany, zgodnie przepisami rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z dnia 31 grudnia 1998 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (patrz podstawa prawna) oraz z zakładowym regulaminem wykorzystania jego środków, wyłącznie na cele określone w art. 33 ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. tj. na finansowanie rehabilitacji zawodowej, społecznej i leczniczej oraz ubezpieczenie osób niepełnosprawnych, z uwzględnieniem pomocy indywidualnej (w wysokości 10 % miesięcznych przychodów) oraz indywidualnych programów rehabilitacji dla osób niepełnosprawnych (15 % miesięcznego przychodu funduszu).

Fundusz ten tworzony jest:

• z 90 % środków pochodzących ze zwolnień z podatków oraz opłat z wyłączeniem opłaty skarbowej,

• z kwot pozostawionych przez pracodawcę w zakładzie pracy zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych (25 %, 50 %, 75 % lub 100 % ogólnej kwoty tych zaliczek w zależności od osiąganego wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych) stosownie do art. 38 ust. 2a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (od 2004 r.),

• z 90 % kwot zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych pozostawionych przez pracodawcę w zakładzie pracy stosownie do art. 38 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych,

• z nadwyżek kwot dofinansowań do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych otrzymanych na podstawie art. 26a ust. 3 ustawy (od 2004 r.),

• z wpływów z zapisów i darowizn,

• ze środków pochodzących ze sprzedaży środków trwałych zakupionych ze środków funduszu, w części niezamortyzowanej,

• z odsetek od środków zgromadzonych na rachunku funduszu rehabilitacji.

    WARTO PAMIĘTAĆ

    Stosownie do art. 33 ust. 7c i 7d ustawy, nie podlega obowiązkowi wpłaty określonej w art. 33 ust. 4a ustawy, pracodawca, który w przypadku zagrożenia utraty płynności finansowej przeznaczył do 70 % środków zakładowego funduszu rehabilitacji na spłatę zobowiązań w celu utrzymania zagrożonych likwidacją miejsc pracy osób niepełnosprawnych. Następnie zaś w terminie do 12 miesięcy od dnia przeznaczenia tych środków na ten cel, zwrócił całą wspomnianą kwotę na rachunek zakładowego funduszu, jeżeli od poprzedniego wykorzystania tych środków na ten cel nie minęło mniej niż 5 lat.

Termin ściśle określony

    Zgodnie z art. 33 ust. 3 pkt 3 ustawy pracodawca ma obowiązek przekazać środki należne zakładowemu funduszowi na wyodrębniony rachunek tego funduszu w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym te środki uzyskał. Wyjątek od tego obowiązku został przewidziany w art. 11 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2003 r. nr 7, poz. 79) stanowiącym, że pracodawcy, którzy uzyskali status zakładu pracy chronionej przed dniem wejścia w życie ustawy, są obowiązani w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy do przekazywania na rachunek bankowy niewykorzystanych środków zakładowego funduszu nie przeznaczanych na pomoc indywidualną dla niepełnosprawnych pracowników.

 

Skutki nieprzestrzegania przepisów ustawy

    Przestrzeganie art. 33 ust. 4 oraz art. 33 ust. 3 pkt 3 ustawy jest warunkiem koniecznym dla nie podlegania obowiązkowi wpłat, o których mowa w art. 33 ust. 4a ustawy. W przypadku naruszenia tych przepisów pracodawca ma obowiązek:

• zwrotu lub wpłacenia na rachunek zakładowego funduszu 100 % kwoty środków przeznaczonych niezgodnie z art. 33 ust. 4 ustawy lub środków należnych temu funduszowi, a nieodprowadzonych na ten fundusz w terminie określonym w art. 33 ust. 3 pkt 3, oraz

• dokonania wpłaty w wysokości 30 % tych środków na PFRON.

Utrata płynności finansowej

    Stosownie do art. 33 ust. 7c i 7d ustawy, nie podlega obowiązkowi wpłaty określonej w art. 33 ust. 4a ustawy pracodawca, który w przypadku zagrożenia utraty płynności finansowej przeznaczył do 70 % środków zakładowego funduszu rehabilitacji na spłatę zobowiązań w celu utrzymania zagrożonych likwidacją miejsc pracy osób niepełnosprawnych. Następnie zaś w terminie do 12 miesięcy od dnia przeznaczenia tych środków na ten cel zwrócił całą wspomnianą kwotę na rachunek zakładowego funduszu, jeżeli od poprzedniego wykorzystania tych środków na ten cel nie minęło mniej niż 5 lat.

    Pracodawca korzystający z tej możliwości powinien jednak mieć na uwadze, że przekroczenie wspomnianego 12 -miesięcznego terminu zwrotu tych środków skutkuje powstaniem obowiązku dokonania wpłaty na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, o czym jest mowa w art. 33 ust. 4a pkt 2 ustawy.

Obowiązek tych wpłat dotyczy także zakładów, które utraciły status zakładu pracy chronionej, jednak z uwagi na zachowanie, co najmniej 25 % wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych zachowały zakładowy fundusz rehabilitacji osób niepełnosprawnych zgodnie z art. 33 ust. 7b ustawy.

