Powrót do strony głównejProblemy Osób Niepełnosprawnych
 

Informacja Rady Ministrów o przyczynach ubóstwa,
ze szczególnym uwzględnieniem sytuacji emerytów, rencistów i osób niepełnosprawnych oraz działaniach rządu zmierzających do przeciwdziałania zjawiskom marginalizacji tych grup społecznych

    Komitet Społeczny RM przyjął i rekomendował Radzie Ministrów projekt ,,Informacji Rady Ministrów o przyczynach ubóstwa, ze szczególnym uwzględnieniem sytuacji emerytów, rencistów i osób niepełnosprawnych oraz działaniach rządu zmierzających do przeciwdziałania zjawiskom marginalizacji tych grup społecznych”, przygotowany przez Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej.


    Do roku 1994 następowało rozszerzanie się sfery ubóstwa. W latach 1995-1996 odnotowano zahamowanie tej tendencji, a nawet obniżanie się ubóstwa absolutnego i stabilizację ubóstwa względnego oraz subiektywnego. W roku 1997 odnotowano dalszą poprawę przeciętnej sytuacji materialnej gospodarstw domowych, przejawiającą się wzrostem realnego poziomu dochodów i wydatków. Dotyczyło to jednak z reguły osób osiągających wyższe dochody, co wpłynęło na wzrost zróżnicowania sytuacji dochodowej oraz poziomu wydatków gospodarstw domowych. 

    W roku 1997, w stosunku do poprzedniego, odnotowano zwiększenie zasięgu ubóstwa relatywnego (do ponad 15 proc.), rozszerzyła się sfera niedostatku (ponad 50 proc. ogółu osób), wzrosło również zagrożenie ubóstwem skrajnym. 


    Rok 1998 nie przyniósł w tej dziedzinie istotnych zmian, nadal połowa społeczeństwa żyła w rodzinach, w których wydatki były niższe od minimum socjalnego. Zaznaczyły się jednak zmiany w ocenach zasięgu ubóstwa w obrębie poszczególnych grup społeczno-ekonomicznych. 

    Generalnie należy stwierdzić, że wystąpiło zjawisko pewnej stabilizacji bądź zmniejszenia się odsetka osób ubogich wśród gospodarstw utrzymujących się z emerytur, rent i źródeł niezarobkowych. Wzrosło jednak zagrożenie ubóstwem gospodarstw powiązanych z rolnictwem - np. zasięg ubóstwa relatywnego wśród gospodarstw rolniczych zwiększył się z ponad 21 proc. w 1997 r. do 27 proc. w 1998. W grupie emerytów i rencistów natomiast odnotowano spadek ubóstwa relatywnego z 9,4 proc. w 1997 r. do 8,8 proc. w 1998 roku. 

    Ubóstwo w Polsce zależy od wielu czynników demograficznych i społeczno-ekonomicznych. Coraz większe znaczenie ma jednak miejsce na rynku pracy. Ubóstwem zagrożone są przede wszystkim osoby wykluczone z rynku pracy na skutek bezrobocia czy wykonujące niskopłatną pracę. Obecność osoby bezrobotnej w rodzinie zwiększa trzykrotnie prawdopodobieństwo popadnięcia w skrajne ubóstwo. Niskie wykształcenie jest trwałym czynnikiem sprzyjającym biedzie. 


    Wyniki badań wskazują, że w Polsce występują znaczne różnice w poziomie życia ludności - zarówno w podziale miasto-wieś, jak i w ujęciu regionalnym. Do grupy regionów charakteryzujących się niskim poziomem życia ludności zaliczamy tereny wiejskie oraz w ujęciu regionalnym tzw. ścianę wschodnią, czyli obszary o niskim poziomie urbanizacji, uprzemysłowienia i wyposażenia w infrastrukturę. Z przeprowadzonych badań wynika również, że ubóstwo dotyka z reguły ludzi młodych, w tym przede wszystkim dzieci. W 1998 r. bez mała co druga osoba żyjąca w warunkach skrajnego ubóstwa nie miała ukończonych 19 lat, a co trzecia - to dziecko poniżej 14 roku życia.Powrót na początek strony


Emeryci i renciści

    W roku 1999 zanotowano dalszy wzrost ubóstwa, jego największy wskaźnik dotyczy wsi oraz rodzin wielodzietnych, z trójką i więcej dzieci. Ubóstwo wśród emerytów występowało znacznie rzadziej, natomiast wśród rencistów zasięg ubóstwa zwiększył się z 8 (w roku 1998) do 10,1 proc. wg kryterium minimum egzystencji w 1999 r. oraz z 17,8 do 18,9 proc. wg kryterium ustawowego (dane dotyczą roku 1998 i 1999). 