    Terminem dokonania wpłaty jest 20 dzień miesiąca następującego po miesiącu, w którym ujawniono niezgodne z ustawą przeznaczenie środków funduszu rehabilitacji, w tym także niedotrzymanie terminu, o którym mowa w ust. 3 pkt 3 lub ust. 7c ustawy. Zgodnie z art. 33 ust. 4b ustawy wpłata, o której mowa w art. 33 ust. 4a ustawy, nie obciąża zakładowego funduszu. Początek strony

 

 
Wpłata związana z likwidacją funduszu zakładowego

    Zgodnie z art. 33 ust. 7 ustawy w razie likwidacji, upadłości albo wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej prowadzonego przez pracodawcę zakładu pracy chronionej lub utraty statusu zakładu pracy chronionej niewykorzystane – według stanu na dzień likwidacji, upadłości lub utraty statusu zakładu pracy chronionej – środki funduszu rehabilitacji podlegają niezwłocznie wpłacie do PFRON.

    Kwotę tę powiększa się zgodnie z art. 33 ust. 7a ustawy o kwotę odpowiadającą kwocie wydatkowanej ze środków zakładowego funduszu rehabilitacji na nabycie, wytworzenie lub ulepszenie środków trwałych w związku z modernizacją zakładu, utworzeniem lub przystosowaniem stanowisk pracy dla osób niepełnosprawnych, budową lub rozbudową bazy rehabilitacyjnej, wypoczynkowej i socjalnej oraz na zakup środków transportu – w części, która nie została pokryta odpisami amortyzacyjnymi, ustalonymi przy zastosowaniu stawek amortyzacyjnych wynikających z Wykazu rocznych stawek amortyzacyjnych na dzień zaistnienia okoliczności, powodujących obowiązek dokonania wpłaty.

    Obowiązek tej wpłaty nie dotyczy jednak dwóch grup pracodawców. Po pierwsze, pracodawców, w przypadku, których likwidacja zakładu następuje w związku z przejęciem zakładu przez inny zakład pracy chronionej lub w wyniku połączenia z takim zakładem, a niewykorzystane środki funduszu podlegają przekazaniu w terminie do 3 miesięcy na fundusz rehabilitacji zakładu nowego lub przejmującego zakład likwidowany, zgodnie z art. 33 ust. 8 ustawy. Po drugie – pracodawców, którzy utracili status zakładu pracy chronionej, ale w związku z utrzymaniem 25 % wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych zachowali na podstawie art. 33 ust. 7b ustawy zakładowy fundusz rehabilitacji i niewykorzystane środki tego funduszu. Jednak w przypadku zmniejszenia wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych poniżej 25 %. pracodawcy tego dotyczy art. 33 ust. 7 i 7a ustawy. Wówczas, z uwagi na to, że pracodawca przestaje być uprawniony do zachowania środków zakładowego funduszu wraz z jego niewykorzystanymi środkami, jest zobowiązany do dokonania wpłaty, o której mowa w art. 33 ust. 7 i 7a ustawy, chyba, że zostanie on przejęty przez zakład pracy chronionej lub połączy się z takim zakładem spełniając warunek określony we wspomnianym art. 33 ust. 8 ustawy.

    Terminem dokonania wpłaty określonej, w art. 33 ust. 7 i 7a ustawy jest, zgodnie z art. 49 ust. 2 ustawy, 20 dzień miesiąca następującego po miesiącu, w którym zaistniały okoliczności powodujące powstanie obowiązku wpłat, tj. likwidacja, upadłość, wykreślenie z ewidencji działalności gospodarczej prowadzonego przez pracodawcę zakładu pracy chronionej, utrata statusu zakładu pracy chronionej albo spadek wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych poniżej 25 % u pracodawcy, który po utracie statusu zakładu pracy chronionej zachował zakładowy fundusz i jego niewykorzystane środki na podstawie art. 33 ust. 7b ustawy.

Konstrukcja wpłat, o których mowa w art. 33 ust. 4a, 7 i 7a ustawy, nie przewiduje warunków zwolnienia z wpłat ani możliwości ich obniżania. Pracodawca może jednak wystąpić do prezesa zarządu PFRON z wnioskiem o złagodzenie obowiązku wpłat na podstawie art. 48 lub 67 Ordynacji podatkowej. Pracodawca zobowiązany do tych wpłat składa do Zarządu Funduszu deklarację DEK-II-a.

Złagodzenie obowiązku wpłat

    W ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. regulowane są różne należności pracodawców wobec Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Są wśród nich należności o charakterze cywilnoprawnym albo publicznoprawnym.

Do wpłat o charakterze publicznoprawnym należą wpłaty wymienione w zamkniętym katalogu wpłat zawartym w art. 49 ust. 1 ustawy, do których stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej. W katalogu tym zostały wymienione wpłaty z tytułów określonych w art. 21, art. 23, art. 31 ust. 1 pkt 3 lit a) oraz art. 33 ust. 4, 7 i 7a ustawy.

    Pracodawca zobowiązany do wpłat może wystąpić do prezesa zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z wnioskiem o złagodzenie obowiązku wpłat na podstawie art. 48 (ze względu na ważny interes podatnika) lub art. 67 Ordynacji podatkowej (w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym), tj. o:

• odroczenie terminu płatności wpłaty na podstawie art. 48 par. 1 pkt 1 i par. 2 Ordynacji podatkowej (o.p.),

• rozłożenie na raty dokonania wpłaty lub zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę na podstawie art. 48 par. 1 pkt 2 o.p.,

• odroczenie innych terminów na podstawie art. 48 par. 1 pkt 3 o.p.,

• umorzenie w całości lub w części zaległości podatkowych lub odsetek za zwłokę na podstawie art. 67 o.p.