    Obecny rząd utrzymał podstawowe zasady waloryzacji rent i emerytur z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, wprowadzając dodatkowy mechanizm waloryzacji tych świadczeń. Wskaźnik waloryzacji emerytur i rent oraz wskaźniki wyjściowe (nominalnego i realnego wzrostu tych świadczeń) są ustalane na każdy rok w ustawie budżetowej. W przypadku przyjęcia zaniżonego wskaźnika realnego wzrostu świadczeń emerytalno-rentowych, w roku następnym dokonywana jest dodatkowa, korygująca podwyżka. W ustawie budżetowej na rok 2000 ustalono wskaźnik waloryzacji w wysokości 104,3 proc. Jednak wszystko wskazuje na to, że realny wzrost poziomu wspomnianych świadczeń będzie niższy od zakładanego, w wyniku wyższej inflacji, Oznacza to, że oprócz podwyżki waloryzacyjnej w roku 2001, emeryci i renciści otrzymają dodatkowe wyrównanie wraz z odpowiednią korektą wskaźnika następnej waloryzacji.
Powrót na początek strony


Osoby niepełnosprawne

    Sytuacja materialna gospodarstw domowych z osobą niepełnosprawną była w 1999 r. nieco gorsza niż w pozostałych latach. Dotyczy to wielu czynników warunkujących poziom materialnego statusu rodziny, takich jak: poważne ograniczenia na jedzenie i ubranie, posiadania jakichkolwiek oszczędności, wyposażenia w urządzenia techniczno-sanitarne (łazienka z prysznicem, pralka automatyczna), trudności czy zaległości w płaceniu czynszu. Trudna sytuacja obejmowała również ograniczenia z korzystania z usług w zakresie ochrony zdrowia - nierealizowanie recept, rezygnację z wizyt u lekarza itp. Gospodarstwa z osobą niepełnosprawną, częściej niż pozostałe, deklarują poczucie zagrożenia biedą - 22 proc., podczas gdy w pozostałych przypadkach jest to 17,2 proc. 

    Działania zmierzające do poprawy sytuacji rodzin z osobami niepełnosprawnymi koncentrują się na zapewnienia tym osobom jak najwyższego wykształcenia i zawodowego przygotowania tych osób do włączenia ich w tok zatrudnienia. Ustawa z 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych koncentruje się na problematyce rynku pracy i promowaniu samodzielności ekonomicznej tej grupy, poprzez tworzenie nowych miejsc pracy, system pożyczek, wspieranie pracodawców zatrudniających osoby niepełnoprawne. Działania te finansowane są poprzez realizację programów celowych opłacanych ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. W latach 1992-1999 skorzystały z tego 34 703 osoby, a na ten cel wydatkowano 21 mln zł.

    Najistotniejsze jednak są działania służące dostosowaniu systemu edukacji do potrzeb niepełnosprawnej młodzieży. Ministerstwo Edukacji Narodowej dąży do poprawy sposobów finansowania kształcenia specjalnego, przygotowuje też odpowiednie regulacje prawne dotyczące organizacji tego kształcenia.
Powrót na początek strony


Pomoc społeczna

    Strategię walki z ubóstwem wyznaczają przepisy ustawy o pomocy społecznej. W katalogu świadczeń przewidywanych dla osób najbardziej potrzebujących występują:

    Słabą stroną pomocy społecznej jest niedostateczny rozwój usług opiekuńczych. Wiele działań pomocy społecznej dotyczy rodzin bezrobotnych, wielodzietnych, zastępczych. W 1999 r. weszły nowe zasady przyznawania zasiłku stałego dla opiekunów dzieci niepełnoprawnych - podwyższono o 100 proc. kryteria dochodowe warunkujące prawo do otrzymywania tego zasiłku. Wprowadzono również zasiłki pieniężne dla rodzin zastępczych oraz świadczenia dla usamodzielnionych wychowanków rodzin zastępczych i placówek opiekuńczo-wychowawczych. Od 1997 r. w rezerwach celowych ustawy budżetowej na dany rok ujmowane są środki na realizację programu ograniczenia ubóstwa wśród dzieci i młodzieży. Środki te - poprzez budżety wojewodów - przekazywane są jednostkom samorządu terytorialnego, które finansują z tych kwot: stypendia socjalne i zasiłki losowe dla dzieci z rodzin najuboższych, zakup podręczników szkolnych dla dzieci z rodzin najuboższych, kolonie i obozy dla tej grupy dzieci.