    Złagodzenie obowiązku wpłat na wniosek ma charakter wyjątkowy, uzasadniony szczególnymi, nadzwyczajnymi okolicznościami. Organ rozstrzygający obowiązany jest wziąć pod uwagę wszelkie przedstawione przez stronę okoliczności, mogące w konkretnych przypadkach przemawiać za umorzeniem zaległości, takie jak: trudna sytuacja pracodawcy, zatrudnianie osób niepełnosprawnych, dostosowanie budynków zakładu pracy i ich otoczenia do potrzeb osób niepełnosprawnych, kooperacja z zakładami pracy chronionej czy świadczenie usług z zakresu rehabilitacji zawodowej lub społecznej osób niepełnosprawnych lub podejmowanie działań na rzecz osób niepełnosprawnych itd. Musi mieć także na uwadze to, że znaczne uszczuplenie środków PFRON mogłoby doprowadzić do ograniczenia finansowania zadań z zakresu rehabilitacji i zatrudniania osób niepełnosprawnych i społecznej integracji tych osób, co z kolei byłoby zagrożeniem dla ważnego interesu publicznego, uzasadniającym nie- zmniejszanie wspomnianych środków w sposób nadmierny. Zgodnie z art. 49 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego i prezes zarządu funduszu mogą wydawać decyzje, o których mowa w art. 48 lub art. 67 Ordynacji podatkowej, z zastrzeżeniem dopełnienia warunku dokonania wpłat w terminach określonych decyzją.

    Prezesowi Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych przysługują uprawnienia organów podatkowych określone w przepisach o.p., a organem odwoławczym od jego decyzji jest minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego (minister gospodarki, pracy i polityki społecznej).

    Należy ponadto zauważyć, że złagodzenie obowiązku wpłat na wniosek zobowiązanego będącego przedsiębiorcą następuje zgodnie z przepisami o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorców.
 

    Stosowane do niedawna przepisy dotyczące ulgi w postaci zwrotu podatku VAT stwarzały (wg. ustawodawcy) możliwość licznych nadużyć. Chodziło tu zwłaszcza o przedsiębiorstwa, które notowały duże obroty, a mało wydawały. Jaskrawym tego przykładem są firmy zajmujące się ochroną osób i mienia. Sprzedawały one swoje usługi z 22-proc. VAT, a ponoszone przez nie koszty były niewielkie, nie musiały np. przystosować miejsc pracy do potrzeb osób niepełnosprawnych.
    Zwrot VAT dla firm z chronionego rynku pracy został od 1 stycznia 2004 r. zastąpiony dofinansowaniem do wynagrodzeń konkretnych osób niepełnosprawnych, także na otwartym rynku pracy.

   Przypominam, że zgodnie z art. 26a. 1. Pracodawcy zatrudniającemu osoby niepełnosprawne ujęte w ewidencji prowadzonej przez Fundusz, o której mowa w art. 26b ust. 1, z wyłączeniem pracodawców nie osiągających 6% wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych, przysługuje, z zastrzeżeniem ust. 2-4 i 8, ze środków Funduszu miesięczne dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, wypłacane raz na dwa miesiące, zwane dalej ,,miesięcznym dofinansowaniem", w kwocie:
1)
130
% najniższego wynagrodzenia - w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do znacznego stopnia
    niepełnosprawności,
2)
110%
najniższego wynagrodzenia - w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do umiarkowanego stopnia
    niepełnosprawności,
3) 50%
najniższego wynagrodzenia - w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do lekkiego stopnia niepełnosprawności
 

    Od 1 stycznia 2004 r. najniższe wynagrodzenie wynosi 824 zł miesięcznie (Dz.U. 2003.167.1623), czyli pracodawca zatrudniający pracownika (w pełnym wymiarze czasu pracy) z lekkim stopniem niepełnosprawności otrzyma miesięcznie na niego 50% z 824 zł = 412 zł  itd.

    Dla spółdzielni inwalidów będzie to korzystniejsze, gdyż były one zawsze mało rentowne i w związku z tym zwrot VAT był niewielki. Refundacje płac będą zapewne większe. Poza tym nowy sposób finansowania ma być bardziej stabilny.

    Spółdzielnie w Polsce mają już 80-letnią tradycję. Do końca lat 80. były to niemal jedyne miejsca zatrudniania osób niepełnosprawnych. Również w państwach członkowskich są od dawna bardzo popularną formą prowadzenia działalności nie tylko gospodarczej, ale i społecznej. Polskie rozwiązania w zakresie ich funkcjonowania są uznawane za wzorcowe...Początek strony

GP, od 2004 r.

 

Powrót do strony głównejProblemy Osób Niepełnosprawnych

    Znowelizowana ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych zakłada likwidację uprawnień podatkowych zakładów pracy chronionej i zakładów aktywności zawodowej. Powyższe argumentuje się m.in. koniecznością dostosowania przepisów prawa polskiego do wymogów obowiązujących we Wspólnocie Europejskiej. (lipiec 2000 r.)

 Zatrudnianie osób niepełnosprawnych ma na celu przede wszystkim uwzględnienie potrzeb społecznych oraz zawodowych tych osób.

Realizacja powyższych celów powinna odbywać się przez odpowiednią politykę społeczną, a także przez motywowanie pracodawców do zatrudniania osób niepełnosprawnych.

Formą prowadzenia działalności gospodarczej, polegającą na zachowaniu przez pracodawców odpowiedniego wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych w stosunku do ogółu zatrudnionych pracowników, są zakłady pracy chronionej.

Według obowiązujących przepisów pracodawcy prowadzący zakłady pracy chronionej, a także pracodawcy zatrudniający osoby niepełnosprawne korzystają z uprawnień, jakie nie przysługują innym podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą.

Podstawy prawne dla działalności zakładów pracy chronionej stworzyła ustawa z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. Nr 123, poz. 776 ze zm.).

Ustawa określa m.in. szczególne obowiązki i uprawnienia pracodawców w związku z zatrudnianiem osób niepełnosprawnych.

Osobami niepełnosprawnymi w rozumieniu art. 1 ustawy są osoby, których stan fizyczny, psychiczny lub umysłowy trwale lub okresowo utrudnia, ogranicza lub uniemożliwia wypełnianie ról społecznych, a w szczególności zdolności do wykonywania pracy zawodowej.

Podstawą do uznania za osobę niepełnosprawną jest orzeczenie określające jeden z 3 stopni niepełnosprawności (lekki, umiarkowany lub znaczny) określonych w ustawie albo orzeczenie o rodzaju i stopniu niepełnosprawności osoby, która nie ukończyła 16. roku życia, lub orzeczenie o całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy wydane na podstawie odrębnych przepisów.

Zakłady pracy chronionej

    Pracodawca prowadzący działalność gospodarczą, co najmniej przez 12 miesięcy, zatrudniający nie mniej niż 20 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy uzyskuje status zakładu pracy chronionej, jeżeli spełnia jednocześnie następujące warunki:

-     wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych wynosi, co najmniej 40%, z czego co najmniej 10% ogółu zatrudnionych stanowią osoby zaliczone do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, albo wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych wynosi co najmniej 30% niewidomych lub chorych psychicznie albo upośledzonych umysłowo zaliczonych do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności,

-     obiekty lub pomieszczenia użytkowane przez zakład pracy odpowiadają przepisom i zasadom bezpieczeństwa i higieny pracy oraz uwzględniają potrzeby osób niepełnosprawnych w zakresie przystosowania stanowisk pracy, pomieszczeń higieniczno-sanitarnych i ciągów komunikacyjnych, a także spełniają wymagania dostępności do nich,

-     zapewni doraźną i specjalistyczną opiekę lekarską, poradnictwo i usługi rehabilitacyjne,

-     wystąpi z wnioskiem o przyznanie mu statusu pracodawcy prowadzącego zakład pracy chronionej.

Okoliczności związane z dostosowaniem obiektów i pomieszczeń oraz stanowisk pracy dla potrzeb osób niepełnosprawnych stwierdza Państwowa Inspekcja Pracy.

Decyzję w sprawie przyznania statusu zakładu pracy chronionej, jak również decyzję w sprawie przyznania statusu zakładu aktywności zawodowej podejmuje Pełnomocnik ds. Osób Niepełnosprawnych. Decyzję wydaje się na 3 lata.

Do utworzenia zakładu pracy chronionej istotne jest zachowanie przez pracodawcę odpowiedniego wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych w stosunku do ogółu zatrudnionych.

Zgodnie z art. 2 ustawy wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych oznacza przeciętny miesięczny udział procentowy osób niepełnosprawnych w zatrudnieniu ogółem w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy.

Do utworzenia zakładu pracy chronionej konieczne jest zachowanie warunku zatrudnienia co najmniej 40% osób niepełno-sprawnych (w tym co najmniej 10% stanowić powinny osoby niepełnosprawne w stopniu umiarkowanym lub znacznym).

Ustawa przewiduje jednak, że Pełnomocnik ds. Osób Niepełnosprawnych może zwolnić na okres nie dłuższy niż 6 miesięcy prowadzącego zakład pracy chronionej z obowiązku zachowania powyższego warunku, jeżeli prowadzący zakład pracy chronionej zatrudnia co najmniej 60% osób niepełnosprawnych, a jednocześnie właściwy powiatowy urząd pracy nie może skierować wymaganej liczby osób niepełnosprawnych zaliczonych do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności o odpowiednich kwalifikacjach zawodowych lub zdolnych do przekwalifikowania się.Początek strony

 

Uprawnienia podatkowe zakładów pracy chronionej

Na podstawie art. 31 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych pracodawcy prowadzący zakład pracy chronionej lub zakład aktywności zawodowej uzyskali szerokie uprawnienia podatkowe.

Jednak w wyniku zmian, jakie pojawiły się w przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (ustawa z 20 listopada 1999 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych - Dz.U. Nr 95, poz. 1101), skreślono art. 24 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.

    Oznacza to, że od 1 stycznia 2000 r. pracodawca prowadzący zakład pracy chronionej nie może korzystać ze zwol-nienia od podatku dochodowego od osób prawnych.