    Przeciwdziałaniem zjawiskom ubóstwa i marginalizacji najsłabszych ekonomicznie grup jest trwały i zrównoważony rozwój gospodarczy kraju, ograniczenie skali bezrobocia i skuteczne formy łagodzenia jego skutków. Szczegółowe działania służące poprawie znalazły się w dwóch programach przyjętych przez rząd: ,,Polska 2025 - długookresowa strategia trwałego i zrównoważonego rozwoju” (dokument ten zostanie wkrótce przedstawiony Sejmowi) oraz ,,Narodowa strategia wzrostu zatrudnienia i rozwoju zasobów ludzkich w latach 2000-2006” (dokument został przekazany do Sejmu w maju bieżącego roku ).

    Komitet Społeczny RM pozytywnie ocenił projekt stanowiska rządu wobec poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (druk 2079).

    Poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z FUS dotyczy wyłączenia grupy nauczycieli akademickich ze stosowania przepisów znowelizowanej 21 stycznia 2000 r. ustawy o emeryturach i rentach z FUS.


    Od 1 lipca br. wypłaty rent i emerytur są zawieszane w przypadku osób kontynuujących zatrudnienie, w czasie którego nabyli prawo do renty lub emerytury bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy w związku z przejściem na rentę czy emeryturę. 

    W negatywnym projekcie stanowiska rządu podkreśla się, że wspomniany w uzasadnieniu do projektu poselskiego zapis w ustawie o szkolnictwie wyższym (z 12 września 1990 r.) o tym, że stosunek pracy z mianowanym nauczycielem akademickim zatrudnionym na stanowisku profesora wygasa z końcem roku akademickiego, w którym ukończył on 70 lat, nie powinien być utożsamiany z uprawnieniami emerytalnymi. W tych sprawach nauczyciele akademiccy mają prawo do zaopatrzenia emerytalnego na zasadach ogólnych, czyli zgodnych z przepisami ustawy o emeryturach i rentach z FUS. W związku z tym możliwość otrzymywania renty lub emerytury po 1 lipca br. jest uzależniona od rozwiązania stosunku pracy, a ponowne nawiązanie stosunku pracy przez nauczycieli akademickich jest uzależnione od zawieszenia pobierania świadczeń emerytalno-rentowych. 

    Komitet Społeczny RM zaakceptował projekt stanowiska rządu wobec poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o zatrudnianiu i przeciwdziałaniu bezrobociu (druk nr 2093).


    Poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o zatrudnianiu i przeciwdziałaniu bezrobociu dotyczy wydłużenia (z 6 i 12 miesięcy do 18 miesięcy) okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych zamieszkałych w rejonach uznanych za obszary strukturalnego bezrobocia. 

    W negatywnym wobec propozycji poselskiej stanowisku rządu podkreśla się, iż wprowadzenie proponowanych rozwiązań spowodowałoby konieczność zwiększenia dotacji z budżetu państwa dla Funduszu Pracy lub podwyższenia składek na ten Fundusz, co w konsekwencji podniosłoby koszt pracy. Kolejny argumentem przemawiającym za odrzuceniem poselskiego projektu ustawy jest jego antymotywacyjny charakter, jeśli chodzi o podejmowanie działań przez osoby pobierające ten zasiłek na rzecz poszukiwania miejsca pracy. 

    Trzeba też wspomnieć o bardzo poważnych skutkach finansowych, które wiązałyby się z wprowadzeniem propozycji zawartych w poselskim projekcie nowelizacji ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Powrót na początek strony

 

 

Powrót do strony głównejProblemy Osób Niepełnosprawnych

Parę słów o obsługującm witrynę >>>>>>>>>>>>>>>>   > Szukam sponsora witryny Problemy Osób Niepełnosprawnych   >>>>>>>>>>>>> Szukam sponsora witryny   Problemy Osób Niepełnosprawnych   >>>>>>>>>>>>> Szukam sponsora witryny   Problemy Osób Niepełnosprawnych   >>>>>>>>>>>>> Szukam sponsora witryny   Problemy Osób Niepełnosprawnych   >>>>>>>>>>>>> Szukam sponsora witryny   Problemy Osób Niepełnosprawnych   >>>>>>>>>>>>> Szukam sponsora witryny   Problemy Osób Niepełnosprawnych   >>>>>>>>>>>>> Szukam sponsora witryny   Problemy Osób Niepełnosprawnych   >>>>>>>>>>>>> Szukam sponsora witryny   Problemy Osób Niepełnosprawnych   >>>>>>>>>>>>>

Parę słów o obsługującm witrynę, serdecznie wszystkich zapraszamOstatnia modyfikacja:  kwiecień, 2003  e-meil do obsługującego witrynę  romans@idn.org.pl

Powrót na początek stronyINTERNET dla NIEPEŁNOSPRAWNYCH - IdN1Strona wyróżniona przez serwis NonProfit.pl