Dotychczas, jeżeli pracodawca zatrudniał, co najmniej 25 pracowników, a wśród nich także osoby niepełnosprawne, przysłu-giwała mu ulga w podatku dochodowym w wysokości równej osiągniętemu wskaźnikowi zatrudnienia tych osób, jeżeli wskaźnik ten wynosił, co najmniej 7%.

Jeżeli wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych przekraczał 50%, pracodawca uzyskiwał całkowite zwolnienie z podatku dochodowego.

Pracodawca miał jednak obowiązek przekazać 50% środków uzyskanych z tytułu ulgi lub zwolnienia na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych.Początek strony

 

Ulgi w podatku od towarów i usług

Na podstawie art. 14a ustawy z 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) pracodawca prowadzący zakład pracy chronionej lub zakład aktywności zawodowej był zwolniony z obowiązku płatności podatku VAT w zakresie działalności tego zakładu, w wysokości stanowiącej różnicę między podatkiem należnym a naliczonym.

Ustawą z 20 listopada 1999 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 95, poz. 1100) zmieniono art. 14a ustawy o podatku VAT.

W związku z powyższym prowadzący zakład pracy chronionej lub aktywności zawodowej ma obecnie prawo do otrzymania z właściwego urzędu skarbowego częściowego lub całkowitego zwrotu kwoty podatku VAT zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 14a ustawy o podatku VAT.

Oznacza to, że zwrotowi podlega kwota obliczona jako iloczyn liczby osób niepełnosprawnych zatrudnionych w zakładzie pracy chronionej lub zakładzie aktywności zawodowej (w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy) oraz najniższego wynagrodzenia ogłaszanego przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej.

Jako podstawę wyliczeń przyjmuje się najniższe wynagrodzenie w ostatnim dniu miesiąca poprzedzającego miesiąc obliczeniowy.

W przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do lekkiego stopnia niepełnosprawności do wyliczeń przyjmuje się jedno-krotność najniższego wynagrodzenia.

W przypadku osób niepełnosprawnych w stopniu umiarkowanym do wyliczeń przyjmuje się 2-krotność najniższego wynagrodzenia, a w przypadku osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym do wyliczeń przyjmuje się 3-krotność najniższego wynagrodzenia.

Jeżeli kwota należnego zwrotu jest wyższa od wpłaconego za dany miesiąc podatku VAT, Urząd Skarbowy wypłaca kwotę zwrotu do wysokości podatku.

Zwrotu dokonuje się na rachunek bankowy prowadzącego zakład pracy chronionej w ciągu 25 dni od dnia dokonania wpłaty podatku VAT przez podatnika.

Wniosek o dokonanie zwrotu kwoty prowadzący zakład pracy chronionej powinien złożyć wraz z deklaracją dla podatku odPoczątek strony towarów i usług.

Wyłączenia
Z uprawnień przewidzianych w art. 14a ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym nie mogą jednak skorzystać zakłady pracy chronionej będące podatnikami podatku akcyzowego oraz sprzedające wyroby akcyzowe.

Nie dotyczy to jednak prowadzących zakłady pracy chronionej będących zarazem wytwórcami wyrobów akcyzowych, takich jak:

-         sól,

-         środki upiększające i wyroby perfumeryjne,

-         wyprawione skóry zwierząt szlachetnych oraz wyroby z tych skór,

-         opakowania z tworzyw sztucznych zastosowane do towarów w nich importowanych.

Częściowy lub całkowity zwrot kwoty wpłaconego podatku VAT nie przysługuje też prowadzącemu zakład pracy chronionej, u którego w dniu złożenia wniosku o dokonanie takiego zwrotu występują zaległości w podatkach stanowiących dochód budżetu państwa. Nie dotyczy to jednak takiego podatnika, wobec którego urząd skarbowy zalega ze zwrotem podatku w dniu złożenia przez niego wniosku o dokonanie zwrotu kwoty obliczonej zgodnie z art. 14a ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.

Środki uzyskiwane z tytułu zwolnień podatkowych - zgodnie z ustawą o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - przez pracodawcę prowadzącego zakład pracy chronionej przekazywane są na zasadach wskazanych w ustawie na PFRON w wysokości 10% i zakładowy fundusz rehabilitacji w wysokości 90%.

Ustawa dopuszcza możliwość zwolnienia prowadzącego zakład pracy chronionej z obowiązku przekazywania części środków pochodzących ze zwolnień podatkowych na PFRON, jeżeli środki zakładowego funduszu rehabilitacji nie są wystarczające do sfinansowania składki na ubezpieczenia społeczne pracodawcy - art. 31 ust. 3 pkt 1 i pkt 3a.

Środki pochodzące ze zwolnienia z tytułu należności od podatku od towarów i usług powinny być przekazywane na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych.

Środki te powinny być pomniejszone o kwotę stanowiącą iloczyn liczby zatrudnionych pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy oraz 3-krotności najniższego wynagrodzenia.

    Pracodawcy prowadzący zakłady pracy chronionej, a także pracodawcy zatrudniający osoby niepełno-sprawne, korzystają z uprawnień, jakie nie przysługują innym podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą.

    Składki na ubezpieczenia społeczne osób niepełnosprawnych (w stopniu umiarkowanym lub znacznym) zatrudnionych przez pracodawców prowadzących zakłady pracy chronionej oraz zakłady aktywizacji zawodowej nalicza się na zasadach określonych w ustawie z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. Nr 137, poz. 887 ze zm.), jednak z zastrzeżeniem warunków dotyczących finansowania części składki określonych w art. 25 ust. 2 i 3 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. Nr 123, poz. 776 ze zm.).Początek strony

 

Uprawnienia pracodawcy w zakresie składek na ubezpieczenia społeczne

Pracodawcy zatrudniający mniej niż 25 osób otrzymują dofinansowywanie składki ze źródeł zewnętrznych do zatrudnionych osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym lub umiarkowanym.

Część wynagrodzenia odpowiadającą składce należnej od zatrudnionego niepełnosprawnego na ubezpieczenie emerytalne finansuje PFRON, natomiast cześć kosztów osobowych, jakie ponosi pracodawca, odpowiadająca należnej składce na ubezpieczenie emerytalne od pracodawcy, jest finansowana przez budżet państwa. Wyżej wskazane zasady finansowania ,,części składki na ubezpieczenie emerytalne" odnoszą się zarówno do zakładów pracy chronionej, jak i zakładów aktywizacji zawodowej.

W przypadku tych podmiotów PFRON finansuje też część wynagrodzenia odpowiadającą składce należnej od pracownika na ubezpieczenie chorobowe. Ponadto w zakładach pracy chronionej i zakładach aktywizacji zawodowej część kosztów osobowych pracodawcy, która odpowiada należnej składce na ubezpieczenie emerytalne i rentowne pracodawcy, jest finansowana przez budżet państwa, natomiast cześć kosztów pracodawcy, która odpowiada składce należnej na ubezpieczenie, jest finansowana przez PFRON.Początek strony

 

Koszty organizacyjne i osobowe pracodawcy

Dla pracodawców zatrudniających, przez co najmniej 54 miesiące osoby niepełnosprawne bezrobotne lub poszukujące pracy i nie pozostające w zatrudnieniu, skierowane do pracy przez powiatowy urząd pracy, ustawodawca przewidział szczególne uprawnienia.

Uprawnienia te dotyczą zwrotu kosztów związanych z zatrudnianiem ww. osób ze środków PFRON.

Pracodawca, który spełni określone w art. 26 ust. 1 ustawy warunki, może otrzymać ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych zwrot kosztów:

-     do wysokości 25-krotnego przeciętnego wynagrodzenia - za każde stanowisko pracy, jeżeli koszty te zostały poniesione w związku z organizacją nowych stanowisk pracy dla osób niepełnosprawnych lub przystosowaniem istniejących stanowisk pracy do potrzeb tych osób,

-     ponad wysokość 25 - krotnego przeciętnego wynagrodzenia, jednak nie więcej niż 40 - krotne wynagrodzenie za każde stanowisko pracy - w przypadku zatrudnienia osób o znacznym stopniu niepełnosprawności,

-     wynagrodzenia osób niepełnosprawnych za 18 miesięcy oraz składek na ubezpieczenie społeczne od tego wynagrodzenia.

Podstawę zwrotu kosztów, o których mowa wyżej, stanowi umowa zawarta przez pracodawcę ze starostą wskazująca warunki zwrotu, a także uzyskanie pozytywnej opinii Państwowej Inspekcji Pracy o utworzonym stanowisku pracy wydanej na wniosek starosty.

Dlatego zwrotowi nie podlegają koszty organizacji stanowisk pracy dla osób niepełnosprawnych poniesione przed datą pod-pisania umowy. Istotne jest, aby okres zatrudnienia osoby niepełnosprawnej wynosił, co najmniej 54 miesiące.

W przypadku gdy jest on krótszy, pracodawca ma obowiązek zwrotu środków, jakie otrzymał w związku z organizacją nowych lub przystosowaniem dotychczasowych stanowisk pracy dla potrzeb osób niepełnosprawnych do PFRON. Zwrot środków, o których mowa wyżej, powinien nastąpić w ciągu 3 miesięcy od dnia rozwiązania stosunku pracy z osobą niepełnosprawną. Z obowiązku zwrotu pracodawca jest zwolniony jedynie, gdy w terminie 3 miesięcy od dnia rozwiązania stosunku pracy z osobą niepełnosprawną zatrudni inną osobę niepełnosprawną skierowaną przez powiatowy urząd pracy.

Artykuł 27 ww. ustawy przewiduje możliwość zwrotu kosztów osobowych związanych z wynagrodzeniem oraz składkami na ubezpieczenie społeczne od zatrudnionych osób niepełnosprawnych również dla pracodawcy, który zatrudnia nie więcej niż 24 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy.

Zwrot kosztów obejmuje wówczas koszty wynagrodzenia wypłacanego zatrudnionym osobom niepełnosprawnym zaliczanym do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, skierowanym przez powiatowy urząd pracy w wysokości 50% najniższego wynagrodzenia - przez okres 24 miesięcy płatnych, za co drugi miesiąc. Zwrot ten ulega pomniejszeniu o część wynagrodzenia finansowaną przez PFRON.

Zwrotowi podlegają również koszty składek na ubezpieczenia społeczne od wynagrodzenia wypłacanego osobom niepełno-sprawnym za każdą zatrudnioną osobę niepełnosprawną w stopniu znacznym lub umiarkowanym, skierowaną przez powiatowy urząd pracy. Zwrot ten nie obejmuje kosztów w części finansowanej przez budżet państwa lub PFRON.

Ustawa przewiduje, że zwrotu kosztów dokonuje właściwy starosta na podstawie umowy zawartej z pracodawcą ze środków pochodzących z PFRON.Początek strony

 

Dofinansowywanie zakładów pracy chronionej

Dofinansowywanie zakładów pracy chronionej odbywa się na zasadach określonych w art. 32 ww. ustawy.

Źródłem dofinansowywania są w szczególności środki Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, które powinny być przeznaczane na działalność związaną z prowadzeniem zakładu pracy chronionej i obejmują:

-     dofinansowywanie w wysokości do 50% oprocentowania zaciągniętych kredytów bankowych,

-     udzielenie pożyczki na cele inwestycyjne, modernizację lub na restrukturyzację zakładu - z możliwością umorzenia pożyczki do wysokości 50%,

-     dofinansowywanie lub refundację wynagrodzeń osób niepełnosprawnych, u których stwierdzono chorobę psychiczną, upośledzenie umysłowe lub epilepsję - w wysokości 75% najniższego wynagrodzenia,

-     zwrot kosztów szkolenia zatrudnionych osób niepełnosprawnych w związku z koniecznością zmiany profilu produkcji,

-     dofinansowywanie w zakresie ochrony istniejących w zakładzie miejsc pracy,

-     subwencje przyznawane w związku z zatrudnianiem osób niepełnosprawnych.

 

Obowiązki pracodawcy prowadzącego zakład pracy chronionej

Uprawnienia pracodawców prowadzących działalność gospodarczą w formie zakładów pracy chronionej i zakładów aktywizacji zawodowej są konsekwencją ściśle określonych obowiązków, jakie ustawa nakłada na pracodawców prowadzących takie zakłady. Obowiązki te wiążą się przede wszystkim z zachowaniem odpowiedniego wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych, organizacją stanowisk pracy oraz zapewnieniem specjalistycznej opieki medycznej. Dotyczą również wnoszenia wpłat na PFRON oraz tworzenia tzw. zakładowego funduszu rehabilitacji lub zakładowego funduszu aktywności.

Obowiązkiem pracodawcy prowadzącego zakład pracy chronionej lub zakład aktywności zawodowej jest również udzielanie informacji pełnomocnikowi ds. osób niepełnosprawnych o każdej zmianie dotyczącej spełnienia warunków i realizacji obowiązków wynikających z ustawy. Informacje takie powinny być przedstawiane w okresach półrocznych.

 

Organizacja stanowisk pracy

Ustawa nakłada na pracodawcę obowiązek zorganizowania odpowiedniego stanowiska pracy dla osoby, która w wyniku wypadku przy pracy lub choroby zawodowej utraciła zdolność do pracy na dotychczasowym stanowisku.

Pracodawca powinien to uczynić w okresie 3 miesięcy od daty zgłoszenia przez tę osobę gotowości przystąpienia do pracy.

 

Jeżeli pracodawca nie zorganizuje w tym terminie stanowiska pracy, a umowa o pracę z osobą, o której mowa wyżej, ulegnie rozwiązaniu, wówczas pracodawca obowiązany jest dokonać (w dniu rozwiązania stosunku pracy z tą osobą) wpłaty na PFRON w wysokości 15-krotnego przeciętnego wynagrodzenia za pracownika. Przepis stanowi sankcję przewidzianą wobec pracodawcy prowadzącego zakład pracy chronionej i nie wykonującego właściwie obowiązków, jakie nakłada na niego ustawa.Początek strony

 

Wpłaty na PFRON

Zgodnie z art. 21 ustawy pracodawca zatrudniający, co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy jest zobowiązany dokonywać miesięcznych wpłat na PFRON. Dotyczy to także pracodawców prowadzących zakłady pracy chronionej i zakłady aktywizacji zawodowej.

Wysokość miesięcznej wpłaty powinna odpowiadać kwocie stanowiącej iloczyn 40,65% przeciętnego wynagrodzenia i liczby pracowników, która odpowiada różnicy między zatrudnieniem zapewniającym osiągnięcie wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wysokości 6% a rzeczywistym zatrudnieniem osób niepełnosprawnych.

Przy ustalaniu liczby pracowników stanowiącej podstawę do ustalenia wysokości miesięcznych wpłat na PFRON nie uwzględnia się, jeżeli nie są to osoby niepełnosprawne, zatrudnionych:

-     na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego,

-     przebywających na urlopach wychowawczych oraz bezpłatnych, których obowiązek udzielenia określają odrębne ustawy,

-     nie świadczących pracy w związku z odbywaniem zasadniczej lub zastępczej służby wojskowej,

-     będących uczestnikami ochotniczych hufców pracy,

-     nie świadczących pracy w związku z uzyskaniem świadczenia rehabilitacyjnego.

Z wpłat zwolnieni są pracodawcy, u których wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych wynosi co najmniej 6%, pracodawcy prowadzący zakłady będące w stanie likwidacji oraz te, co do których ogłoszono upadłość.

Ustawa przewiduje możliwość obniżenia wpłat na PFRON o kwoty - pomniejszone o należne od pracowników składki na ubezpieczenia społeczne - wynagrodzeń pracowników zakładów pracy chronionej lub zakładów aktywności zawodowej z tytułu realizacji przez te zakłady określonej produkcji lub usługi na rzecz pracodawcy obowiązanego do dokonywania wpłaty. Warunkiem obniżenia wpłaty jest uregulowanie przez pracodawcę należności za zrealizowaną produkcję lub usługi.

Zakładowy fundusz rehabilitacji

Prowadzący działalność gospodarczą w formie zakładu pracy chronionej ma obowiązek zorganizowania zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych.

Fundusz taki tworzy się w celu finansowania rehabilitacji zawodowej społecznej i leczniczej oraz ubezpieczenia osób niepełno -sprawnych zgodnie z zakładowym regulaminem wykorzystania tych środków.

Na dochody funduszu składają się w szczególności:

Ustawa nakłada na prowadzącego zakład pracy chronionej obowiązek prowadzenia ewidencji dochodów i wydatków tego funduszu, a także rachunku bankowego dla wyodrębnionych środków z zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnospraw-nych w wysokości 10% przeznaczanych na pomoc indywidualną dla niepełnosprawnych pracowników.

Dysponentem środków przeznaczonych na zakładowy fundusz rehabilitacji jest pracodawca. W związku z tym ustawa prze-widuje, że pracodawca może gromadzić do 10% środków funduszu rehabilitacji na realizację zadań wspólnych, zgodnych z ustawą.

Ze środków pochodzących z funduszu rehabilitacji pracodawca może udzielać pomocy nie pracującym osobom niepełnospraw-nym, byłym pracownikom zakładu na cele związane z rehabilitacją społeczną i leczniczą.

W przypadku likwidacji, upadłości albo wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej zakładu pracy chronionej środki funduszu rehabilitacji są niezwłocznie przekazywane do PFRON.

Nie dotyczy to jedynie sytuacji, w której następuje połączenie lub przejęcie zakładu pracy chronionej przez inny zakład pracy chronionej albo następuje utrata statutu zakładu pracy chronionej. W takim wypadku nie wykorzystane środki funduszu rehabilitacji są przekazywane na PFRON w terminie do 3 miesięcy na fundusz rehabilitacji zakładu przejmującego zakład likwidowany.Początek strony

Fundusze na rehabilitację

Wnioski o sfinansowanie kosztów utworzenia ośrodka szkoleniowo-rehabilitacyjnego powinny być składane przez starostów lub marszałków województw do właściwych terenowo oddziałów Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych.

Do zadań ośrodków szkoleniowo-rehabilitacyjnych należy m.in. prowadzenie szkolenia osób, które z powodu niepełnosprawności mają utrudniony lub uniemożliwiony dostęp do korzystania ze szkolenia w innych placówkach, oraz zapewnienie uczestnikom szkolenia zakwaterowania, wyżywienia, pomocy dydaktycznej, opieki medycznej i usług rehabilitacyjnych. Koszty utworzenia i działalności tego rodzaju placówek powinny być pokrywane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełno-sprawnych.

Szczegółowe zasady tworzenia, działania i finansowania specjalistycznych ośrodków szkoleniowo-rehabilitacyjnych określone zostały w obowiązującym od 13 lipca br. rozporządzeniu ministra pracy i polityki społecznej z dnia 6 czerwca br. (Dz.U. nr 51, poz. 613). Starosta lub marszałek województwa odpowiednie wnioski oraz projekty utworzenia i działania ośrodków powinien składać do właściwego terenowo oddziału PFRON. Po wstępnej ocenie dokumentów, w ciągu 30 dni od momentu ich złożenia, przekazywane są do Zarządu PFRON. Dopiero po uzyskaniu pozytywnej opinii Pełnomocnika Rządu do spraw Osób Niepełnosprawnych w sprawie utworzenia ośrodka szkoleniowo-rehabilitacyjnego zarząd PFRON może podpisać ze starostą lub marszałkiem województwa umowę o sfinansowanie kosztów utworzenia i działania ośrodka. Wysokość środków na działalność tych placówek będzie określana, co roku w załączniku do tej umowy. Nadzór nad działalnością ośrodka szkoleniowo-rehabilitacyjnego sprawują odpowiednio starosta lub marszałek województwa.Początek strony

Obowiązuje od 13 lipca 2000 r.

 

Powrót do strony głównejProblemy Osób Niepełnosprawnych



:: Informacje :: Uprawnienia  :: Prawo :: Rehabilitacja :: PFRON :: Bez barier :: Zakłady Pracy Chronionej :: Poradniki :: NSZZ Solidarność ::
:: Podatek VAT :: Programy celowe :: Rzecznik Praw Obywatel. :: Protesty :: Świadczenia :: Aktualności :: Karty praw :: O mnie :: Home ::

Ostatnia modyfikacja: czerwiec, 2004 poczta do autora witrynyromans@idn.org.pl

Początek stronyPoczątek strony    INTERNET dla NIEPEŁNOSPRAWNYCH - IdN1Strona wyróżniona przez serwis NonProfit.pl

Najlepiej oglądać używając IE wersja 5.0. lub nowszy  i w rozdzielczości 800 x 600
Copyright ,,Problemy Osób NiepełnosprawnychStrona główna: „Problemy Osób Niepełnosprawnych” 1998 - 2004